ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಯುದ್ಧದ ಬಿಸಿ: ಭಾರತದ ದೈತ್ಯ ತೈಲ ಕಂಪನಿ ಬಿಪಿಸಿಎಲ್, ಎಚ್‌ಪಿಸಿಎಲ್ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಭಾರಿ ನಷ್ಟ!

ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾದ ಕಾರಣ, ದೇಶೀಯ ಇಂಧನ ದರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಭಾರಿ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿವೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಪಿಸಿಎಲ್ ₹12,265 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಬಿಪಿಸಿಎಲ್ ₹3,962.13 ಕೋಟಿ ನಿವ್ವಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ.

ನವದೆಹಲಿ: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿರುವ ತೀವ್ರ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ (Crude Oil) ಬೆಲೆಗಳು ಗಗನಕ್ಕೇರಿವೆ. ಇದರ ನೇರ ಹೊಡೆತವು ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳ (OMCs) ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ 2026-27ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಮೊದಲ (ಏಪ್ರಿಲ್-ಜೂನ್) ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಫಲಿತಾಂಶದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ನಷ್ಟ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (HPCL) ಮತ್ತು ಭಾರತ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BPCL) ಜಾಗತಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿವೆ.

ಅಮೆರಿಕ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಸರಣಿ ದಾಳಿ ಹಾಗೂ ಸಂಘರ್ಷದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳು ಶೇ. 70 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸದೆ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಂಪನಿಗಳ ಲಾಭದಾಯಕತೆಗೆ ಭಾರಿ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿದೆ.

ಎಚ್‌ಪಿಸಿಎಲ್ (HPCL): ₹12,265 ಕೋಟಿ ಬೃಹತ್ ನಷ್ಟ

ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಚ್‌ಪಿಸಿಎಲ್) ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹12,265 ಕೋಟಿಗಳ ಏಕೀಕೃತ ನಿವ್ವಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಕಳೆದ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ₹4,111 ಕೋಟಿಗಳ ಭಾರಿ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು.

ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿ: ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಆದಾಯವು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ₹1.2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ ಶೇ. 21 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡು ₹1.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

ವೆಚ್ಚದ ಹೊರೆ: ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚಗಳು ₹1,15,042.44 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹1,64,043.50 ಕೋಟಿಗೆ ಜಿಗಿದಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ₹18,170.07 ಕೋಟಿ ತೆರಿಗೆ ಪೂರ್ವ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ (ಕಳೆದ ವರ್ಷ ₹5,546.62 ಕೋಟಿ ತೆರಿಗೆ ಪೂರ್ವ ಲಾಭವಿತ್ತು).

ಜಿಆರ್‌ಎಂ ಏರಿಕೆ ಆದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಷ್ಟ: ಎಚ್‌ಪಿಸಿಎಲ್‌ನ ಸರಾಸರಿ ಒಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಲಾಭ (GRM) ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ US$ 3.08 ರಿಂದ US$ 23.80 ಕ್ಕೆ ಏರಿದ್ದರೂ, ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಮಾರಾಟದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ನಷ್ಟದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ಇನ್ನು ಎಲ್‌ಪಿಜಿ (LPG) ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ₹3,607 ಕೋಟಿ ಕಡಿಮೆ ವಸೂಲಾತಿಯಾಗಿದೆ.

ಬಿಪಿಸಿಎಲ್ (BPCL): 15 ತ್ರೈಮಾಸಿಕಗಳಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಿನ್ನಡೆ

ಮತ್ತೊಂದು ತೈಲ ದೈತ್ಯ ಭಾರತ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಬಿಪಿಸಿಎಲ್) ಬುಧವಾರ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಏಪ್ರಿಲ್-ಜೂನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ₹3,962.13 ಕೋಟಿಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ನಿವ್ವಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಇದು ಕಳೆದ 15 ತ್ರೈಮಾಸಿಕಗಳಲ್ಲೇ ಕಂಪನಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಪಿಸಿಎಲ್ ₹3,333.97 ಕೋಟಿ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿತ್ತು (ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಏಕೀಕೃತ ಲಾಭ ₹6,839 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿತ್ತು).

ಹೆಚ್ಚಿದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ: ಬಿಪಿಸಿಎಲ್‌ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಆದಾಯವು ಶೇ. 23 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿ ₹1.59 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಆದರೆ, ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಶೇ. 68.7 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಏರಿಕೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಒಟ್ಟಾರೆ ವೆಚ್ಚವು ಶೇ. 36 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿ ₹1.66 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಬಾಕಿ: ಈ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಕಂಪನಿಗೆ ₹3,485.22 ಕೋಟಿ ಕಡಿಮೆ ವಸೂಲಾತಿಯಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಂಪನಿಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ಒಟ್ಟು ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಬಾಕಿ ₹12,318.52 ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿಕ್ಕ ₹1,898 ಕೋಟಿಗಳ ಭಾಗಶಃ ಪರಿಹಾರವು ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ನೆರವಾಗಿದೆ.

ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಕುಸಿತ

ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರಂದು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇರಾನ್ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಜಾಗತಿಕ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಶೇ. 50 ರಿಂದ 70 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಿಗಿದಿತ್ತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಬಿಪಿಸಿಎಲ್, ಎಚ್‌ಪಿಸಿಎಲ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (IOC) ಕಂಪನಿಗಳು ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಹಾಗೂ ಡೀಸೆಲ್ ದರಗಳನ್ನು ನಯಾಪೈಸೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಇನ್‌ಪುಟ್ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟದ ಗಳಿಕೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮೇಲೆ ₹10.6 ಹಾಗೂ ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲೆ ₹18.4 ರಷ್ಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಷ್ಟ (ನೆಗೆಟಿವ್ ಮಾರ್ಜಿನ್) ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಇಂಧನ ಮಾರಾಟದ ವೆಚ್ಚವು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬರುವ ಗಳಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.

ಮೇ ತಿಂಗಳ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಲೀಟರ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು ₹7.50 ಯಷ್ಟು ಹಾಗೂ 14.2 ಕೆಜಿ ದೇಶೀಯ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆಯನ್ನು ₹89 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಆದರೆ, ಈ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದ ಇನ್‌ಪುಟ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪಿಟಿಐ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾದ ₹89 ಹೆಚ್ಚಳವು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಒಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳದ ಕೇವಲ ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಸದ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಕಂಪನಿಯಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (IOC) ಇನ್ನೂ ತನ್ನ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ ಹಣಕಾಸು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬಿಪಿಸಿಎಲ್ ಮತ್ತು ಎಚ್‌ಪಿಸಿಎಲ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಐಒಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೂ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ದರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ತೀವ್ರ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.