ಹಿಮಾಚಲದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: 6 ತಿಂಗಳು ವೇತನ ಕಡಿತ ಘೋಷಿಸಿದ ಸಿಎಂ ಸುಖ್ವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್!

ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವು ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸುಖ್ವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಸುಖು ಅವರು ಸಚಿವರು, ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವೇತನವನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದೂಡುವ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು 2026-27ರ ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ, ವೆಚ್ಚ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗಿದ್ದು, ವೇತನ ಕೊಡಲು ದುಡ್ಡಿಲ್ಲ ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿರುವ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸುಖ್ವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಸುಖು ಅವರು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ವೇತನ ಕಡಿತವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಚಿವರು, ಶಾಸಕರು ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವೇತನವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದೂಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮ ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಕಠಿಣ ಆದರೆ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮವೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ವಿವರಿಸಿದೆ.

ವೇತನ ಮುಂದೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ ಕಡಿತ

2026–27ನೇ ಸಾಲಿನ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆ ವೇಳೆ ಸಿಎಂ ಸುಖು ಈ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದರು. ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ₹3,586 ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 2025–26ರಲ್ಲಿ ₹58,514 ಕೋಟಿ ಇದ್ದ ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರವನ್ನು 2026–27ರಲ್ಲಿ ₹54,928 ಕೋಟಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವೇತನ ಮುಂದೂಡಿಕೆ ಕ್ರಮದಡಿ ಸಿಎಂ ಅವರ ವೇತನದ 50%, ಸಚಿವರ ವೇತನದ 30%, ಶಾಸಕರ ವೇತನದ 20%, ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದೂಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಪಿ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವೇತನದ 30% ಮುಂದೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ 20% ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದೂಡಿಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ. ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಎಡಿಜಿಪಿಯಿಂದ ಡಿಐಜಿ ಹಂತದವರೆಗೆ 30% ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಪಿ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ 20% ವೇತನ ಮುಂದೂಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ನೌಕರರಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದ 3% ವೇತನ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನೂ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಸಿಎಂ ಸುಖು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆದಾಯ ಕೊರತೆ ಅನುದಾನ (RDG) ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ನಾವು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಅಲ್ಲ, ರಾಜ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಸಂಕಷ್ಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳ ಸಹಕಾರ ಅಗತ್ಯ” ಎಂದು ಅವರು ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವತ್ತ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆ ವೇಳೆ ಗದ್ದಲ

ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯ ವೇಳೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರು ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಸದನದ ಬಾವಿಗಿಳಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾಪವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು 30 ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ ಸಭೆ ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡು, ಸಿಎಂ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ 134 ಪುಟಗಳ ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.

ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ

ಸಿಎಂ ಸುಖು, BBMB ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಪರಿಹಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹7,000 ಕೋಟಿ ಬಾಕಿ ಇರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ₹25,000 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾಲದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹಣಕಾಸಿನ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ನಡುವೆಯೂ ಸರ್ಕಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

• ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇರುವ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ₹500 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲು
• “ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಪ್ನಾ ಸುಖಿ ಪರಿವಾರ ಯೋಜನೆ” ಮೂಲಕ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೆರವು
• ದೃಷ್ಟಿಹೀನರಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿ ₹3,000ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ
• ಮಹಿಳೆ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ₹1,544 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ

ಕೃಷಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳು

• ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ:
• ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಗೆ ₹734 ಕೋಟಿ
• ರಾಜ್ಯ ಕಿಸಾನ್ ಆಯೋಗ ಸ್ಥಾಪನೆ
• ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ₹300 ಕೋಟಿ ಯೋಜನೆ
• ಕೋಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ₹62 ಕೋಟಿ
• ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ

ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ “ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮೀನುಗಾರರ ಯೋಜನೆ” ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ

ರಾಜ್ಯದ ಜಿಡಿಪಿಗೆ 7.78% ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವಲಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ರೋಪ್‌ವೇಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ:

• 500 ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನೇಮಕಾತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
• ಯುವಕರಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶಗಳು
• ಇ-ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ
• ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಸಿಟಿ ಯೋಜನೆ
• ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಸಿಬಿಎಸ್‌ಇ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗೂ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ನಿಷೇಧ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ

ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ₹2,868 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಆಧುನೀಕರಣ, ಐಸಿಯು ವಿಸ್ತರಣೆ, ರೋಬೋಟಿಕ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹಾಗೂ ಟೆಲಿ-ಆಂಕಾಲಜಿ ಸೇವೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ:

• ಶಿಮ್ಲಾದಲ್ಲಿ ₹400 ಕೋಟಿ ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ವಲಯ
• ಹಮೀರ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ₹200 ಕೋಟಿ ಯೋಜನೆ
• 24x7 ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಜಲಶುದ್ಧೀಕರಣ ಘಟಕಗಳು

ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಬಸ್‌ಗಳು, ಕಾರ್ಬನ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಅನಾಥಾಶ್ರಮ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ಕ್ರಮಗಳು ಜಾರಿಗೊಳ್ಳಲಿವೆ.

ಸಿಎಂ ಸಂದೇಶ

“ಹಿಮಾಚಲದ ಜನರು ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠರು. ನಾವು ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಸತತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತೇವೆ,” ಎಂದು ಸಿಎಂ ಸುಖ್ವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಸುಖು ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.