ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ವೇಳೆ ಕದ್ದುಮುಚ್ಚಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದ್ರೆ ಏನು ಶಿಕ್ಷೆ?

Published : Aug 07, 2026, 01:27 PM IST
Secretly consuming food during a hunger strike What Indian law says rav

ಸಾರಾಂಶ

ಜಾರ್ಖಂಡ್ ನೇಮಕಾತಿ ಅಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ದೇವೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಹ್ತೊ ಅವರ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಉಪವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಶಿಕ್ಷೆ ಇದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಈ ಲೇಖನ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ದೆಹಲಿ ಬಳಿಕ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಜೆಎಸ್‌ಎಸ್‌ಸಿ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಜಾರ್ಖಂಡ ಸಿಎಂ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿವೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕ ದೇವೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಹ್ತೊ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕ ದೇವೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಹ್ತೊ ಆಗಸ್ಟ್ 2 ರಂದು ರಾಂಚಿಯ ಜೈಪಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಮುಂಡಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಸೋನಮ್ ವಾಂಗ್‌ಚುಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಸೇವಿಸುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.

ನಂತರ ದೇವೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಹಾತೋ ​​ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಉಪವಾಸ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಡುವೆಯೇ 'ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಯಾರಾದರೂ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡಿದರೆ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಶಿಕ್ಷೆ ಇದೆಯೇ' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅನೇಕರು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡಿದರೆ ಸಂಭವನೀಯ ಶಿಕ್ಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯೋಣ.

ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ವೇಳೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಅಪರಾಧ?

ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ನಂತರ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಇದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಚಳವಳಿಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೇ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಗಳ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ. ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(a) ಮತ್ತು 19(1)(b) ವಿಧಿಗಳು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಸ್ತ್ರ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.

ಸರ್ಕಾರ ಯಾವಾಗ ನಿಷೇಧ ಹೇರಬಹುದು?

ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿದ್ದರೆ ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು.

ಉಪವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಏನು ಶಿಕ್ಷೆ?

ಉಪವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಪ್ರಕರಣವು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಉಪವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನು ನಿಬಂಧನೆ ಇಲ್ಲ.

PREV

ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ (India News) ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಕ್ಷಣಕ್ಷಣದ ಕನ್ನಡ ಸುದ್ದಿ (Kannada News) ಅಪ್ಡೇಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್‌ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ. ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಸುದ್ದಿ (Latest Kannada News), ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ನೇರ ಪ್ರಸಾರಗಳೊಂದಿಗೆ (kannada news live) ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಒಂದೇ ಕ್ಲಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ ಅಧಿಕೃತ ಆ್ಯಪ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಹಾಗು ಎಲ್ಲಾ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ

Read more Articles on
click me!

Recommended Stories

'10 ನೇ ತರಗತಿ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಕೂಡ ಕೊಡಬೇಕಾ...?' ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮನೆ ಓನರ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿ ಬಾಡಿಗೆದಾರ ಕಂಗಾಲು
ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷ ಕೆಲ್ಸ ಮಾಡಿದ್ರೂ ಹೊರ ದಬ್ಬುತ್ತಿದೆ ಅಮೆರಿಕ: ಬರಿಗೈನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸಾಗ್ತಿರೋರ ಕಣ್ಣೀರ ಕಥೆ