Ganga Jal: ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಏಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಸತ್ಯ!

ಗಂಗಾಜಲ ಬಳಸದೆ ಯಾವುದೇ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ಮದುವೆ, ಯಜ್ಞ, ನಾಮಕರಣ, ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇವತಾ ಪೂಜೆಯಿರಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶುಭ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೂ ಗಂಗಾಜಲಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಗಂಗೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ನದಿಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ತಾಯಿಯ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಗಂಗಾ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಜನರು ಪುನೀತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾಜಲ ಬಳಸದೆ ಯಾವುದೇ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ಮದುವೆ, ಯಜ್ಞ, ನಾಮಕರಣ, ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇವತಾ ಪೂಜೆಯಿರಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶುಭ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೂ ಗಂಗಾಜಲಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಏಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಬನ್ನಿ, ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣ ತಿಳಿಯೋಣ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ನದಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಗಂಗಾ ಮಾತೆಯೆಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜನರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಅವರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷದ ದಾರಿ ತೋರಿಸಲು ಗಂಗೆಯು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದಳು ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಗೀರಥನ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವಾಗಿ ಗಂಗೆಯು ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಳು. ಗಂಗೆಯ ರಭಸದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಶಿವನು ಆಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ದೈವಿಕ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆ, ಹವನ, ಅಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಇಟ್ಟರೂ ಕೆಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗಂಗಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯೋಫೇಜ್ (Bacteriophages) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ವೈರಸ್‌ಗಳಿವೆ. ಇವು ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇತರ ನದಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳ ನೀರು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಲಿನ್ಯ, ಚರಂಡಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಗಂಗೆಯ ನೀರು ಹಲವು ಕಡೆ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯ ಗಂಗಾಜಲವು ಯಾವಾಗಲೂ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇಲ್ಲ. ಗಂಗಾ ನದಿಯು ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ಗಂಗಾ ಘಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಗಂಗಾಜಲವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಸ್ತುವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನ ಸಂಕೇತವೂ ಆಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

2,500 ಕಿ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದದ ಪ್ರಯಾಣ: ಗಂಗಾ ನದಿಯು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿಯಿಂದ (ಭಗೀರಥಿ) ಹುಟ್ಟಿ, ಸುಮಾರು 2,525 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹರಿದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಜೀವನಾಡಿ: ಗಂಗಾ ನದಿ ಪಾತ್ರವು ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ 40 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ನೀರು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳ ಮನೆ: ಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಗಂಗಾ ನದಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಚರ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಿಹಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ.

ಯುನೆಸ್ಕೋಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆ: ವಾರಣಾಸಿಯ ಗಂಗಾ ಘಾಟ್‌ಗಳು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜನವಸತಿ ಇರುವ ನಗರಗಳ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ಆರತಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಂಟೆಂಟ್ ಮೂಲ: ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಿಷನ್ ಫಾರ್ ಕ್ಲೀನ್ ಗಂಗಾ, ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಂಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ (CSIR)