ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ ನುಂಗಿದ ಸಾಕಿದ ಹೆಬ್ಬಾವು; ಶಾಕಿಂಗ್ ವಿಡಿಯೋ ವೈರಲ್.. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಏನು?

Snake Viral Video Fact Check: ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುವ ಶೇಕಡ 80 ರಷ್ಟು ಭೀಕರ ವಿಡಿಯೋಗಳ ಹಿಂದೆ AI ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹರಡುವ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ಹೆಬ್ಬಾವು ನುಂಗಿದೆ ಎಂದು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋದ ಅಸಲಿ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಈ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಚೆಕ್ ಲೇಖನ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ 'ಎಕ್ಸ್' (ಟ್ವಿಟರ್) ಸೇರಿದಂತೆ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಕಿಂಗ್ ವಿಡಿಯೋವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕಿಯೊಬ್ಬಳು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ‘ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ’ (Reticulated Python) ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ವಿಡಿಯೋದ ಜೊತೆಗೆ "ಹೆಬ್ಬಾವು ಆ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ ನುಂಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ" ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಸಹ ಹಬ್ಬಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನೆಟ್ಟಿಗರು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿಡಿಯೋದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ (Fact Check), ಈ ವೈರಲ್ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ಕಪೋಲಕಲ್ಪಿತ ಎಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ!

ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋದ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಸತ್ಯವೇನು?

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ (Vietnam) ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಕುಟುಂಬವೊಂದು ಈ ಬೃಹತ್ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ (Pet) ಸಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಬಾಲಕಿಯು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದೃಶ್ಯವಷ್ಟೇ ಇದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವರು ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವ್ಯೂವ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ (Clickbait) ವಿಡಿಯೋದ ಜೊತೆಗೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮೂಲಕ ಎಡಿಟ್ ಮಾಡಲಾದ ತಿರುಚಿದ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಸಹ ಸೇರಿಸಿ, ಹೆಬ್ಬಾವು ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ನುಂಗಿದೆ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಕಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಶೇರ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನೆಟ್ಟಿಗರ ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆ

ಈ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ನಂಬಿದ ಅನೇಕರು ಬಾಲಕಿಯ ಪೋಷಕರ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಹಾವಿನ ಮೇಲೆ ಮಗುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದು ನುಂಗದೆ ಬಿಡುತ್ತದೆಯೇ?" ಎಂದು ಆಕ್ರೋಶ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು, "ಹೆಬ್ಬಾವು ಎಷ್ಟೇ ಪಳಗಿದ್ದರೂ ಅದು ವನ್ಯಜೀವಿ. ಮನೆಯೊಳಗೆ ಅಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅದರ ಹತ್ತಿರ ಬಿಡುವುದು ಕ್ಷಮಿಸಲಾಗದ ತಪ್ಪು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಫ್ಯಾಕ್ಟ್-ಚೆಕ್

'ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ನೋಟ್ಸ್' ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಕ್ಟ್-ಚೆಕ್ ತಂಡಗಳು ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿವೆ. ಬಾಲಕಿ ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಹೆಬ್ಬಾವು ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ನುಂಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಧಾರರಹಿತ ವದಂತಿಯಷ್ಟೇ. ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಯಾವುದೇ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಕುರುಡಾಗಿ ನಂಬಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಜ್ವಲಂತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ಪರಿಚಯ

ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದನೆಯ ಹಾವುಗಳ ಪೈಕಿ ಈ 'ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು' ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇವು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ನುಂಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪಳಗಿಸಿದ (Captive-bred) ಹಾವುಗಳು ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿರುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಮೂಡ್ ಯಾವಾಗ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

AI ದುರ್ಬಳಕೆ

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯೂವ್ಸ್, ಲೈಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಡ್ ಆದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಂತಹ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ (Sensational) ನಕಲಿ ಹೆಡ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ AI ಜನರೇಟೆಡ್ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಜನರನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂತಹ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳಿಂದ ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

“ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳು ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ಬಿಗಿದು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿ ಸಾಯಿಸುವ (Constrictor) ಸ್ವಭಾವದವು. ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸರೀಸೃಪಗಳ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡಲು ಬಿಡುವುದು ತೀರಾ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಾದರೂ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು”