ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ 11 ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಮುಂದಿನ 50 ವರ್ಷ ಖಾಸಗಿ ತೆಕ್ಕೆಗೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್‌ ಕರೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ!

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಡಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ 11 ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು 50 ವರ್ಷಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ 5 ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿ (ಅ.24): ಭಾರತದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಇದೀಗ ಭಾರಿ ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (PPP) ಮಾದರಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ 11 ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು 5 ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳಾಗಿ (Bundles) ವಿಂಗಡಿಸಿ, 50 ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಗುತ್ತಿಗೆ (Concession) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20 ರ ವರದಿಗಳು ದೃಢಪಡಿಸಿವೆ.

ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸುಮಾರು ₹8,622 ಕೋಟಿ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅದಾನಿ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ (Adani Airport Holdings) ಹಾಗೂ ಜಿಎಂಆರ್ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್ (GMR Airports) ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಬೃಹತ್ ಅವಕಾಶಗಳು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಖಾಸಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ 5 ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 11 ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ವಿವರ

ಖಾಸಗೀಕರಣದ ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ನೀಡದೆ, ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ 'ಬಂಡಲ್' ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ತರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಮಿತಿ (PPPAC) ಯಿಂದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ 5 ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳು ಹೀಗಿವೆ.

1. ಅಮೃತಸರ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರಾ-ಗಗ್ಗಲ್
2. ವಾರಣಾಸಿ, ಗಯಾ ಮತ್ತು ಕುಶಿನಗರ
3. ಭುವನೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳಿ
4. ರಾಯ್‌ಪುರ ಮತ್ತು ಔರಂಗಾಬಾದ್
5. ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ತಿರುಪತಿ

ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ತಡೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ 'ಕ್ಯಾಪ್' ನಿಗದಿ

ಈ ಬಾರಿಯ ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಬಿಡ್‌ದಾರರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಸಾಧಿಸುವುದನ್ನು (Excessive Concentration) ತಡೆಯಲು ಕೇಂದ್ರ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಒಬ್ಬ ಬಿಡ್‌ದಾರ ಗರಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಮಿತಿಯನ್ನು (Cap) ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ವಾಹಕರು ವಿಪರೀತ ಸಾಲ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಿತಿ ಹೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸೆಳೆತ

ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (AAI) 2026 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಬಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, 2026-27 ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು, ಸ್ವತಂತ್ರ ವೆಲ್ತ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ದುಬೈ ಮತ್ತು ಸಿಂಗಾಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 'ರೋಡ್‌ಶೋ'ಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೇವಲ ಹಾಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ವಾಹಕರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ (Infrastructure Sectors) ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಸಹ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತೆ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ, ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ಹೊಸ ಟರ್ಮಿನಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ಸಿಟಿ-ಸೈಡ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊರಲಿವೆ. ಆದರೆ, ಏರ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ (ATC) ಹಾಗೂ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು AAI ವಹಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಕಾರ್ಗೋ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು 'AAI ಕಾರ್ಗೋ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಅಲೈಡ್ ಸರ್ವಿಸಸ್' ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಸಲಿದೆ.

ಅದಾನಿ vs ಜಿಎಂಆರ್: ಯಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ?:

ಈ ಹಿಂದೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಖಾಸಗೀಕರಣದ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಜೈಪುರ, ಲಕ್ನೋ, ಮಂಗಳೂರು, ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಹಾಗೂ ಗುವಾಹಟಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 6 ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ 50 ವರ್ಷಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು 'ಅದಾನಿ ಗ್ರೂಪ್' ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಎಂಆರ್ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್ (GMR Airports) ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದಟ್ಟಣೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಬಳಸಿದ ಬಂಡವಾಳದ ಮೇಲಿನ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ (ROCE) ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಗೂ ಅದಾನಿ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ (Adani Enterprises) ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೋ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ತನ್ನ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಬಾರಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ (AAI) ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ 'ಪ್ರತಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಶುಲ್ಕ' (Per-passenger fee) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಕೇವಲ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಹುಬ್ಬಳಿ, ಗಯಾ, ಕುಶಿನಗರದಂತಹ ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಆದಾಯ (Commercial Revenue) ಗಳಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕದಂತೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಲಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಲಿರುವ ಈ ಜಾಗತಿಕ ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಸ ಸಂಚಲನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಲಿದೆ.