ಐಡಿಬಿಐ ಖಾಸಗಿಯವರಿಗೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ: ಷೇರು ಖರೀದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿ, ಯಾರ ಪಾಲಾಗಲಿದೆ ಬ್ಯಾಂಕ್?

ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಶೇ. 60.72ರಷ್ಟು ಷೇರುಗಳ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಚುರುಕುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬಿಡ್‌ಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಎನ್‌ಬಿಡಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ರೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅಂತಿಮ ಬಿಡ್ಡರ್ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿ: ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಹಣಕಾಸು ಬಿಡ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸ್ಥಿರ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ. ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಪ್ರೇಮ್‌ ವಿಸ್ತಾ ಬೆಂಬಲಿತ ಫೈರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್‌ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ದುಬೈ ಮೂಲದ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ ಎನ್‌ಬಿಡಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಐಡಿಬಿಐನ ಶೇ.60.72ರಷ್ಟು ಷೇರು ಖರೀದಿಗಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬಿಡ್‌ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು.

ಇಬ್ಬರೂ ಬಿಡ್ಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಇದೆ. ದುಬೈ ಮೂಲದ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ ಎನ್‌ಡಿಬಿ ಈಗಾಗಲೇ ಆರ್‌ಬಿಎಲ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶೇ.60ರಷ್ಟು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದು, ಫೈರ್‌ಫಾಕ್ಸ್‌ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್‌ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇ.40ರಷ್ಟು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ.

ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಎಲ್‌ಐಸಿಯು ಶೇ.60.72ರಷ್ಟು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಷೇರುಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2022ರಲ್ಲೇ ಬಿಡ್‌ ಆಹ್ವಾನಿಸಿತ್ತು. ಫೈರ್‌ಫಾಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಬಿಡಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಖರೀದಿಗೆ ಬಿಡ್‌ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಅಂತರ್‌ ಸಚಿವಾಲಯ ಗುಂಪು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಬಿಡ್‌ ಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಷೇರು ಮಾರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ತಡೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಇಬ್ಬರೂ ಬಿಡ್‌ದಾರರಿಂದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬಿಡ್ ಆಹ್ವಾನಿಸಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಈ ಬಿಡ್‌ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಶೇ. 45.48 ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಜೀವ ವಿಮಾ ನಿಗಮ (LIC) ಶೇ. 49.24 ಸೇರಿದಂತೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಶೇ. 94.71 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಶೇ. 30.48 ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಐಸಿಯ ಶೇ. 30.24 ರಷ್ಟು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಟ್ಟು ಶೇ. 60.72 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ರೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಎನ್‌ಬಿಡಿ

ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಭದ್ರ ಅಡಿಪಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಈ ಖಾಸಗೀಕರಣ ರೇಸ್‌ನ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ : ಕೆನಡಾ ಮೂಲದ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಪ್ರೇಮ್ ವಾಟ್ಸಾ ಬೆಂಬಲಿತ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈಗಾಗಲೇ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಶೇ. 40 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಎನ್‌ಬಿಡಿ : ದುಬೈ ಮೂಲದ ಈ ದೈತ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಭಾರತದ ಆರ್‌ಬಿಎಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಬಿಡ್ಡರ್‌ಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ (MHA) ಅಗತ್ಯ ಭದ್ರತಾ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ 'ಫಿಟ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರಾಪರ್' ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಬಿಡ್‌ಗಳ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸುದೀರ್ಘ ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಮತಿಗಳ ನಂತರ ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಹಂತದ ಹಣಕಾಸು ಬಿಡ್‌ಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಆಫರ್‌ಗಳು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಂತರ ಸಚಿವಾಲಯ ಗುಂಪು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದ ಕನಿಷ್ಠ ‘ಮೀಸಲು ಬೆಲೆ’ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹಂತದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿತ್ತು.

ತದನಂತರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮರುಆರಂಭಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು, ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಂದ ಸುಧಾರಿತ ಹಾಗೂ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿತ್ತು. ಜುಲೈ 13, 2026 ರಂದು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅಂತಿಮ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ ಬಿಡ್ಡರ್‌ಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಗತ್ಯ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.