ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಹಬ್‌ಗೆ ಕರ್ನಾಟಕವೇ ಬಾಸ್!; ಮೊದಲ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಐಐಟಿಗಳ ಜೊತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ!

ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಏಳು ಹೊಸ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಲಸ್ಟರುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಜಂಟಿ ಕ್ಲಸ್ಟರಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಐಐಟಿಗಳು ಭಾಗಿಯಾಗಲಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿ (ಜೂ.22): ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಆಮದುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ (UTs) ಜಂಟಿ ಕ್ಲಸ್ಟರಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಲಸ್ಟರಿಂಗ್ ಹಬ್‌ಗೂ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಐಐಟಿಗಳು (IITs) ಮತ್ತು ಇತರೆ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು (Centres of Excellence) ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D) ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಈ ಏಳು ಹೊಸ ಕ್ಲಸ್ಟರುಗಳು ಸದ್ಯ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರಕ್ಷಣಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿವೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಈ ‘ಹೋಲ್-ಆಫ್-ನೇಷನ್’ (ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ) ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಸದ್ಯ ಮುಂದುವರಿದ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಂಜೀವ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಜೂನ್‌ 2 ಮತ್ತು ಜೂನ್ 10 ರಂದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರರ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಕ್ಲಸ್ಟರುಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು (Themes) ನಿಯೋಜಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಅಥವಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು (Vision Documents) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ನೀತಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವ (Policy Roadmap)

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಲಸ್ಟರುಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ, ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು, ನಿಯಂತ್ರಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಲಭ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ (Ease-of-doing-business) ಕ್ರಮಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಿದೆ. ಈ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಿದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಯಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪಾಯಿಯೂ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ದುಪ್ಪಟ್ಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ದೇಶದ ಜಿಡಿಪಿಗೆ ನೇರ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ-ಎಕನಾಮಿಕ್ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಏಳು ಕ್ಲಸ್ಟರುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚೌಕಟ್ಟು (Cluster Framework)

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಲಸ್ಟರಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ಲೀಡ್ (ಮುಖ್ಯ) ರಾಜ್ಯ, ಕೋ-ಲೀಡ್ (ಸಹ-ಮುಖ್ಯ) ರಾಜ್ಯ, ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರದ ನೆರವು ನೀಡಲು ನಿಯೋಜಿತ ಐಐಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಏಳು ಕ್ಲಸ್ಟರುಗಳ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಮೊದಲ ಕ್ಲಸ್ಟ‌ರ್: ಕರ್ನಾಟಕದ ನೇತೃತ್ವ

• ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕ; ಕೋ-ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ರಾಜಸ್ಥಾನ
• ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ
• ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಾಲುದಾರರು: ಐಐಎಸ್ಸಿ ಬೆಂಗಳೂರು (IISc Bengaluru), ಐಐಟಿ ಧಾರವಾಡ, ಐಐಟಿ ಜೋಧ್‌ಪುರ, ಐಐಟಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಮತ್ತು ಐಐಟಿ ಭಿಲಾಯ್.
• ಥೀಮ್ (ವಿಷಯ): ನೀತಿ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ (Policy, Institutional Architecture and Governance).
• ಎರಡನೇ ಕ್ಲಸ್ಟ‌ರ್

2ನೇ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌

• ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ; ಕೋ-ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ
• ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಜ್ಯ/UT: ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿ
• ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಾಲುದಾರರು: ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ, ಐಐಟಿ ಇಂದೋರ್ ಮತ್ತು ಐಐಟಿ ಗೋವಾ.
• ಥೀಮ್ (ವಿಷಯ): ಸ್ವದೇಶೀಕರಣ ಮತ್ತು ವರ್ಧಿತ ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ, ಎಂಎಸ್ಎಂಇ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Indigenisation & Enhanced Private Participation, MSME, Start-up & Innovation Ecosystem).

ಮೂರನೇ ಕ್ಲಸ್ಟ‌ರ್

• ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ; ಕೋ-ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ಜಾರ್ಖಂಡ್
• ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಜ್ಯ/UT: ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ
• ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಾಲುದಾರರು: ಐಐಟಿ ಕಾನ್ಪುರ, ಐಐಟಿ-ಬಿಎಚ್‌ಯು (IIT-BHU), ಐಐಟಿ ರೂರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಐಐಟಿ ಜಮ್ಮು.
• ಥೀಮ್ (ವಿಷಯ): ಪರೀಕ್ಷೆ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಗುಣಮಟ್ಟ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳು (Testing, Certification, Quality Assurance and Standards).

ನಾಲ್ಕನೇ ಕ್ಲಸ್ಟ‌ರ್

• ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ಅಸ್ಸಾಂ; ಕೋ-ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ತ್ರಿಪುರ
• ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳು/UT: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಮಣಿಪುರ, ಮೇಘಾಲಯ, ಮಿಜೋರಾಂ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಮತ್ತು ಲಡಾಖ್.
• ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಾಲುದಾರರು: ಐಐಟಿ ಗುವಾಹಟಿ.
• ಥೀಮ್ (ವಿಷಯ): ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಗಡಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.

ಐದನೇ ಕ್ಲಸ್ಟ‌ರ್

• ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ತೆಲಂಗಾಣ; ಕೋ-ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ಹರಿಯಾಣ
• ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳು/UT: ದೆಹಲಿ, ಚಂಡೀಗಢ, ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು.
• ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಾಲುದಾರರು: ಐಐಟಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಐಐಟಿ ದೆಹಲಿ.
• ಥೀಮ್ (ವಿಷಯ): ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ, ಬೇಡಿಕೆಯ ಗೋಚರತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ರಫ್ತು (Market Access, Demand Visibility & Defence Export).

ಆರನೇ ಕ್ಲಸ್ಟ‌ರ್

• ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ಗುಜರಾತ್; ಕೋ-ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ಒಡಿಶಾ
• ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರ
• ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಾಲುದಾರರು: ಐಐಟಿ ಗಾಂಧಿನಗರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಐಐಟಿ ಭುವನೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಐಐಟಿ ಮಂಡಿ.
• ಥೀಮ್ (ವಿಷಯ): ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ-ಶೈಕ್ಷಣಿಕ-ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಸಂಪರ್ಕ (Skill Development & Industry-Academia-Research & Innovation Linkages).

ಏಳನೇ ಕ್ಲಸ್ಟ‌ರ್

• ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ತಮಿಳುನಾಡು; ಕೋ-ಲೀಡ್ ರಾಜ್ಯ: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ
• ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಾಲುದಾರರು: ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್, ಐಐಟಿ ತಿರುಪತಿ ಮತ್ತು ಐಐಟಿ ರೋಪರ್.
• ಥೀಮ್ (ವಿಷಯ): ರಕ್ಷಣಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು (Defence Industrial Infra, Clusters & Common Facilities).