
ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡದ ಗ್ರಾಹಕರ ವಿರುದ್ಧ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವಸೂಲಾತಿ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಮಹತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ಗೃಹ ಸಾಲ, ವಾಹನ ಸಾಲ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳನ್ನು (Personal Loans) ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಆದ ತಕ್ಷಣ, ವಸೂಲಾತಿ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ಗಳನ್ನು ರಿಮೋಟ್ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ (Remote Lock) ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಗ್ರಾಹಕರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅದೇ ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಖರೀದಿಸಲು ‘ಡಿವೈಸ್ ಲೋನ್’ ಪಡೆದು, ಆ ಲೋನ್ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಬಿಐ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಜಾರಿಗೆ ತರದೆ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮುಂಚಿತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ವೇಳೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವುದು, ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ನಿಂದನೀಯ ಭಾಷೆ ಬಳಸುವುದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಮರುಪಾವತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಜನವರಿ 1, 2027 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸುತ್ತೋಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಿಯಮಗಳು ಜನವರಿ 1, 2027 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ. ಸುತ್ತೋಲೆಯಲ್ಲಿ, 'ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿ ಸಾಧನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಲಗಾರರ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ಗಳಂತಹ ಸಾಧನಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರು ನೀಡಿದ ಸಾಲದ ವಿರುದ್ಧ ಈ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದಾಗ. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್-ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಆಫ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಹಕರು ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆದು ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್, ಮೊಬೈಲ್ ನಂತಹ ಸಾಧನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಬದಲು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಸಾಧನವನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ಹೇಳಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಒಳಬರುವ ಕರೆಗಳು, ಎಸ್ಎಂಎಸ್ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಎಸ್ಒಎಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ.
ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಕರಡು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರ್ಬಿಐಗೆ ಹಲವು ಸಲಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಬಿಐ, ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಹಾಗೂ ವಸೂಲಾತಿ ಏಜೆಂಟ್ಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕರಡು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಬಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಪಕ್ಷದ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ತಮ್ಮ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಾಧನ ತಯಾರಕರು ಅಥವಾ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ನಿಂದ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.