ಪೋಲಿಸ್ ಖಾಕಿಯಿಂದ ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ವರೆಗೆ! ಭೂಮಿಯ ‘ಜ್ವರ’ ಅಳೆಯಲು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ಮಾಜಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ!

ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ 'ಸ್ಯಾಟ್ಲಿಯೊ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್' ಭೂಮಿಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು 'ತಪಸ್-1' ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಉಷ್ಣ ದತ್ತಾಂಶವು ಕೃಷಿ, ನಗರ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲಿದೆ.

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವಸಂಕಲನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವೂ ಒಂದು. ಬೆಳೆಗಳು ಎಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಹೇಗೆ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಎಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಗರಗಳು ಹೇಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ತಾಪಮಾನವೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗ, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮೂಲದ 'ಸ್ಯಾಟ್ಲಿಯೊ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್' ಎಂಬ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌‌ಅಪ್, ಭೂಮಿಯ ಶಾಖವನ್ನು ನಿಖರ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಉಪಗ್ರಹವೊಂದನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಗುರುವಾರ, ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್‌ನ ಫಾಲ್ಕನ್ 9 (SpaceX Falcon 9) ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ 'ತಪಸ್-1' (TAPAS-1) ಉಪಗ್ರಹವು ಉಡಾವಣಾ ಪ್ಯಾಡ್‌ನಿಂದ ಕಕ್ಷೆಯತ್ತ ಮೇಲೇರಲಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಯಾಟ್ಲಿಯೊ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಒಂದು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ—ಅದೇನೆಂದರೆ, ಗ್ರಹವನ್ನು ಕೇವಲ ದೃಶ್ಯ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅದರ ಉಷ್ಣತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಕ್ಷೆಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು.

ಇಂದು ಜಗತ್ತು ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ ನಿನೊ ಮಾದರಿಗಳು ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತವು ಸಹ ಸುಡುವ ಶಾಖದ ಅಲೆಗಳು, ಅನಿಯಮಿತ ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತಹ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ಅಳೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.

ಪೋಲಿಸ್ ಸೇವೆಯಿಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದವರೆಗೆ

ಸ್ಯಾಟ್ಲಿಯೊ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌ನ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಶ್ರವಣ್ ಭಾಟಿ ಅವರಿಗೆ ಈ ಲಾಂಚ್‌ಪ್ಯಾಡ್‌ವರೆಗಿನ ಪ್ರಯಾಣ ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕವಾದುದು. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವ ಮೊದಲು ಭಾಟಿ ಅವರು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಪೋಲಿಸ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ಜಿಯೋಸ್ಪೇಷಿಯಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿತು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಉರ್ಮಿಲ್ ಬಖಾಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆಗೂಡಿ ಅವರು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದಾರೆ.

ಭೂಮಿಗೊಂದು ಥರ್ಮಾಮೀಟರ್ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ

ಮಾನವೀಯತೆಯು ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಗ್ರಹವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ, ತಾಪಮಾನ ಏರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಲದು. ಆ ಶಾಖ ಎಲ್ಲಿದೆ, ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅದು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಪ್ರಸ್ತುತ, ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಉಷ್ಣ ಸಂವೇದಕ ಹೊಂದಿರುವ ಉಪಗ್ರಹವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಶಾಖದ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿವರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಷ್ಣದ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯ ವೀಕ್ಷಣೆ: ತಪಸ್-1 ರಿಂದ 'ಪೈರೋ'ವರೆಗೆ

ತಪಸ್-1 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ದೀರ್ಘ-ತರಂಗ ಅತಿಗೆಂಪು ಸಂವೇದಕದೊಂದಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು 'ಸನ್-ಸಿಂಕ್ರೊನಸ್' ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದ್ದು, ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಎರಡೂ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಷ್ಣ-ಚಿತ್ರಣ ಮಿಷನ್ ಆಗಿದೆ.

ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಉರ್ಮಿಲ್ ಬಖಾಯ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ತಪಸ್-1 ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶಕ . ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ 'ತಪಸ್-2' ಉಡಾವಣೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ಅದು ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ 2028 ರ ವೇಳೆಗೆ 'ಪೈರೋ' (PYRO) ಎಂಬ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಗುರಿ. ಪೈರೋ ಮಿಷನ್ ಡ್ಯುಯಲ್-ಬ್ಯಾಂಡ್ ಥರ್ಮಲ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಹೊಂದಿರಲಿದ್ದು, 10 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ನೀಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಕೃಷಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆ

ಈ ಉಷ್ಣ ದತ್ತಾಂಶವು ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲಿದೆ, ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಉಷ್ಣದ ಒತ್ತಡ , ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ವತೆಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಗರ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ 'ನಗರ ಉಷ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು' (Urban Heat Islands) ಗುರುತಿಸಿ, ನಗರಾಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ: ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಪತ್ತೆ, ಹಿಮನದಿಗಳ (Glaciers) ಕರಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತ.

ವಾಯುಯಾನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ: ವಾತಾವರಣದ ಆಂತರಿಕ ಉಷ್ಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಯಾಟ್ಲಿಯೊ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಕೇವಲ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡದೆ, ಕಚ್ಚಾ ಉಷ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ 'ಡೇಟಾ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್' ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.

ತಪಸ್-1 ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದ ಕೊಡುಗೆ ಸಿಗಲಿದೆ—ಅದೇನೆಂದರೆ, ಖಾಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ ಶಾಖವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿ.