
ಬೆಂಗಳೂರು (ನ.19): ಗ್ರಾಹಕರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಟೊಮೆಟೊ ಖರೀದಿಸಲು ₹100 ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೆ, ಬೆಳೆ ಬೆಳೆದ ರೈತನ ಕೈಗೆ ಸಿಗುವುದು ಕೇವಲ ₹33 ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ ಹಾಲಿಗೆ ₹100 ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೆ ಹೈನುಗಾರರಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹70 ಸಿಗುತ್ತದೆ. ರೈತರು ಗಳಿಸುವ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರು ಪಾವತಿಸುವ ಬೆಲೆಯ ನಡುವಿನ ಈ ಭಾರಿ ಅಂತರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿರುವ ಜೆರೋಧಾ (Zerodha) ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನಿಖಿಲ್ ಕಾಮತ್ (Nikhil Kamath), ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಬಲಿಷ್ಠ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ (Supply chain) ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಿಂದ ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಹಕ ಉದ್ಯಮದ ಅವಕಾಶ ಹೊರಹೊಮ್ಮಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನವೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಲಿಂಕ್ಡ್ಇನ್ (LinkedIn) ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ನಿಖಿಲ್ ಕಾಮತ್, ಹಾಲಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಜಾಲವಿರುವುದರಿಂದ ಹೈನುಗಾರರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಹಣ್ಣು-ತರಕಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
"ಹಾಲು, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮಾವಿನಹಣ್ಣಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ನಂಬರ್ 1 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹಾಲಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಖಚಿತ ಖರೀದಿದಾರರಿದ್ದಾರೆ (Assured buyer), ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರರು ಪ್ರತಿ ₹100ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹70ರಷ್ಟನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ' ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಬೆಳೆ ಹೊಲದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಾಮತ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೊಲದ ಬೆಲೆ (Farm-gate price) ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟದ ಬೆಲೆಯ (Retail price) ನಡುವಿನ ಭಾರಿ ಅಂತರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನೆಯೂ ಕಾಮತ್ ಅವರ ಮಾತಿಗೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
| ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ | ಗ್ರಾಹಕರು ₹100 ಪಾವತಿಸಿದರೆ ರೈತನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪಾಲು (RBI ವರದಿ) | ಉಳಿದ ಹಣ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ? |
| ಟೊಮೆಟೊ (Tomato) | ಸುಮಾರು ₹33 (33%) | ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸಗಟು ಮಾರಾಟಗಾರರು, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. |
| ಈರುಳ್ಳಿ (Onion) | ಸುಮಾರು ₹36 (36%) | ಹಲವು ಹಂತದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ. |
| ಆಲೂಗಡ್ಡೆ (Potato) | ಸುಮಾರು ₹37 (37%) | ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶೇಖರಣಾ ವೆಚ್ಚ. |
| ಹಾಲು (Milk) | ಸುಮಾರು ₹70 (70%) | ಸಂಘಟಿತ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ನೇರ ವಿತರಣಾ ಜಾಲ (ಅಮೂಲ್ ಮಾದರಿ). |
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಕಾರ್ಯಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಅಸಂಘಟಿತ ಸ್ವರೂಪ, ಬೆಳೆಗಳು ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗುವ ಗುಣ (Perishable nature), ಅಸಮರ್ಪಕ ಶೇಖರಣಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯೇ ಈ ಬೆಲೆ ಅಂತರಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹಾಲಿನಂತೆ ಸಂಘಟಿತ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಲುಪುವ ಮುನ್ನ ಹಲವು ಪದರಗಳ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸಮೀಪ ಪ್ಯಾಕ್-ಹೌಸ್ಗಳ (Pack-houses) ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯಿರುವುದನ್ನು ಕಾಮತ್ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕೊರತೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 70,000 ಪ್ಯಾಕ್-ಹೌಸ್ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಆದರೆ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವುದು ಕೇವಲ 1,300 ಪ್ಯಾಕ್-ಹೌಸ್ಗಳು ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಕೊಯ್ಲಿನ ನಂತರ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುವುದು (Sorting), ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸುವುದು (Grading), ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಪ್ರೀ-ಕೂಲಿಂಗ್ (Pre-cooling) ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವಲ್ಲಿ ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ಗಳಿಂದ ನಗರ ಗ್ರಾಹಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವಾಗ ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಇವು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿರುವ ಕಾಮತ್, ಭಾರತವು ಹಾಲಿಗಾಗಿ 'ಅಮೂಲ್' (Amul) ಅನ್ನು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಜಾಲವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಘಟಿತ ಮಾದರಿ ಇನ್ನೂ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಸಂಘಟಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದರಿಂದ ರೈತರ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
'ಲಾಸ್ಟ್ ಮೈಲ್' (Last-mile) ಮತ್ತು 'ಫಸ್ಟ್ ಮೈಲ್' (First-mile) ಉದ್ಯಮಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸಿರುವ ಕಾಮತ್, ಕ್ವಿಕ್-ಕಾಮರ್ಸ್ (Quick-commerce) ಕಂಪನಿಗಳು ವಿತರಣಾ ಜಾಲವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿವೆ; ಆದರೆ ಹೊಲಗಳ ಸಮೀಪವಿರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಹಕ ಉದ್ಯಮ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ."ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಹಕ ಉದ್ಯಮವು 'ಫಸ್ಟ್ ಮೈಲ್' (ಹೊಲದಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಂತ) ನಲ್ಲಿರಬಹುದು" (The next big consumer business might be in the first mile) ಎಂದು ನಿಖಿಲ್ ಕಾಮತ್ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ವ್ಯವಹಾರ (business ideas in kannada) , ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ (Banking News), ಹಣಕಾಸು, ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಹೂಡಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನಿತರ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ನಲ್ಲಿ ಓದಿರಿ.