ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದ ಬಡತನ ಇಳಿಕೆ, ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿಯಿಂದ ವಿಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಮುಖಭಂಗ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಹಾಗೂ ಕಡು ಬಡತನ ಇಳಿಕೆ ಕುರಿತು ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ವರದಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಮುಖಭಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಗಣನೀಯ ಸಾಧನೆ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಬಿಚ್ಟಿಟ್ಟಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿ (ನ.04) ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಗರೀಬ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅನ್ನ ಯೋಜನೆ, ಪಿಎಂ ಕಿಸಾನ್ ಹಾಗೂ ಡಿಬಿಟಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳು ಅರ್ಹರಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬಡತನ ಹಾಗೂ ಕಡುಬಡತನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಟೀಕಿಸಿತ್ತು. ಇದೀಗ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿಯೂ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಸಾಧನೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.

ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಯ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆ:

ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರ 'ಬಡತನ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ವರದಿ'ಯ (Poverty & Equity Brief) ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬಡತನವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದ ದೇಶವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ $4.20 ಡಾಲರ್ (2021 PPP) ಆದಾಯದ ಕೆಳ-ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯ ಬಡತನ ರೇಖೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಡತನವು 2011ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 57.7 ರಷ್ಟಿದ್ದುದು 2023ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ. 16.1 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಬರೋಬ್ಬರಿ 49.6 ಕೋಟಿ (496 ಮಿಲಿಯನ್) ಜನರು ಬಡತನದ ರೇಖೆಯಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ $3.00 ಡಾಲರ್ ಆದಾಯದ ಕಡು ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ. 27.1 ರಿಂದ ಶೇ. 2.6ಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಗ್ಗಿದೆ.

ಈ ಹಿಂದಿನ ಬಡತನದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ

2011-12ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಅಂದರೆ ಶೇಕಡಾ 57.7 ರಷ್ಟು ಜನರು ಕೆಳ-ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯದ ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಶೇಕಡಾ 27.1 ರಷ್ಟು ಜನರು ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಕಡು ಬಡತನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ 'ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಮಾನದಂಡ'ದ ಪ್ರಕಾರ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣವು 2004-05ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 37.2 ರಷ್ಟಿದ್ದುದು 2011-12ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ. 21.9 ಕ್ಕೆ ತಗ್ಗಿದ್ದರೂ, ಒಟ್ಟು ಬಡವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಕಡುಬಡನತ ಇಳಿಕೆ ದಾಖಲೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 2023-24ರ 'ಗೃಹ ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚ ಸಮೀಕ್ಷೆ'ಯು (HCES) ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ತನ್ನ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸರಣಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿಯು 2023ರ ವೇಳೆಗೆ ಬಡತನವು ಶೇ. 16.1 ಕ್ಕೆ ($4.20 ರೇಖೆ) ಹಾಗೂ ಕಡು ಬಡತನವು ಶೇ. 2.6ಕ್ಕೆ ($3.00 ರೇಖೆ) ತಲುಪಿರುವುದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ 2022-23ರ ಮಧ್ಯಂತರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶೇ. 23.9 ಹಾಗೂ ಶೇ. 5.3 ರಷ್ಟಿತ್ತು

ಜೀವನಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಸುಧಾರಣೆ

ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2011-12 ರಿಂದ 2023-24ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಡತನವು ಶೇ. 57.7 ರಿಂದ ಶೇ. 16.1ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. 2004-05 ರಿಂದ 2011-12ರ ನಡುವೆಯೂ ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, 2005-06 ರಿಂದ 2019-21ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಹು ಆಯಾಮದ ಬಡತನವೂ (Multidimensional Poverty) ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಗಳ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಮಹತ್ತರ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ದಾಖಲೆಯ ಶರವೇಗದ ಬಡತನ ಇಳಿಕೆ:

ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಕೆಳ-ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯ ರೇಖೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತವು 2011 ರಿಂದ 2023ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಡತನವನ್ನು ಶೇ. 57.7 ರಿಂದ ಶೇ. 16.1 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 4.96 ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು ಕಡು ಬಡತನದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಕಡು ಬಡತನವು ಶೇ. 27.1 ರಿಂದ ಶೇ. 2.6ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಇದನ್ನು "ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ.

2014ರ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳಿಕೆ:

ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ದತ್ತಾಂಶ ಸರಣಿಯು 2011-12ರ ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ನಂತರದ 2022-23 ಹಾಗೂ 2023-24ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದೆ. 2022-23ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ. 23.9 ಕ್ಕೆ ತಗ್ಗಿದ್ದ ಬಡತನವು 2023-24ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 16.1 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳಿಕೆಯು 2014ರ ನಂತರದ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಸಂಭವಿಸಿದೆ

ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ನೈಜ ಕಾರಣ

ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಯು ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಗೃಹ ಬಳಕೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತಗೊಂಡ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಉಚಿತ ಪಡಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. 2017 ರಿಂದ 2023ರ ನಡುವೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ 13.4 ಕೋಟಿ ನೂತನ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವೇತನ ಸಹಿತ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದೆ.

ಯುಪಿಎ ದಶಕದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನಡೆ:

2004 ರಿಂದ 2014ರ ಯುಪಿಎ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ 2ಜಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ (1.76 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.), ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿ ಹಂಚಿಕೆ (1.86 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.) ಹಾಗೂ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಹಗರಣಗಳಂತಹ ಭಾರಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣದುಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ರಂಗದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ 2024ರ ವೈಟ್ ಪೇಪರ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಅಂಕಿ ಅಂಶ ವಿರೋಧಿಸಿದ ವಿಪಕ್ಷ

ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಯ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ಸತತವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. 2024ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನೀತಿ ಆಯೋಗವು 24.82 ಕೋಟಿ ಜನರು ಬಹುಯಾಮದ ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದಾಗ ಅದನ್ನು "ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ಸುಳ್ಳು" ಎಂದಿತ್ತು. ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಡು ಬಡತನ ಶೇ. 5.3 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ ಎಂದಾಗ, $3 ಡಾಲರ್ ರೇಖೆಯು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬದುಕಲು ಮಾತ್ರ ಸಾಕು ಎಂದು ಲಘುವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು

ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಹೊಸ ವರದಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ:

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿಯನ್ನು ಹಳೆಯ ನೆಪಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ವಿಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಕಾರಣ ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧಿಕೃತ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು (2022-23 ಮತ್ತು 2023-24) ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡೇ 49.6 ಕೋಟಿ ಜನರು ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಡು ಬಡತನ ಶೇ. 2.6ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ

ನೈಜ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ನೀಡುವ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ:

ಸತತ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹು-ವರ್ಷಗಳ ಭಾರಿ ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಉದ್ಯೋಗದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಯುವ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಂತಹ ಸವಾಲುಗಳು ನೈಜವಾಗಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ದೇಶವು ಸಾಧಿಸಿರುವ ಈ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗೆರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ

ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಗತಿ:

ಹೆಚ್ಚಿದ ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಧನಸಹಾಯಗಳು ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೇಳಿದೆ. 2014ರ ನಂತರ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಪಿಎಂ ಗರೀಬ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅನ್ನ ಯೋಜನೆ (PMGKAY), ಗ್ರಾಮೀಣ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ (PMAY-G), ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ ಹಾಗೂ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಯೋಜನೆಗಳು ಬಡವರ ಕೈಗೆ ನೇರ ನೆರವು ತಲುಪಿಸಿ ಸಬಲಗೊಳಿಸಿವೆ

ದಶಕಗಳ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ನೈಜ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ಅಂತರ:

ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು "ಗರೀಬಿ ಹಟಾವೋ" ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇತ್ತೇ ಹೊರತು ಬಡತನಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಲಿಲ್ಲ. 2019ರಲ್ಲಿ 'ನ್ಯಾಯ್' (NYAY) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಡತನದ ಮೇಲಿನ ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಎಂದಿದ್ದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ, 2024ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಏಟಿಗೆ ಬಡತನ ತೆಗೆಯುತ್ತೇವೆ ಎಂದಿದ್ದರು. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಅವರ ಸತತ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿದೆ.