ಭೂಮಿ ಮೇಲಿನ ಅಚ್ಚರಿ: 1,500 ಕಿ.ಮೀ ಹರಿದರೂ ಸಮುದ್ರ ಸೇರದೇ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತೆ ಈ ಮಹಾನದಿ! ಎಲ್ಲಿದೆ ಗೊತ್ತಾ ಈ ನದಿ?

ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಹುಟ್ಟುವ ಯಾವುದೇ ನದಿ ಕೊನೆಗೆ ಸಮುದ್ರ ಸೇರಲೇಬೇಕು. ಆದರೆ ಒಂದು ನದಿ ಮಾತ್ರ ಭೂಮಿ ಮೇಲೆಯೇ ಹುಟ್ಟಿ, ಭೂಮಿ ಮೇಲೆಯೇ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಸೇರದೇ ಈ ನದಿಯ ನೀರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ? ಆ ನದಿ ಯಾವುದು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಡಿಟೇಲ್ಸ್.

ಈ ನದಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ

ಒಕವಾಂಗೊ ನದಿ ಒಟ್ಟು ಮೂರು ದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 1,500 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದ ಹರಿಯುವ ಈ ನದಿ, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವ ಮುನ್ನವೇ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕಲಹರಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡು, ಮರಳಿನೊಳಗೆ ಇಂಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ವಿಸ್ಮಯ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರದ ನದಿ

ಈ ನದಿಯ ಪಯಣ ಮೂರು ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ತಳುಕುಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಂಗೋಲಾದ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಕ್ಯೂಬಾಂಗೊ (Cubango) ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಟೊ (Cuito) ನದಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು ಒಕವಾಂಗೊ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆ ನಂತರ ಈ ನೀರು ನಮೀಬಿಯಾ ಮೂಲಕ ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಈ ನದಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡು ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ 'ಒಕವಾಂಗೊ ಡೆಲ್ಟಾ' ಆಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು, ಮೂರನೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಯಣ ಮುಗಿಸುವ ನದಿ ಇದು. ಇಲ್ಲಿ ಪಯಣ ಮುಗಿಯಿತು ಅಂದರೆ ಸಮುದ್ರ ಸೇರಿತು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ನೀರು ದೊಡ್ಡ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಕ್ರಮೇಣ ಮರುಭೂಮಿಯ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಎಂಡೋರ್ಹೀಕ್ ಡೆಲ್ಟಾ ಅಂದರೆ ಏನು?

ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ನದಿಯ ನೀರು ಒಂದೇ ಹರಿವಾಗಿ ಹೋಗದೆ, ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕಾಲುವೆಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಅಪರೂಪದ ಒಳನಾಡಿನ ಡೆಲ್ಟಾವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಎಂಡೋರ್ಹೀಕ್ ಡೆಲ್ಟಾ' (Endorheic Delta) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಲಹರಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಒಣ ಹವೆಯಿಂದಾಗಿ ಒಂದಷ್ಟು ನೀರು ಆವಿಯಾದರೆ, ಉಳಿದ ನೀರು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಇಂಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರದ ವಿಶ್ವದ ಅಪರೂಪದ ಡೆಲ್ಟಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಮಳೆಯಿಲ್ಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರವಾಹ

ಒಕವಾಂಗೊ ಡೆಲ್ಟಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಎಂದರೆ, ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯೇ ಇಲ್ಲದ ಒಣಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಜೂನ್-ಜುಲೈ) ಈ ನದಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ! ದೂರದ ಅಂಗೋಲಾದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಯ ನೀರು ಹರಿದು ಬಂದು ಈ ಡೆಲ್ಟಾವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನೀರು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಇಲ್ಲಿನ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ನೀರನ್ನು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.

ಸಮುದ್ರ ಸೇರದಿದ್ದರೂ ಈ ನದಿಯ ಉಪಯೋಗ ಮಾತ್ರ ಅಪಾರ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಆನೆಗಳು, ಕಾಡುಕೋಣಗಳು, ಜೀಬ್ರಾಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಹ, ಚಿರತೆ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಕಾಡು ನಾಯಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳಿಗೂ ಇದು ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಮರುಭೂಮಿ ಮಧ್ಯೆ ಜಲಲೋಕ

ಕಲಹರಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು ಅನ್ನೋದೇ ಒಂದು ಅಚ್ಚರಿ. ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಡೆಲ್ಟಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ನಷ್ಟು ಶಾಶ್ವತ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಇನ್ನೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಇಡೀ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವು ಬರೋಬ್ಬರಿ 20 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಮಾನ್ಯತೆ

ಒಕವಾಂಗೊ ಡೆಲ್ಟಾದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರಿತ ಯುನೆಸ್ಕೋ, 2014ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮರುಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಈ ಅಪರೂಪದ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಅಂಗೋಲಾ, ನಮೀಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ದೇಶಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಈ ನದಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿವೆ.

ಸಮುದ್ರ ಸೇರದಿದ್ದರೂ ಜೀವ ನದಿ

ನದಿ ಎಂದರೆ ಸಮುದ್ರ ಸೇರಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಒಕವಾಂಗೊ ಸುಳ್ಳು ಮಾಡಿದೆ. ಅಂಗೋಲಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ನಮೀಬಿಯಾ ಮೂಲಕ ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ತಲುಪಿ, ಕೊನೆಗೆ ಕಲಹರಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸುಮ್ಮನೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕೋಟ್ಯಂತರ ಸಸ್ಯಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಒಕವಾಂಗೊ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.