ಹತ್ತಿಯಷ್ಟು ಹಗುರವಾದ, ದೈತ್ಯ ಗುರುಗ್ರಹದಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವಿಚಿತ್ರ 'ಸೂಪರ್ ಪಫ್' ಗ್ರಹಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರ!

ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಭೂಮಿಯಿಂದ 1,113 ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ 'ಸೂಪರ್ ಪಫ್' ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಗುರುಗ್ರಹದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಗ್ರಹಗಳು ಹತ್ತಿ ಕ್ಯಾಂಡಿಗಿಂತಲೂ ಹಗುರವಾದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗ್ರಹಗಳ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿವೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಆಳವಾದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 1,113 ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಸುದೀರ್ಘ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ, ಸೂರ್ಯನಂತಹುದೇ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ 'ಸೂಪರ್ ಪಫ್' (Super-Puff) ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯ ಗುರುಗ್ರಹದಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ, ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಕ್ಯಾಂಡಿ (Cotton Candy) ಅಥವಾ ಶೇವಿಂಗ್ ಫೋಮ್‌ನಷ್ಟು ಅತ್ಯಂತ ಹಗುರವಾಗಿರುವುದು ಈ ಗ್ರಹಗಳ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ.

'TOI 791' ನಕ್ಷತ್ರ ಮಂಡಲದ ವಿಚಿತ್ರ ಲೋಕ

ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಜಾರ್ಜ್ ಡ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸಂಶೋಧಕರ ತಂಡವು 'TOI 791' ಎಂಬ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸುತ್ತ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ನಾಸಾದ 'ಟೆಸ್' (TESS) ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕವು ಈ ಗ್ರಹಗಳು ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವಾಗ (Transit) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಇವುಗಳ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅಳೆದಿದೆ.

ಮೊದಲ ಗ್ರಹ: ಗುರುಗ್ರಹದ ವ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 0.993 ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.

ಎರಡನೇ ಗ್ರಹ: ಗುರುಗ್ರಹಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 1.155 ಪಟ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಎರಡೂ ಗ್ರಹಗಳ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು (Mass) ಗುರುಗ್ರಹದ ಒಟ್ಟು ತೂಕದ ಶೇಕಡಾ 6 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ಅಪರೂಪದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ 'ಕಕ್ಷೀಯ ನೃತ್ಯ'

ಗ್ರಹಗಳ ನಿಖರವಾದ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರ ಹಾಗೂ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಎರಡರ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಗ್ರಹಗಳು ತಮ್ಮ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಸುತ್ತುವಾಗ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಈ ವೇಳೆ ಪರಸ್ಪರ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಬಲವನ್ನು ಬೀರುವ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಏರಿಳಿತ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಗ್ರಹಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಕಕ್ಷೆಯ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನಾವು ಅವುಗಳ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂದು ಜಾರ್ಜ್ ಡ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದ 'ASTEP' ದೂರದರ್ಶಕದ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ

ಈ ಗ್ರಹಗಳು ತಮ್ಮ ನಕ್ಷತ್ರದ ಮುಂದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗಲು (ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್) ಸುಮಾರು 12 ಗಂಟೆಗಳ ದೀರ್ಘ ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸತತ 12 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕತ್ತಲೆ ಇರುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸತತ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಕತ್ತಲೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ 'ASTEP' (Antarctic Search for Transiting Exoplanets) ದೂರದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಈ ಗ್ರಹಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಈ ಅಪರೂಪದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದ ನಿಖರ ದತ್ತಾಂಶ:

ಮೊದಲ ಗ್ರಹದ ತೂಕ: ಭೂಮಿಯ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಿಂತ 9.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.

ಎರಡನೇ ಗ್ರಹದ ತೂಕ: ಭೂಮಿಯ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಿಂತ 18.6 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು. (ತೌಲನಿಕವಾಗಿ ಗುರುಗ್ರಹವು ಭೂಮಿಗಿಂತ 317 ಪಟ್ಟು ಭಾರವಾಗಿದೆ).

ಪ್ರತಿ ಘನ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗೆ 0.038 ಮತ್ತು 0.047 ಗ್ರಾಂ. ಹತ್ತಿ ಕ್ಯಾಂಡಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಘನ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗೆ 0.05 ಗ್ರಾಂ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಇವು ಹತ್ತಿ ಕ್ಯಾಂಡಿಗಿಂತಲೂ ಹಗುರವಾಗಿವೆ!

'ಸೂಪರ್ ಪಫ್' ಗ್ರಹಗಳು ಹೀಗೇಕೆ ಇವೆ? ವಿವಿಧ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು

ಈ ಹಗುರವಾದ 'ಸೂಪರ್ ಪಫ್' ಗ್ರಹಗಳ ಜನನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.

ವಾತಾವರಣದ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಈ ಗ್ರಹಗಳು ತಮ್ಮ ನಕ್ಷತ್ರದಿಂದ ಬಹಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡು, ನಂತರ ನಕ್ಷತ್ರದ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿರಬಹುದು. ನಕ್ಷತ್ರದ ಶಾಖದಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ವಾತಾವರಣವು ಅತಿಯಾಗಿ ಕಾಯ್ದು ಊದಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು.

ಯುವ ಗ್ರಹಗಳ ಹಂತ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕಾರ್ನೆಗೀ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆಂಥೋನಿ ಪಿರೋ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಆತಿಥೇಯ ನಕ್ಷತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅದು ತೀರಾ ಯುವ ನಕ್ಷತ್ರವಿರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಗ್ರಹಗಳು ಇನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿಲ್ಲ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಇವು ಕುಗ್ಗಿ ಸಣ್ಣದಾಗಬಹುದು.

ಉಂಗುರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಅಸಂಭವ: ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಂತಹ ಗ್ರಹಗಳ ಸುತ್ತ ದೈತ್ಯ ಉಂಗುರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಅವು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಒಂದೇ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸುತ್ತ ಎರಡು ಉಂಗುರಾಕಾರದ ಗ್ರಹಗಳು ಹೀಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತೀರಾ ಕಾಕತಾಳೀಯವಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಜ್ಞರು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.

ಜೇಮ್ಸ್ ವೆಬ್ ದೂರದರ್ಶಕದತ್ತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನೋಟ

ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಮಾಸಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತವೆಂದರೆ 'ಜೇಮ್ಸ್ ವೆಬ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕ'ವನ್ನು (JWST) ಬಳಸಿ ಈ ಗ್ರಹಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅನಿಲಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ, ಗ್ರಹಗಳ ಮೂಲ, ಅವುಗಳ ವಿಕಸನ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸುಳಿವುಗಳು ಸಿಗಲಿವೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ವಿಶಾಲವಾದ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಮಗೆ ನೆರವಾಗಲಿವೆ.