ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಕಾರಿಡಾರ್ 3ನೇ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟ ಅಸ್ತು: ₹1.86 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆ!

ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು 1.86 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚದ ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಗ್ರೀನ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು 135 ಗಿಗಾ ವ್ಯಾಟ್‌ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು 50 ಗಿಗಾ ವ್ಯಾಟ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2030ರ ವೇಳೆಗೆ 500 ಗಿಗಾ ವ್ಯಾಟ್ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗಲಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿ: ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಬುಧವಾರ 1.86 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದ ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಗ್ರೀನ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ (ಜಿಇಸಿ-3) 3ನೇ ಹಂತದ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

135 ಗಿಗಾ ವ್ಯಾಟ್‌ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಗಿಸಲು ನೆರವು ನೀಡುವ ಅಂತರ್‌ ರಾಜ್ಯ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದ ಯೋಜನೆ ಇದಾಗಿದೆ. 2032-33ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ 1,86,405 ಕೋಟಿ ರು. ಅಂದಾಜು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ 1,36,378 ಕೋಟಿ ರು.ಅನ್ನು ಅಂತರ್‌ ರಾಜ್ಯ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಹಾಗೂ 50 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರು. ಅನ್ನು 50 ಗಿ.ವ್ಯಾಟ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ 500 ಗಿ.ವ್ಯಾ.ಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಭಾರತದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಏನಿದು ಸ್ಕೀಂ?:

ಯೋಜನೆಯಡಿ 50 ಗಿಗಾ ವ್ಯಾಟ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬ್ಯಾಟರಿ ಎನರ್ಜಿ ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಬಿಇಎಸ್ಎಸ್‌) ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವವರು ಅಥವಾ ಉತ್ಪಾದಿಸುವವರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗ್ರಿಡ್‌ನ ಫ್ಲೆಕ್ಸಿಬಿಲಿಟಿ ಪಾಲಿನ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುವುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಗ್ರಿಡ್‌ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ಪೀಕ್‌ ಅವಧಿಯ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕಡಿತ ಹಾಗೂ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಅವಧಿಯ ಬೇಡಿಕೆ ಪೂರೈಸಲು ಇದರಿಂದ ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಇದರಿಂದ ಗ್ರಿಡ್‌ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಬ್ಯಾಟರಿ ಸ್ಟೋರೇಜ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ನೆರಲಾಗಲಿದೆ.

ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪ್ರಸರಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ?

ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತವು ಸೌರಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪವನಶಕ್ತಿಯಂತಹ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿದ್ದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ (Curtailment) ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಹಾಗೂ ಗಾಳಿಯ ವೇಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೊಸ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನವೇ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಸರಣ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ನೂತನ ಜಿಇಸಿ-III ಯೋಜನೆಯು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 135 ಗಿಗಾವಾಟ್ (GW) ವರೆಗಿನ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ತಡೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲಿದೆ.

ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ (BESS) ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲಿರುವ 50 GWh ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನಾ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗ್ರಿಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲಿವೆ:

ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿನ ಅಸ್ಥಿರತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಸೌರ ಅಥವಾ ಗಾಳಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗಲೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಪ್ರಸರಣ ದಟ್ಟಣೆ ತಡೆ: ಲೈನ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದು.

ಪೀಕ್-ಅವರ್ ಕಡಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಜನರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡುವುದು.

ಸೌರರಹಿತ ಅವಧಿಯ ಬೇಡಿಕೆ ಪೂರೈಕೆ: ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೌರಶಕ್ತಿಯ ಬದಲಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಹರಿಸುವುದು.

ಯೋಜನೆಗಳ ಜಾರಿ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸುದೀರ್ಘ ಗುರಿ

GEC-III ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಸರಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸುಂಕ ಆಧಾರಿತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಈ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಲಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಸರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಿವೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, 2014 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 3 GW ನಷ್ಟಿದ್ದ ಭಾರತದ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಜೂನ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ 162.15 GW ತಲುಪಿದೆ. ಭಾರತವು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 500 GW ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 2035 ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 900 GW ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಈ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯಾಗಲಿದೆ.