FD ಇಟ್ಟವರಿಗೆ ಕಾದಿದೆ ಭಾರಿ ಜಾಕ್‌ಪಾಟ್! ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಕೈಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶದಲ್ಲೇನಿದೆ?

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಇಡಲಾದ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿದಾರರಿಗೆ ಜಾಕಪಾಟ್‌. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರದ ಜತೆ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದವನ್ನು ಒಂದು ಸಾಎಇ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬರೋಣ ಬನ್ನಿ.

ಖಾಸಗಿ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ತಮಗೆ ಇಷ್ಟ ಬಂದಂತೆ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿ (FD) ಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಡ್ಡಾಯ ತಡೆ ನೀಡಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಅಥವಾ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಇಡಲಾದ ಎಫ್‌ಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌ಗಳು ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಡ್ಡಿದರ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಳಿ ಸೂಕ್ತ ಹಾಗೂ ಮಾನ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದ!

ಈ ಇಡೀ ಪ್ರಕರಣವು 'ಹೀರೋ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್' ಮತ್ತು 'ಟಿಫಿನ್ಸ್ ಬ್ಯಾರಿಟ್ಸ್, ಆಸ್ಬೆಸ್ಟಾಸ್ & ಪೇಂಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ನಡುವಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಜುಲೈ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಈ ವಿವಾದದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಟಿಫಿನ್ಸ್ ಬ್ಯಾರಿಟ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ₹8.5 ಕೋಟಿ (85 ಮಿಲಿಯನ್ ರೂಪಾಯಿ) ಹಣವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ₹5.89 ಕೋಟಿ (58.9 ಮಿಲಿಯನ್ ರೂಪಾಯಿ) ಹಣವು ಎಬಿಎನ್ ಅಮ್ರೋ (ABN AMRO) ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ 'ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್' ಆಗಿ, ತದನಂತರ 'ನ್ಯಾಟ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ' (NatWest Markets Plc) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ₹5.89 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಡ್ಡಿದರ ನೀಡುವ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಯಲ್ಲಿ (FD) ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತ್ತು.

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಏಕಾಏಕಿ ಬಡ್ಡಿದರ ಕಡಿತ!

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಎಫ್‌‌ಡಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶೇಕಡಾ 7.75 ರಷ್ಟು ಬಡ್ಡಿ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಶೇಕಡಾ 8.25 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಶೇಕಡಾ 7.75 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಜನವರಿ 30, 2018 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಈ ಎಫ್‌ಡಿ ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಶೇಕಡಾ 3.5 ಕ್ಕೆ (ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯ ಬಡ್ಡಿದರಕ್ಕೆ) ಭಾರಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಈ ಅನ್ಯಾಯದ ನಡೆಯನ್ನು 'ಹೀರೋ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್' ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿತು.

ಹೈ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?

ಪ್ರಕರಣದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅರಿತ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು, ಮೇ 2019 ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಜನವರಿ 30, 2018 ರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಸರಾಸರಿ ಬಡ್ಡಿದರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನ್ಯಾಟ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ದ್ವಿಪೀಠಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಾದ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಚಾಟಿಸೇವೆ!

ನ್ಯಾಟ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸುತ್ತಾ, "ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶೀಯ ಅವಧಿ ಠೇವಣಿಗಳ (FD) ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌ಗಳಿಗಿದೆ. ಎಫ್‌ಡಿ ಅವಧಿ ಮುಗಿದು ವಿಸ್ತರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಆ ಹಣಕ್ಕೆ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯ ಬಡ್ಡಿದರ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿತು. ಆದರೆ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಅವನೀಶ್ ಜಿಂಗನ್ ಮತ್ತು ಶೈಲ್ ಜೈನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ದ್ವಿಪೀಠವು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ವಾದವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠ ನೀಡಿದ್ದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವಿಕ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಪೀಠವು, ನ್ಯಾಟ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ₹5.89 ಕೋಟಿ ಎಫ್‌ಡಿಗೆ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನೇ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಖಡಕ್ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು. ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಡ್ಡಾಯ ತಡೆ ಹಾಕಿದ್ದು, ಠೇವಣಿದಾರರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.