ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ದಿಗ್ಬಂಧನ ತೆರವಿಗೆ ಟ್ರಂಪ್ ಸಿದ್ಧ: ವೈಟ್ ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಿತ್ತು ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳು

ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಭಾವ್ಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ದಿಗ್ಬಂಧನ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರಂಪ್ ಮುಂದಾಗಿದ್ದು, ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸದಿರುವ ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್/ಟೆಹ್ರಾನ್ (ಮೇ.29): ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಭಾವ್ಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ಅಮೆರಿಕದ ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಸಾಗಣೆಯ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪುನರ್ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಕೇವಲ ತನ್ನದೇ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟೆಹ್ರಾನ್ ನಡುವಿನ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪರಿಹಾರವು ಈಗ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಮಾತುಕತೆಯ ಮುಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ತಾವೀಗ ವೈಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ‘ಸಿಚುಯೇಶನ್ ರೂಮ್’ಗೆ (Situation Room) ತೆರಳುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಟ್ರಂಪ್ ತಮ್ಮ 'ಟ್ರುತ್ ಸೋಷಿಯಲ್' (Truth Social) ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

"ನಾನು ಈಗ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಿಚುಯೇಶನ್ ರೂಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಭೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ," ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಮಾತುಕತೆಯು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತ ತಲುಪಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಟ್ರಂಪ್ ಒಡ್ಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತುಗಳು ಯಾವುವು?

ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಟ್ರಂಪ್ ತಮ್ಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇರಾನ್ ಎಂದಿಗೂ "ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಬಾಂಬ್" ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಸುಂಕ ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ (Tolls) ಇಲ್ಲದೆ, ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿರುವ ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿಗ್ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಡಗುಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮರಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುವುದು.

ನಮ್ಮದೇ ನಿಯಮ, ನಮ್ಮದೇ ತಪಾಸಣೆ: ಇರಾನ್ ಪಟ್ಟು

ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಹೊರಬಿದ್ದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ದಿಗ್ಬಂಧನ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಪುನರ್ ಆರಂಭಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಇರಾನ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ‘ಫಾರ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ’ (Fars News Agency) ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ತಪಾಸಣೆ, ಕಡಲ ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಧಿತ ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗದ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಟೆಹ್ರಾನ್ ರವಾನಿಸಿದೆ.

ಪರಮಾಣು ಸಂಗ್ರಹ ನಾಶಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ

ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಒಪ್ಪಂದದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಯುರೇನಿಯಂ (Enriched Uranium) ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇರಾನ್‌ನ ಪರಮಾಣು ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯ ವೇಳೆ ಭೂಗತ ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂತುಹೋಗಿರುವ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಪರಮಾಣು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IAEA) ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ "ಹೊರತೆಗೆದು" ನಾಶಪಡಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಮುಂದಿನ ಸೂಚನೆ ಬರುವವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಹಣದ ವಿನಿಮಯ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇತರ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ," ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮಾತುಕತೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಮಿಸೈಲ್‌ಗಳಿಂದ ನಮಗೆ ನ್ಯಾಯ: ಇರಾನ್ ಸಂಸತ್ ಸ್ಪೀಕರ್ ಗರಂ

ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಮೆರಿಕ ವಿರುದ್ಧ ಇರಾನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ನಿಲುವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಟ್ರಂಪ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದ ಓಮನ್ ದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ತನ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ತನಗಿರುವ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇರಾನ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

ಕಳೆದ ಬುಧವಾರ ನಡೆದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್, "ಓಮನ್ ಕೂಡ ಎಲ್ಲರಂತೆ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾವು ಅವರನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ," ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು. ಅದರ ಮರುದಿನವೇ ಅಮೆರಿಕದ ಖಜಾನೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಕಾಟ್ ಬೆಸೆಂಟ್, ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಸಾಗಣೆಯ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಹಡಗುಗಳಿಂದ ಸುಂಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಗುರಿ ಮಾಡಲಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಪದೇ ಪದೇ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಓಮನ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅಮೆರಿಕ ಈ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ತಳೆದಿದೆ.

ಇತ್ತ ಇರಾನ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸ್ಪೀಕರ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಾಗೇರ್ ಗಾಲಿಬಾಫ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಕ್ಸ್ (X) ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದು, "ಇರಾನ್ ಯಾವುದೇ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ (Missiles) ಮೂಲಕ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ," ಎಂದು ಗುಡುಗಿದ್ದಾರೆ.

"ನಮಗೆ ಯಾರ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಅಥವಾ ಮಾತುಗಳ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲ — ಕೇವಲ ಕ್ರಮಗಳಷ್ಟೇ ನಮಗೆ ಮಾನದಂಡ. ಎದುರಾಳಿ ಕಡೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷನ್ ಆಗುವ ಮುನ್ನ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಒಪ್ಪಂದದ ಮರುದಿನದಿಂದಲೇ ಯಾರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತಾರೋ, ಅವರೇ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಜವಾದ ವಿಜೇತರು," ಎಂದು ಗಾಲಿಬಾಫ್ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅರಾಗ್ಚಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಓಮನ್ ದೇಶದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಮಾತನಾಡಿದ್ದು, "ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಬೆದರಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಇರಾನ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಓಮನ್ ಜೊತೆಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಿದೆ," ಎಂದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸಾಲಿಡಾರಿಟಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.