ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ವಿವಾದ: ಸ್ವಾಮಿ ಅವಿಮುಕ್ತೇಶ್ವರಾನಂದರ ಅಸಲಿ ಕಥೆ

ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠದ ಪೀಠಾಧಿಪತಿ ಸ್ವಾಮಿ ಅವಿಮುಕ್ತೇಶ್ವರಾನಂದರನ್ನು ಮಾಘ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ತಡೆದ ಘಟನೆಯು ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅವರ 'ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ' ಪದವಿ ಬಳಕೆಗೆ ಈಗ ಕುತ್ತು ಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು, ಅಸಲಿ ಕಥೆಯೇನು? 

ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್‌ನ ಮಾಘ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಮೌನಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸ್ವಾಮಿ ಅವಿಮುಕ್ತೇಶ್ವರಾನಂದ ಶ್ರೀಗಳ ವಿವಾದ ಇದೀಗ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ವಿವಾದ ಏಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಮಾಘ ಮೇಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಏಕೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿತು? ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಸ್ವಾಮಿ ಅವಿಮುಕ್ತೇಶ್ವರಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಅವರು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠದ 46ನೇ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಪೀಠಾಧಿಪತಿ. ತಮ್ಮನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಮಠಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು.

ಮೌನಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಏನಾಯಿತು?

ಮೌನಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಸ್ವಾಮಿ ಅವಿಮುಕ್ತೇಶ್ವರಾನಂದ ಅವರು ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದರು. ಈ ವೇಳೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಪೊಲೀಸರು ಅವರನ್ನು ತಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಸುಮಾರು 200–300 ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗಮದ ಕಡೆ ಹೋಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಮಾಘ ಮೇಳದ ಗರಿಷ್ಠ ಜನಸಂದಣಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಅನುಮತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ಮಾಘ ಮೇಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಸ್ವಾಮೀಜಿಯ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ. ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಾಹನ, ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ವಿಭಾಗೀಯ ಆಯುಕ್ತೆ ಸೌಮ್ಯ ಅಗರವಾಲ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ವಾಮೀಜಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಚಕ್ರದ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗಮದ ಮೂಗಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಡಿ ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಮಾಘ ಮೇಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಸ್ವಾಮಿ ಅವಿಮುಕ್ತೇಶ್ವರಾನಂದ ಅವರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿತು. ಈ ನೋಟಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು “ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ” ಎಂಬ ಪದವಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೇಳಲಾಗಿದೆ. 2022ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಪೀಠದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ನೇಮಕ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶ ಇನ್ನೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರಕರಣ ತೀರ್ಮಾನವಾಗುವವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಅಥವಾ ನೇಮಕ ನಡೆಯಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

2022ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ ಏನು?

2022ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಸ್ವಾಮಿ ಅವಿಮುಕ್ತೇಶ್ವರಾನಂದರನ್ನು ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಿತು. ಪುರಿಯ ಗೋವರ್ಧನ ಮಠದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಈ ನೇಮಕಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೋರ್ಟ್ ಮಧ್ಯಂತರ ತಡೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣ ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಬಾರದಿರುವುದರಿಂದ ವಿವಾದ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಸ್ವಾಮಿ ಅವಿಮುಕ್ತೇಶ್ವರಾನಂದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಏನು?

ಸ್ವಾಮಿ ಅವಿಮುಕ್ತೇಶ್ವರಾನಂದ ಅವರು ಮಾಘ ಮೇಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಹುದ್ದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯದ್ದಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತಮಗೆ ಎರಡು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಲಿಖಿತ ಬೆಂಬಲ ಇದೆ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಮೌನ ಬೆಂಬಲವೂ ಇದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವರು “ಭ್ರಷ್ಟ ಮನೋಭಾವದವರು” ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬೆಂಬಲಿಗರು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?

ಸ್ವಾಮೀಜಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ ಕಾನೂನು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಬೆಂಬಲಿಗರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಹಿ ಅಭಿಯಾನವೂ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೂ ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ವಾಮಿ ಅವಿಮುಕ್ತೇಶ್ವರಾನಂದರನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ವಿರುದ್ಧದ ಅವರ ಟೀಕೆಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ರಾಮ ಮಂದಿರದ ಧರ್ಮಧ್ವಜಾರೋಹಣ, ಕುಂಭಮೇಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕೋವಿಡ್ ಸಮಯದ ಗಂಗಾ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಕುರಿತು ಅವರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವೂ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಸರ್ಕಾರ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಏನು?

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಮಠಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು. ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠ (ಉತ್ತರಾಖಂಡ), ಗೋವರ್ಧನ ಮಠ (ಪುರಿ), ಶೃಂಗೇರಿ (ಕರ್ನಾಟಕ) ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕಾ (ಗುಜರಾತ್) ದೇಶದ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಯತಿ ಸಮುದಾಯದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಇಂತಹ ವಿವಾದಗಳು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ್ವಾಮಿ ಅವಿಮುಕ್ತೇಶ್ವರಾನಂದರು ಮಾಘ ಮೇಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ ಹೇಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಏನು ತೀರ್ಪು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಈ ವಿವಾದದ ಮುಂದಿನ ದಿಕ್ಕು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ.