L&T ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಗುಡ್‌ಬೈ ಹೇಳಿ ಕನಸು ಬೆನ್ನತ್ತಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ; ಹೂವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 65 ಲಕ್ಷ ವಹಿವಾಟು

ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ತೊರೆದು ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ಒಡಿಶಾದ ಎ. ಸಂಜೀವ್ ರೆಡ್ಡಿ ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.

ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ತೊರೆದು ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ಆದರೆ ಒಡಿಶಾದ ಎ. ಸಂಜೀವ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರಿಗೆ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಉದ್ಯೋಗ ಕೇವಲ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟುವ ದೊಡ್ಡ ಕನಸಿನತ್ತ ಸಾಗುವ ಒಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲಾಗಿತ್ತು.

ಲಾರ್ಸೆನ್ & ಟೂಬ್ರೊ (L&T) ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಣ ಉಳಿಸಿದ ಸಂಜೀವ್, ಕೊನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಕನಸಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಆದರೆ ಉದ್ಯಮದ ಹಾದಿ ಅವರು ಅಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲು, ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಭಾರೀ ನಷ್ಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಿನ್ನಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೋಲಿನಿಂದಲೂ ಪಾಠ ಕಲಿತು ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಸಾಗಿದರು. ಇಂದು ಅದೇ ಸಂಜೀವ್ ರೆಡ್ಡಿ, ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ 65 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಹೂವಿನ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ರೈತರಿಂದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

L&Tನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ, ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮದ ಕನಸು

ಒಡಿಶಾದ ಗಂಜಾಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲ್ಯಾಣಪುರ ಗ್ರಾಮದವರಾದ ಸಂಜೀವ್ ರೆಡ್ಡಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವೀಧರರು. 1995ರಲ್ಲಿ L&Tಯ ECC ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆಗ ಅವರ ವಾರ್ಷಿಕ ವೇತನ ಸುಮಾರು ₹96,000 ಇತ್ತು. ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಗುರುಗ್ರಾಮ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರದ ಮೂಲಕ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪಡೆದರು. ಉದ್ಯೋಗದ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾರಣ, ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಸಂಬಳದ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲೇ ಇರದೆ, ಒಂದು ದಿನ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಕನಸಾಗಿತ್ತು.

ಕಮಲ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಬದಲಾದ ಅದೃಷ್ಟ

ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಸಂಜೀವ್ ಕಮಲ ಕೃಷಿಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. ಕಮಲ ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡರು. ಕಮಲ ಕೃಷಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮಕರಜೋಳ ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ನಾಲ್ಕು ಗ್ರಾಮಗಳ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕ ಸುಮಾರು 3 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದರು. ಬಳಿಕ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಾಗರ್‌ಕೋಯಿಲ್‌ನಿಂದ 10,000 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಸಸಿಗಳು 60ರಿಂದ 70 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಇದರಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 30,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಮಲಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ನಂತರ ಈ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

2023ರಲ್ಲಿ ಚೆಂಡು ಹೂವಿನ ಕೃಷಿಗೂ ಎಂಟ್ರಿ

ಕಮಲ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡ ಬಳಿಕ ಸಂಜೀವ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮಾರಿಗೋಲ್ಡ್ ಅಂದರೆ ಚೆಂಡು ಹೂವಿನ ಕೃಷಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಒಡಿಶಾದ ಕರತಾಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಪಡೆದು, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಿಂದ ಸುಮಾರು ₹550ಕ್ಕೆ ಖರೀದಿಸಿದ 1,000 ಸಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಈ ತೋಟ ಸುಮಾರು 7,000 ಸಸಿಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 8ರಿಂದ 10 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹೂವು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೃಷಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು, ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆಯೂ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ.

ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗೂ ಒತ್ತು

ಹೂವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಜೀವ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಜೀವಾಮೃತ ಮತ್ತು ಬಿಜಾಮೃತದಂತಹ ಸಾವಯವ ಒಳಹರಿವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರೈತರು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳತ್ತ ಬರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ‘ಹ್ಯಾಪಿ ದುಕಾನ್’

ಹೂವಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಸಂಜೀವ್ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಟಿ. ಜಯಶ್ರೀ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿರುವ ‘ಹ್ಯಾಪಿ ದುಕಾನ್’ ಅನ್ನು ಹೂವುಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಇಂದು ಹ್ಯಾಪಿ ದುಕಾನ್ ಕೇವಲ ಸ್ವಂತ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ರೈತರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹ್ಯಾಪಿ ದುಕಾನ್ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಿಂದ ಕಮಲ, ಒಡಿಶಾ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಿಂದ ಚೆಂಡು ಹೂವು, ಕರ್ನಾಟಕ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಗುಲಾಬಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದಿಂದ ಗೆರ್ಬೆರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

“ಬೇಡಿಕೆ ನಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮೀರಿದಾಗ, ನಾವು ಬೆಳೆಗಾರರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ತಾಜಾ ಹೂವು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

65 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು

ಒಮ್ಮೆ L&Tನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಜೀವ್ ರೆಡ್ಡಿ, ಇಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಒಡಿಶಾದ ಪ್ರಮುಖ ಹೂವಿನ ಉದ್ಯಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹ್ಯಾಪಿ ದುಕಾನ್ ಉದ್ಯಮವು ವಾರ್ಷಿಕ ₹65 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ 12 ಖಾಯಂ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಹಬ್ಬಗಳ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನೂ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಜೀವ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಜಯಶ್ರೀ ವ್ಯವಹಾರದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಉದ್ಯಮದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.