'ಐಎಎಸ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಯಾಕೆ ಕೊಡಬೇಕು?' ಚಾಟಿ ಬೀಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌

ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ ಕೆನೆಪದರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಸೌಲಭ್ಯ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತಹ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿ (ಮೇ.22): ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಶುಕ್ರವಾರ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. "ಮೀಸಲಾತಿಯ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಹರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆನೆಪದರ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಕುರಿತಾದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಉಜ್ಜಲ್ ಭುಯಾನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದ್ವಿಪೀಠವು, "ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ಐಎಎಸ್ (IAS) ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅಂತಹ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ?" ಎಂದು ನೇರವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.

ಮೀಸಲಾತಿಯಿಂದ ಎಂದೂ ಹೊರಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ

ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ ಅವರು, "ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಇಬ್ಬರೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಭದ್ರ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರ್ಥ. ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈಗ ಅಂತಹ ಶ್ರೀಮಂತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಿ ಜನರನ್ನು ಮೀಸಲಾತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ಅವರು ಆ ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ನಾವು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು" ಎಂದರು.

ಮುಂದುವರಿದು ಮಾತನಾಡಿದ ಪೀಠವು, "ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ನಂತರವೂ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ನಾವು ಈ ಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಹೊರಬರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಆತಂಕಪಡಬೇಕಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಇಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್ (EWS) ಮತ್ತು ಕೆನೆಪದರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದ ವಕೀಲ ಶಶಾಂಕ್ ರತ್ನೂ ಅವರು ವಾದ ಮಂಡಿಸಿ, "ಇಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಸಂಬಳದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವರ ಪೋಷಕರ ಹುದ್ದೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನದ (Status) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗ (EWS) ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಕೆನೆಪದರ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬೇಕು" ಎಂದು ಕೋರಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಕೆನೆಪದರ ಮಾನದಂಡಗಳು ಇಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್ (EWS) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದಾರವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗರತ್ನ ಅವರು, "ಇಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್ (EWS) ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿಂದುಳಿದಿಡುವಿಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂದುಳಿದಿಡುವಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮೂಲತಃ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರ ಪೋಷಕರು ಮೀಸಲಾತಿಯ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್

ಉಭಯ ಕಡೆಯ ಸುದೀರ್ಘ ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು, ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಕಾರರಿಗೆ ತುರ್ತು ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಲಿಖಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿಂದುಳಿದಿಡುವಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಮೀರಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಈಗ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಿಂದ: ಮಂಡಲ್ ಕೇಸ್ ಮತ್ತು 8 ಲಕ್ಷದ ಮಿತಿ

ಇಂದ್ರಾ ಸಾಹ್ನಿ ತೀರ್ಪು (1992): ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಮಂಡಲ್ ಕೇಸ್' ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಒಬಿಸಿ (OBC) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಶೇ. 27 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿತ್ತಾದರೂ, ಅವರಲ್ಲಿನ 'ಕ್ರೀಮಿ ಲೇಯರ್' (ಶ್ರೀಮಂತರು/ಮುಂದುವರಿದವರು) ಜನರನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕೋಟಾದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಮ: ಸದ್ಯ ಒಬಿಸಿ ಕುಟುಂಬಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ 8 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಕ್ರೀಮಿ ಲೇಯರ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಯದ ಮಿತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಉನ್ನತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿರುವವರು, ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (IAS/IPS) ಅಥವಾ ಮಿಲಿಟರಿಯ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಮೀಸಲಾತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪು: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಕೇವಲ ಪೋಷಕರ ಆದಾಯವನ್ನೇ ಮಾನದಂಡವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕ್ರೀಮಿ ಲೇಯರ್ ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು, ಬದಲಿಗೆ ಅವರ ಉದ್ಯೋಗದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು.