ಹಸ್ತ ಶಿಲ್ಪ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ತೆರೆದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 1 ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಳೆಯದಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಆ ಕಾಲದ ಜೀವನಶೈಲಿ ಅನುಭವಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಣಿಪಾಲದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಸ್ತ ಶಿಲ್ಪ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ತೆರೆದ ಗಾಳಿಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಸುಂದರವಾಗಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಅಪರೂಪದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿಸಿದೆ. 100 ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇಂದಿಗೂ ತನ್ನ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
28
ಹಸ್ತ ಶಿಲ್ಪ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಎಂದರೆ ಅಪರೂಪದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಟ್ಟಡ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಸ್ತ ಶಿಲ್ಪ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆ ಅನುಭವದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಸಂದರ್ಶಕರು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
38
ಹಸ್ತ ಶಿಲ್ಪ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಈ ಪಾರಂಪರಿಕ ಗ್ರಾಮವು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಣಿಪಾಲದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಉದ್ಯಮಿ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿ ವಿಜಯನಾಥ್ ಶೆಣೈ (1934–2017) ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮಣಿಪಾಲದ ಟೈಗರ್ ಸರ್ಕಲ್ನಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಣಿಪಾಲ–ಅಲೆವೂರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ತೆರೆದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಸುಮಾರು ಏಳು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ತರಲಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮನೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮನೆಗಳು ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಳೆಯವು. ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಒಟ್ಟು 28 ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
58
ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮನೆಗಳು
ಹಸ್ತ ಶಿಲ್ಪ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು:
ಕುಂಜುರು ಚೌಕಿಮನೆ
ಶೃಂಗೇರಿ ಮನೆ
ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠದ ವಿದ್ಯಾಮಂದಿರ
ಕುಕನೂರಿನ ಕಮಲ ಮಹಲ್
ದೆಕ್ಕಾನಿ ನವಾಬ್ ಮಹಲ್
ವಡೇರಹೋಬಳಿ ಮನೆ
ಬೈಂದೂರು–ನೆಲ್ಯಾಡಿ ಮನೆ
ಮಂಗಳೂರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮನೆ
ಮುಧೋಳ ಅರಮನೆಯ ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್
ನಂದಿಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಸೆಳೆಯುವ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಕುಂಜುರು ಚೌಕಿಮನೆ. ಸುಮಾರು 192 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಈ ಮನೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರರ ಅದ್ಭುತ ಕರಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
68
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆಗಳ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡಬಹುದು?
ಈ ಮನೆಗಳೊಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಗ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಬೇರೆ ಯುಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಗಳ ಒಳಾಂಗಣವು ಮರದ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿದ ಕಂಬಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾರವಾದ ಮರದ ಕಂಬಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಇಳಿಜಾರಿನ ಹೆಂಚಿನ ಛಾವಣಿಗಳು, ವಿಶಾಲವಾದ ವರಾಂಡಾಗಳು ಹಾಗೂ ತೆರೆದ ಅಂಗಳಗಳು ಈ ಮನೆಗಳ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾತಾಯನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಮನೆಯೊಳಗೆ ಮುಕ್ತತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.
78
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆಗಳ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡಬಹುದು?
ಮನೆಗಳ ಹಲವಾರು ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು, ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ವಿಂಟೇಜ್ ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿದ ಕಪಾಟುಗಳು ಮತ್ತು ಮರದ ಕೆಲಸಗಳೂ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ ಹಿತ್ತಾಳೆ ದೀಪಗಳು, ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಜವಳಿ ವಸ್ತುಗಳು, ಆಟಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅರಿವು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
88
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಹಸ್ತ ಶಿಲ್ಪ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್ ಕೇವಲ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಜವಳಿ, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಗೂ ಜಾನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಜವಳಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೂ ಇದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಹಸ್ತ ಶಿಲ್ಪ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪಾರಂಪರಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
