ಬಜೆಟ್‌ಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಿಗಲಿದೆಯೇ ಬಿಗ್ ರಿಲೀಫ್? LTCG ತೆರಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ಸಿದ್ಧತೆ!

ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭ (LTCG) ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪುನರ್‌ರಚಿಸಲು ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ. ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೊರಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವ ಹೊಸ ಸೂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿ (ಅ.26): ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಇಕ್ವಿಟಿಗಳ (Equities) ಮೇಲೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿರುವ 'ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭ ತೆರಿಗೆ' (Long-Term Capital Gains - LTCG Tax) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರ್‌ರಚಿಸಲು (Restructuring) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಗಂಭೀರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ಗಿಂತಲೂ ಮುನ್ನ, ಅಂದರೆ ಮುಂಬರುವ ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲೇ ಈ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರ ಹೊರಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಉನ್ನತ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಮನಿ-ಕಂಟ್ರೋಲ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ, ದೇಶೀಯ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಲಿಸ್ಟ್‌ ಆದ ಷೇರುಗಳನ್ನು (Listed Shares) ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಗಳಿಸುವ ಲಾಭದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಇಂಡೆಕ್ಸೇಷನ್ (Indexation) ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಶೇಕಡಾ 12.5 ರಷ್ಟು ಎಲ್‌ಟಿಸಿಜಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಿದೆ. ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಲಭಿಸುವ ₹1.25 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಲಾಭಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಈ ತೆರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಪಟ್ಟಿಮಾಡದ (Unlisted) ಷೇರುಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ವಿನಾಯಿತಿ ಮಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

"ಎಲ್‌ಟಿಸಿಜಿ ತೆರಿಗೆಯ ಪುನರ್‌ರಚನೆಯ ನಿರ್ಧಾರವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಹೊರಬೀಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಸ್ತುತ ತೆರಿಗೆ ದರವನ್ನು ತೀವ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಹೆಸರು ಹೇಳಲಿಚ್ಛಿಸದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಡೆಕ್ಸೇಷನ್ ಎಂಬುದು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ (Inflation) ತಕ್ಕಂತೆ ಆಸ್ತಿಯ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಟ್ಟು ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ, ಸೆಬಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರಂಗಗಳ ಜೊತೆ ಸರಣಿ ಸಭೆಗಳು

ಹಾಲಿ ಇರುವ ಎಲ್‌ಟಿಸಿಜಿ ತೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೊರಹೋಗುತ್ತಿರುವ (Capital Outflows) ಪರಿಣಾಮದ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಉದ್ಯಮ ವಲಯ, ಭಾರತೀಯ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಮಂಡಳಿ (SEBI), ಕೇಂದ್ರೀಯ ನೇರ ತೆರಿಗೆಗಳ ಮಂಡಳಿ (CBDT), ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸರಣಿ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ.

ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಡೆಪಾಸಿಟರಿ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (CDSL) ನೀಡಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, 2026 ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು (FPI) ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹3.1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ (Outflows). ಇದು 2025 ರ ಇಡೀ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ₹1.7 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

"ಭಾರತೀಯ ಷೇರುಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂಬ ಅರಿವು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿದೆ. ಎಲ್‌ಟಿಸಿಜಿ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇತರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಎಷ್ಟಿದೆ?

ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಇಕ್ವಿಟಿ ಎಲ್‌ಟಿಸಿಜಿ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯು ಅಮೆರಿಕ (ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗೊಳಪಟ್ಟು), ಬ್ರಿಟನ್ (UK), ಸಿಂಗಾಪುರ, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಯುಎಇ (UAE), ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿದೆ (Nil Tax). ಇನ್ನು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಷೇರುಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯಿದ್ದು, ಇನ್ನುಳಿದವುಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟು ತೆರಿಗೆ ದರವಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಕಳೆದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13 ರಂದು ಮಾತನಾಡಿದ್ದ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು, ಎಲ್‌ಟಿಸಿಜಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮ ವಲಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.

'ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ': ಹೊಸ ಸೂತ್ರದ ಚರ್ಚೆ!

ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಪಾವತಿಸುವ ಎಲ್‌ಟಿಸಿಜಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಾಯಿ ಬದಲಿಗೆ 'ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ' (Dollar Terms) ಗಳಿಸಿದ ಲಾಭದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬೇಕೇ ಎನ್ನುವುದನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಕುರಿತು ಈ ಹಿಂದೆ ಮನಿ-ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದ ಟ್ರೈಫೆಕ್ಟಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ (Trifecta Capital) ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ರಾಹುಲ್ ಖನ್ನಾ, "ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಡಾಲರ್ ಎದುರು ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿದಾಗ (Rupee Depreciation), ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಡಾಲರ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸುವ ನೈಜ ಲಾಭದ ಪ್ರಮಾಣ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು.

"ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಡಾಲರ್‌ಗೆ ₹90 ಇರುವಾಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ, ಹಣ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಡಾಲರ್ ದರ ₹100 ಕ್ಕೆ ಏರಿದರೆ, ಅವರ ನಿಜವಾದ ಡಾಲರ್ ರಿಟರ್ನ್ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಹೆಡ್ಜಿಂಗ್ (Currency Hedging) ವೆಚ್ಚ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹೆಡ್ಜಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೂಪಾಯಿ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಲಾಭ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಡಾಲರ್ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಗಳಿಕೆ ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಯ ನೈಜ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು.