ಭಾರತೀಯ ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಎಷ್ಟು? ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಏನು ಮಾಡ್ತಾರೆ ಗೊತ್ತಾ?

ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ತಿರುಗುವ ರೈಲುಗಳಿಗೂ ರಿಟೈರ್ಮೆಂಟ್ ಇರುತ್ತೆ. ರೈಲ್ವೆ ಬೋಗಿಗಳು, ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿರುವವರೆಗೂ ಓಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ರೆ ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳು, ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ಆಯಸ್ಸು ಎಷ್ಟು ಅಂತ ಗೊತ್ತಾ? ರಿಟೈರ್ ಆದ ಬೋಗಿಗಳು, ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಏನು ಮಾಡ್ತಾರೆ? ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಪ್ರತಿದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ (Indian Railways) ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳು (Coaches) ಮತ್ತು ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಿಗೆ (Engines) ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಮಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ಆಯಸ್ಸು ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಮೂಲೆಗೆ ಎಸೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವುಗಳಿಗೆ 'ಎರಡನೇ ಜೀವನ' (Second Life) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ!

ರೈಲ್ವೆ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಐಸಿಎಫ್ (ICF) ಕೋಚ್‌ಗಳ ಸರಾಸರಿ ಆಯಸ್ಸು 25 ವರ್ಷಗಳು. ಇನ್ನು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಯಾರಾದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಎಲ್‌ಎಚ್‌ಬಿ (LHB) ಬೋಗಿಗಳು ಹಾಗೂ ಡೀಸೆಲ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಸುಮಾರು 30 ರಿಂದ 35 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಜ್ಞರ ತಂಡವು ಅವುಗಳ ಸದೃಢತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ?

ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾಗಾಣಿಕೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದರೂ ಸದೃಢವಾಗಿರುವ ಕೋಚ್‌ಗಳಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ಹೊಸ ರೂಪ ನೀಡುತ್ತದೆ:

• - ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಬೋಗಿಗಳು (NMG Coaches): ಬೋಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೀಟುಗಳು, ಫ್ಯಾನ್‌ಗಳು, ಲೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಎನ್‌ಎಂಜಿ (NMG) ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾರುಗಳು, ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಮತ್ತೆ 5 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• - ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ & ತಂಗುದಾಣ: ಕೆಲವು ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ ರೈಲುಗಳಾಗಿ (Accident Relief Trains) ಹಾಗೂ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತಂಗುದಾಣಗಳಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• - ರೇಲ್ ಕೋಚ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್: ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಚ್‌ಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಕ ಥೀಮ್ 'ಕೋಚ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌'ಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಆಹಾರ ಪ್ರಿಯರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• - ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ: ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗಳಲ್ಲಿ (Railway Museums) ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಳಾದ ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಏನು ಮಾಡ್ತಾರೆ?

ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಳಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಬೋಗಿ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ವರ್ಕ್‌ಶಾಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಬರುವ ಚಕ್ರಗಳು, ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಇ-ಹರಾಜು (E-Auction) ಮೂಲಕ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರಿಂದ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯವೂ ಹರಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ರೈಲು ಬೋಗಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವೂ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೂ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಹಾಗೂ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.