ಸೈಕಲ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವದ ನಂ.1 ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್: ‘ಹೀರೋ’ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದಿದೆ ಅದ್ಭುತ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ಇತಿಹಾಸ!

1947ರಲ್ಲಿ ಕರೀಮ್ ದೀನ್ ಎಂಬ ಉದ್ಯಮಿ ಮುಂಜಾಲ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ‘ಹೀರೋ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಮುಂದೆ ₹1.14 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಗುರುತಾಯಿತು. ಸೈಕಲ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದ ಮುಂಜಾಲ್‌ಗಳು ಹೀರೋ ಸೈಕಲ್ಸ್, ಹೀರೋ ಹೋಂಡಾ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಆಟೋ ದೈತ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದರು.

₹1.14 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ‘ಹೀರೋ’ ಹೆಸರು: ಮುಂಜಾಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆ

1947ರ ವಿಭಜನೆಯ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಂ ಉದ್ಯಮಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹೆಸರನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಆ ಹೆಸರು ‘ಹೀರೋ’. ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಇದೇ ಹೆಸರು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಗುರುತಾಯಿತು.

ಆ ಒಂದು ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದದ್ದು ಕೇವಲ ವ್ಯವಹಾರದ ಅದೃಷ್ಟವಲ್ಲ; ಧೈರ್ಯ, ಸಂಬಂಧಗಳು, ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಮುಂಜಾಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಕಥೆ.

‘ಹೀರೋ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು?

1947ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕರೀಮ್ ದೀನ್ ಎಂಬ ಮುಸ್ಲಿಂ ಉದ್ಯಮಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೂಲಕ ‘ಹೀರೋ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪರಿಚಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತ ವಿಭಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.

ಆಗ ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಮುಂಜಾಲ್ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಬಹುದೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಕರೀಮ್ ದೀನ್ ಯಾವುದೇ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.

ಅಂದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ—ಸರಳವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರವಾದ ಆ ಹೆಸರು ಮುಂದೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಾಹನಗಳ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು.

ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಿಂದ ಸೈಕಲ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳವರೆಗೆ

1923ರಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಕಮಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಿಜ್‌ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ ಮುಂಜಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಶಿಕ್ಷಣ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕ್ವೆಟ್ಟಾದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ದಿನಗೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವವೂ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.

1944ರಲ್ಲಿ ಸಹೋದರ ದಯಾನಂದ್ ಅಮೃತಸರದಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಕೂಡ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಸಹೋದರರು ಅಂಗಡಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆಸಲಿಲ್ಲ; ದೇಶಾದ್ಯಂತ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಡೀಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸಿದರು.

“ಒಂದು ಆರ್ಡರ್ ಕೊಡಿ” ಎಂಬ ತಂತ್ರ

ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಡೀಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮುಂಜಾಲ್‌ಗಳು ಒಂದೇ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು—ಮೊದಲು ಒಂದು ಆರ್ಡರ್ ನೀಡಿ, ಸರಕು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇರದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಖರೀದಿಸಬೇಡಿ.

ಈ ವಿಶ್ವಾಸವೇ ಮುಂದೆ ಹೀರೋ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಬಲವಾದ ಡೀಲರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು.

ಸೈಕಲ್‌ಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಯಾರಕರವರೆಗೆ

1946ರ ಪ್ರವಾಹದ ಬಳಿಕ ಕುಟುಂಬ ಆಗ್ರಾ ಮೂಲಕ ಲುಧಿಯಾನಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟರು.

1956ರಲ್ಲಿ ಹೀರೋ ಸೈಕಲ್ಸ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕೇವಲ 639 ಸೈಕಲ್‌ಗಳು. ಆದರೆ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮುಂದಾದ ಮುಂಜಾಲ್ ಕುಟುಂಬ, ಕೆಲವೇ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸೈಕಲ್ ತಯಾರಕರ ಪಟ್ಟಕ್ಕೇರಿತು.

ಹೋಂಡಾ ಜೊತೆಗಿನ ಒಪ್ಪಂದ ಬದಲಿಸಿದ ಆಟ

1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾಲ್ ಕುಟುಂಬ ಸೈಕಲ್‌ಗಳಾಚೆಗಿನ ಅವಕಾಶ ಹುಡುಕುತ್ತಿತ್ತು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನ ಹೋಂಡಾ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ಪಾಲುದಾರನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿತ್ತು.

1983ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. 1984ರಲ್ಲಿ ಹೀರೋ ಹೋಂಡಾ ಜನ್ಮತಾಳಿತು.

ಅದರ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಬೈಕ್ CD 100. “Fill it, Shut it, Forget it” ಎಂಬ ಜಾಹೀರಾತು ಸಾಲು ಮತ್ತು ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆಯು ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಮನ ಗೆದ್ದಿತು. ಸ್ಕೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ಗಳ ಹೊಸ ಯುಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ಸೈಕಲ್ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದವರೆಗೆ

2001ರಲ್ಲಿ ಹೀರೋ ಹೋಂಡಾ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ತಯಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು. 2000ರಿಂದ 2011ರ ನಡುವೆ ಕಂಪನಿಯ ಆದಾಯ ₹2,118 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹20,787 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿತು.

ಹೋಂಡಾ ಜೊತೆಗಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮ 2010ರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡರೂ, ಮುಂಜಾಲ್ ಕುಟುಂಬ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ. 2011ರಲ್ಲಿ ಹೀರೋ ಹೋಂಡಾ → ಹೀರೋ ಮೋಟೋಕಾರ್ಪ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ಮುಂಜಾಲ್‌ಗಳ ಪರಂಪರೆ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ

2013ರಲ್ಲಿ ಹೀರೋ ಮೋಟೋಕಾರ್ಪ್ 5 ಕೋಟಿ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ತಲುಪಿತು. ಬ್ರಿಜ್‌ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ ಮುಂಜಾಲ್ 90ರ ಹರೆಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದರು.

ಅವರಿಗೆ 2005ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳು ದೊರೆತವು. ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲಿನ ಅವರ ನಂಬಿಕೆ BML Munjal University ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿತು.

ಇಂದು ಹೀರೋ ಮೋಟೋಕಾರ್ಪ್‌ನ ಮೌಲ್ಯ ₹1.14 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆರಂಭವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅದರ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬಂಡವಾಳವಿರಲಿಲ್ಲ—ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸೈಕಲ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ, ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯಾಣಗಳು, ಡೀಲರ್‌ಗಳ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಉದ್ಯಮಿಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ‘ಹೀರೋ’ ಎಂಬ ಒಂದು ಹೆಸರು ಇತ್ತು.