ಪ್ರತಿ 12 ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನ ಬದಲಿಸೋದ್ಯಾಕೆ? ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥನ ರಹಸ್ಯ..!

ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಗನ್ನಾಥ ಪುರಿ ರಥಯಾತ್ರೆಯು ಜುಲೈ 16 ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಈ ದೇಗುಲದ ಪ್ರಮುಖ ರಹಸ್ಯವೆಂದರೆ, ಪ್ರತಿ 12 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಬೇವಿನ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಜಗನ್ನಾಥ, ಬಲಭದ್ರ, ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರೆಯ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು 'ನವಕಳೇಬರ' ಎಂಬ ಗೌಪ್ಯ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ರಹಸ್ಯ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಜಗನ್ನಾಥ ಪುರಿ ರಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಕ್ಷಣಗಣನೆ

ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಗನ್ನಾಥ ಪುರಿ ರಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಕ್ಷಣಗಣನೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದಂತೆ ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ದ್ವಿತೀಯ ತಿಥಿಯಂದು, ಅಂದರೆ ಜುಲೈ 16 ರಿಂದ ಅದ್ಧೂರಿ ರಥಯಾತ್ರೆ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಜಗನ್ನಾಥನ ರಥದ ಹಗ್ಗ ಹಿಡಿದು ಎಳೆದರೆ ಮೋಕ್ಷ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ, ಈ ದೇಗುಲದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ 12 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು! ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ವಿವರ.

ಏನಿದು ನವಕಳೇಬರ ಆಚರಣೆ?

ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ನವಕಳೇಬರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನವ ಎಂದರೆ ಹೊಸ, ಕಳೇಬರ ಎಂದರೆ ಶರೀರ. ಅಂದರೆ ಭಗವಾನ್ ಜಗನ್ನಾಥ, ಬಲಭದ್ರ, ಸುಭದ್ರಾ ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರದ ಹಳೆಯ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹೊಸ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವುದು ಎಂದರ್ಥ.

12 ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬದಲಾವಣೆ ಏಕೆ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಲೋಹದ ವಿಗ್ರಹಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಜಗನ್ನಾಥ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬೇವಿನ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುವಾದ್ದರಿಂದ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದು ಕ್ಷೀಣಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಬಹುದು (ಖಂಡಿತವಾಗಬಹುದು). ವಿಗ್ರಹಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿ 12 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಹೊಸ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆತ್ಮವು ಒಂದು ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಸೇರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಇಡೀ ನಗರವೇ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ!

ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಗೌಪ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಿವಿಧಾನ ನಡೆಯುವಾಗ ಇಡೀ ಪುರಿ ನಗರದ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಗುಲದ ಸುತ್ತಲೂ ಬಿಗಿ ಭದ್ರತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾರನ್ನೂ ಒಳಗೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಚಕರು ಮಾತ್ರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಕೈಗೆ ಗವಸು (Gloves) ಧರಿಸಿ ಹಳೆಯ ವಿಗ್ರಹದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಹೊಸ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಯಾರೂ ನೋಡಿಲ್ಲ!

ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಬೇವಿನ ಮರವೇ ಏಕೆ?

ಜಗನ್ನಾಥನ ವಿಗ್ರಹ ಮಾಡಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೇವಿನ ಮರ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ನಿಯಮಗಳಿವೆ..

• ಆ ಬೇವಿನ ಮರವು ಕನಿಷ್ಠ 100 ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾಗಿರಬೇಕು
• ಮರದ ಮೇಲೆ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದಾ ಅಥವಾ ಪದ್ಮದ ಗುರುತುಗಳಿರಬೇಕು
• ಆ ಮರದ ಹತ್ತಿರ ಹುತ್ತ ಇರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸ್ಮಶಾನ ಇರಬಾರದು
• ಮರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗೂಡು ಮಾಡಿರಬಾರದು

ಬದಲಾವಣೆಯ ನಿಯಮ

ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಮರವನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಚಕರು ಬಹಳ ಹುಡುಕಾಟದ ನಂತರ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಜಗನ್ನಾಥನ ಈ ನವಕಳೇಬರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸೃಷ್ಟಿಯ ನಿಯಮವಾದ 'ಬದಲಾವಣೆ'ಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಜುಲೈ 16 ರಂದು ನಡೆಯುವ ರಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಆ ಜಗನ್ನಾಥನ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ.ಮರಳುವ ಯಾತ್ರೆ (ಬಹುದಾ ಯಾತ್ರೆ) ಜುಲೈ 24, 2026 ರಂದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಆಡಳಿತ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು.