ಹಾವುಗಳು ನಾಗಸ್ವರಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗುತ್ತವೆಯೇ? ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಭ್ರಮೆ ಹಿಂದಿರುವ ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಇಲ್ಲಿದೆ

ಹಾವು ನಾಗಸ್ವರಕ್ಕೆ ಕುಣಿಯುವುದು ಮಂತ್ರದ ಶಕ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತದ ಮಹಿಮೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜೀವಿಯ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆ ಮಾತ್ರ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಅದ್ಭುತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪಾಡಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಬಿಡುವುದೇ ನಾವು ಅವಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಗೌರವ

ಹಾವಾಡಿಗನ ನಾಗಸ್ವರದ ಮಧುರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹಾವು ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ತೂಗಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಬೆರಗಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾಗಸ್ವರದ ಶಬ್ದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹಾವು ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಓಡಿ ಬರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸಲಿ ವಿಷಯವೇನೆಂದರೆ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಕಿವಿಗಳೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ! ಹೌದು, ಇದು ಕೇಳಲು ಅಚ್ಚರಿ ಎನಿಸಿದರೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುವ ಸತ್ಯವಿದು.

ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ?

ಮಾನವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಇರುವಂತೆ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಬಾಹ್ಯ ಕಿವಿಗಳು (External Ears) ಅಥವಾ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು (Eardrums) ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಒಳಗಿನ ಕಿವಿಯ ರಚನೆಯು ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಮೂಳೆಗಳೊಳಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ನಾಗಸ್ವರದಿಂದ ಬರುವ ಮಧುರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಶಬ್ದವನ್ನು ಹಾವುಗಳು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವು ಕೇವಲ ನೆಲದ ಮೂಲಕ ಬರುವ ಕಂಪನಗಳನ್ನು (Vibrations) ತಮ್ಮ ದವಡೆಯ ಮೂಳೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ಹಾವು ತೂಗಾಡುವುದೇಕೆ?

ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಆನಂದದಿಂದ ಹಾವು ಕುಣಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುವುದು ತಪ್ಪು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ಜೀವ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹೋರಾಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾವಾಡಿಗ ಬುಟ್ಟಿಯ ಮುಚ್ಚಳ ತೆಗೆದಾಗ, ಕತ್ತಲಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾವಿಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಮುಖಾಮುಖಿ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಹಾವು ಭಯಭೀತಗೊಂಡು ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಡೆ ಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಹಾವಾಡಿಗ ನಾಗಸ್ವರವನ್ನು ಅತ್ತಿತ್ತ ಚಲಿಸಿದಾಗ, ಹಾವು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ತನ್ನ ಶತ್ರು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ವಸ್ತು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೋ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ, ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಡಲು ನಾಗಸ್ವರ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೋ ಅದೇ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹಾವು ಕೂಡ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ನೋಡುಗರಿಗೆ ಇದು ನೃತ್ಯದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಹಾವಿಗೆ ಅದು ಕೇವಲ 'ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರ'.

ಹಾವಾಡಿಗ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವಾಗ ಕಾಲಿನಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಕುಟ್ಟುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕಂಪನ ಹಾವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಜಾಗರೂಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಾವಾಡಿಗರ ಈ ಆಟದ ಹಿಂದೆ ಅತೀವ ಕ್ರೌರ್ಯ ಅಡಗಿದೆ. ಹಾವುಗಳು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಕೆಲವು ಹಾವಾಡಿಗರು ಹಾವಿನ ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು (Fangs) ಕಿತ್ತುಹಾಕುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವಿಷ ಗ್ರಂಥಿಗಳನ್ನು (Venom Glands) ಸುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ನೀಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾವುಗಳು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತವೆ.

ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1972ರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ (Wildlife Protection Act) ಅನ್ವಯ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು, ಪಳಗಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧ. ಈ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ಹಾವಾಡಿಗರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸಿವೆ. ಹಾವು ನಾಗಸ್ವರಕ್ಕೆ ಕುಣಿಯುವುದು ಮಂತ್ರದ ಶಕ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತದ ಮಹಿಮೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜೀವಿಯ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆ ಮಾತ್ರ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಅದ್ಭುತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪಾಡಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಬಿಡುವುದೇ ನಾವು ಅವಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಗೌರವ.