ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲಿಗೆ ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟ, 2600 ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ರೈಲಿಗೆ ಕೇವಲ 40 ಜನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು!

ಜಿಂದ್ ಮತ್ತು ಸೋನಿಪತ್ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ರೈಲಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದೆಹಲಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅಥವಾ ಪಾಣಿಪತ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ.

ದೆಹಲಿ: ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ 'ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು' (ಜಲಜನಕ ರೈಲು) ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್ ಮತ್ತು ಸೋನಿಪತ್ ನಡುವೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ರೈಲಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸೇವೆಯನ್ನು ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಇಲ್ಲವೇ ಮಾರ್ಗ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಉತ್ತರ ರೈಲ್ವೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ

2,600 ಸೀಟಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 40-60 ಪ್ರಯಾಣಿಕರು!

ಹರಿಯಾಣದ 89 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಜಿಂದ್-ಸೋನಿಪತ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಈ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ 2,600 ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 40 ರಿಂದ 60 ಜನರು ಮಾತ್ರ ಸಂಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಚಾರ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದೇ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣ. ಈ ಹಿಂದೆ ಇದೇ ಹಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಡೆಮು (DEMU) ರೈಲುಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕಡಿಮೆ ಜನರ ಸಂಚಾರ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ರೌಂಡ್-ಟ್ರಿಪ್ ನಡೆಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಟ್ರಿಪ್‌ ಸಂಚಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ದೆಹಲಿಯ ಆಜಾದ್‌ಪುರಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಚಿಂತನೆ:

ರೈಲಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಇದನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಗಟು ತರಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಳಿಯಿರುವ 'ಆಜಾದ್‌ಪುರ ನಿಲ್ದಾಣದವರೆಗೆ' ವಿಸ್ತರಿಸಲು ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಎದುರಾಗಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳು

ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು 10 ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ದೆಹಲಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳ ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದಾಗಿ 18 ರಿಂದ 20 ಬೋಗಿಗಳಿರುವ ದೊಡ್ಡ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಈ ರೈಲು ಒಮ್ಮೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಧನ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದರೆ 250 ರಿಂದ 300 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗೆ ಚಲಿಸಬಲ್ಲದು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಜಿಂದ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಂಧನ ತುಂಬಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಜಿಂದ್‌ನಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಸುಮಾರು 130 ಕಿ.ಮೀ ಅಂತರವಿರುವುದರಿಂದ ಇಂಧನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಾಗೂ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಆವಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ.

ಪಾಣಿಪತ್‌ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯರ ಸಲಹೆ

ದೆಹಲಿ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟವಾದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಿಂದ್‌ನಿಂದ ಹೊರಟು ಸೋನಿಪತ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಗರವಾದ ಪಾಣಿಪತ್ ಹಾಗೂ ಸಫಿಡಾನ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಮರಳಿ ಜಿಂದ್ ತಲುಪುವ 'ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಮಾರ್ಗ' ಸುಮಾರು 180 ಕಿ.ಮೀ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರೆ, ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ರೈಲಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ.

ಸುಸ್ಥಿರ ಸಾರಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪೈಲಟ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್

ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ಈ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪೈಲಟ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಆಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೈಲ್ವೆ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯು ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಿದೆ.