Currency Notes: ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟು ಎಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ ಗೊತ್ತಾ?

ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳವರೆಗೆ ಸದ್ಯ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿವೆ? ಹಾಗೆಯೇ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಘಟಕಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳು

ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಪೇಮೆಂಟ್‌ಗಳು ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಅನೇಕರು ಇಂದಿಗೂ ನೋಟು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಎಂದಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಇವುಗಳ ಮುದ್ರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಹಳ ಕಠಿಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಮಿಂಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್

ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಕರೆನ್ಸಿ ರೂಪಾಯಿ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಬಿಐ ಇದರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ರಕಾರ, ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಮಿಂಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (SPMCIL) ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂಬೈ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ನೋಯ್ಡಾ, ಈ ನಾಲ್ಕು ಕಡೆ ಮಾತ್ರ ಇದರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ.

ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ

ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ನಾಲ್ಕು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಸಿಕ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ದೇವಾಸ್, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸಲ್ಬೋನಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕರೆನ್ಸಿ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗಳಿವೆ. ಆರ್‌ಬಿಐನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ

ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಕೇವಲ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನೋಟಿನ ವಿನ್ಯಾಸ, ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಬಳಸುವ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆರ್‌ಬಿಐ, ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನೋಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಆರ್ಡರ್ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ.