
ನವದೆಹಲಿ: ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ‘ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಟೀಚರ್ಸ್, ಟೀಚಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೀಚರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಫಾರ್ ಇಂಡಿಯಾ’ 2025 ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. 2021-22 ಮತ್ತು 2024-25ರ ನಡುವಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸತತ 1.55 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದ್ದು, 26.5 ಕೋಟಿಯಿಂದ 23.2 ಕೋಟಿಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. UDISE+ 2024-25 ದತ್ತಾಂಶ, ಆವರ್ತಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ (PLFS) ಹಾಗೂ 10 ರಾಜ್ಯಗಳ 499 ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ ವಿಷಯವಾರು ಕೊರತೆ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಬೋಧನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6 ಲಕ್ಷ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸರಾಸರಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ-ಶಿಕ್ಷಕರ ಅನುಪಾತ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ವಿಷಯವಾರು ಶಿಕ್ಷಕರ ತೀವ್ರ ಅಭಾವ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 35 ರಷ್ಟು ಶಾಲೆಗಳು ಗಣಿತ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಶೇ. 31 ರಷ್ಟು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹಾಗೂ ಶೇ. 30 ರಷ್ಟು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೊರತೆಯಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಕರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆಗೂ ಅವರು ಬೋಧಿಸುವ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರವಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಬೋಧಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 51 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಪದವಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಣಿತವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಕರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ಒಬ್ಬನೇ ಶಿಕ್ಷಕ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತರಗತಿಗಳ (ಶ್ರೇಣಿಗಳ) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೋಧಿಸುವ 'ಬಹು-ದರ್ಜೆ ತರಗತಿಗಳ' ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 2023 ರಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 38 ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಶೇ. 50 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ದೇಶದ ಬೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾಲು ಶೇ. 51 ರಿಂದ ಶೇ. 54 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲೂ ನಗರ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಭಾರಿ ಅಂತರವಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 47 ರಷ್ಟು ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿದ್ದರೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 67 ರಷ್ಟಿದೆ.
ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ಬಹು-ದರ್ಜೆ ಬೋಧನೆಯಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪರಿಹರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಬೆಟ್ಟುಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದೆ.