ಬೀಸೋ ದೊಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಮೆರಿಕ ಮುಂದೆ 10 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ತುರ್ತು ನೆರವಿಗಾಗಿ ಬಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ!

ದಶಕಗಳಲ್ಲೇ ಭೀಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ತನ್ನ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಮೆರಿಕದಿಂದ 10 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಕೋರಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಐಎಂಎಫ್, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಿಂದ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಸಾಲ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಹಳೆಯ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಹೊರತು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಲ್ಲ.

ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್‌: ದಶಕಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ನೆರೆರಾಷ್ಟ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದಿವಾಳಿತನದಿಂದ (Sovereign Default) ಪಾರಾಗಲು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಲಕ್ಕಾಗಿ ತೀವ್ರ ಪರದಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಸಾಲ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಈಗ ಬರೋಬ್ಬರಿ 10 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (ಸುಮಾರು ₹96,528 ಕೋಟಿ) ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಕೋರಿ ಅಮೆರಿಕದ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿದೆ. ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ತನ್ನ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯನ್ನು (Forex Reserves) ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿಯ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲಿನ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಈ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕದ ಮುಂದೆ ಭಿಕ್ಷಾ ಪಾತ್ರೆ ಹಿಡಿದ ಪಾಕ್: ಏನಿದು ಹೊಸ ಬೇಡಿಕೆ?

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಔರಂಗಜೇಬ್ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಖಜಾನೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಅರ್ಥ ಸಚಿವ) ಸ್ಕಾಟ್ ಬೆಸೆಂಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಬೃಹತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಮುಕ್ತಾಯ ಅವಧಿಯ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ 'ವಿನಿಮಯ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಬೆಂಬಲ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು' (Exchange Stabilization Support Facility) ತನಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಕೋರಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದಲ್ಲಾಳಿ ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಈ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಡೆಯನ್ನು ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ಹಾಗೂ ಬಲವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಮೆರಿಕ ಈ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದರೆ, ನಗದು ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇದು ಜೀವಸೆಲೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಸಾಲದಾತರ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕ ಖಜಾನೆಯ ಈ ವಿನಿಮಯ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ತೀರಾ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿದ್ದು, ಆಯ್ದ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಫೆಡರಲ್ ರಿಸರ್ವ್ ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಶ್ವತ ಡಾಲರ್ ವಿನಿಮಯ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಇವು ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಕರೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಡಾಲರ್ ದ್ರವ್ಯತೆ, ಖಾತರಿಗಳು ಅಥವಾ ವಿನಿಮಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಕಳೆದ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ $27 ಬಿಲಿಯನ್ ಸಾಲದ ಜಾಲ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಠೇವಣಿ

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯ ಸಾಲದ ಮೇಲೆಯೇ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ನಿಧಿಯ ಒಳಹರಿವು ಸುಮಾರು $27.2 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷವೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ $26 ಬಿಲಿಯನ್ ಸಾಲ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಈ ಬೃಹತ್ ಒಳಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $16 ಬಿಲಿಯನ್ ಹೊಸ ಸಾಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದದ್ದು ಹಳೆಯ ಸಾಲಗಳ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆ (ರೋಲ್‌ಓವರ್‌ಗಳು), ಅನುದಾನಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಸಾಧನಗಳಾಗಿದ್ದವು.

ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ $9 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ ರೋಲ್‌ಓವರ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ $5 ಬಿಲಿಯನ್ ಹಳೆಯ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಹೊಸದಾಗಿ $3 ಬಿಲಿಯನ್ ಠೇವಣಿ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು $8 ಬಿಲಿಯನ್ ನಗದು ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ 4% ರಿಂದ 4.5% ರಷ್ಟು ಬಡ್ಡಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಚೀನಾ ದೇಶವು 6% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ $4 ಬಿಲಿಯನ್ ನಗದು ಠೇವಣಿಯ ರೋಲ್‌ಓವರ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಲ್ಲ, ಹಳೇ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲಿಕ್ಕಷ್ಟೇ ಹಣ ಬಳಕೆ!

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಜೆಟ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ದುರಂತವೆಂದರೆ, ಅದು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಲದ ಹಣ ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ದಾಖಲಾದ ಒಟ್ಟು $27.2 ಬಿಲಿಯನ್ ಒಳಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ $24 ಬಿಲಿಯನ್ ಹಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಬಜೆಟ್ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಹಳೆಯ ಬಾಹ್ಯ ಸಾಲಗಳ ಮರುಪಾವತಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ $3.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 13 ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಯೋಜನಾ ಹಣಕಾಸು (Project Financing) ಅಥವಾ ದೇಶದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಏಪ್ರಿಲ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ಗೆ (UAE) $3.45 ಬಿಲಿಯನ್ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಿದ ನಂತರ ಅದರ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹವು ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು. ಜೂನ್ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಹೊಂದಿದ್ದ ಒಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು $18.5 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತಾದರೂ, ಇದು ಕೇವಲ ರೋಲ್‌ಓವರ್‌ಗಳು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲಗಳ ಮರುಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಡಾಲರ್‌ಗಳ ಖರೀದಿಯ ಮೂಲಕ ನಿಂತಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಸರೆಯಾಗಿದೆ.

ದಶಕಗಳ ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ

2023 ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು $3 ಬಿಲಿಯನ್ IMF ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಬೈ ಒಪ್ಪಂದ, ನಂತರ $7 ಬಿಲಿಯನ್ ವಿಸ್ತೃತ ನಿಧಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು $1.3 ಬಿಲಿಯನ್ ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಸಾರ್ವಭೌಮ ಡೀಫಾಲ್ಟ್‌ನಿಂದ ಕೂದಲೆಳೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಾರಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೇಶದ ಮೂಲಭೂತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೇ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ದಶಕಗಳ ದುರ್ಬಲ ನೀತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ, ನಿರಂತರ ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆಗಳು ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶದ ಉಳಿತಾಯ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ.

ದೇಶವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲದೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿಗಳೇ ಸರ್ಕಾರದ ಆದಾಯದ ಸಿಂಹಪಾಲನ್ನು ನುಂಗಿ ಹಾಕುತ್ತಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ಸೀಮಿತ ಅವಕಾಶ ಉಳಿದಿದೆ. IMF ಬೆಂಬಲಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ರೂಪಾಯಿ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ಬಾಹ್ಯ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿಯ ಹೊರೆ ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟಿರುವ $10 ಬಿಲಿಯನ್ ಸಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಯು, ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಶಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.