ಕಲ್ಲು, ಮರಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಬದಲು 40 ಸಾವಿರ ಕೆಜಿ ತುಪ್ಪ ಬಳಸಿ ಕಟ್ಟಿದ ದೇವಾಲಯ; ಈಗಲೂ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಬೆಣ್ಣೆ ಬಸಿಯುತ್ತೆ!

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಶೈಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬಿಕಾನೇರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 550 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಒಂದು ಜೈನ ದೇವಾಲಯ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬದಲಿಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 40,000 ಕೆಜಿ ಶುದ್ಧ ತುಪ್ಪ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬೇಸಿಗೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ದೇವಾಲಯದ ಕಲ್ಲಿನ ನೆಲದಿಂದ ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಅಂಶ ಸೋರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ.

40,000 ಕೆಜಿ ತುಪ್ಪ ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಾಣ?

ಬಿಕಾನೇರ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಂಡಾಸರ್ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಿಂದಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣದ ವೇಳೆ ಗಾರೆ ತಯಾರಿಸಲು ನೀರಿನ ಬದಲಿಗೆ ಸುಮಾರು 40,000 ಕೆಜಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. 1468ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೈನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಭಂಡಸಾ ಓಸ್ವಾಲ್ ಅವರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಕಾನೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ ಗಾರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬದಲು ತುಪ್ಪ ಬಳಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಕಥೆ ಇಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ಹನಿ ತುಪ್ಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಥೆ!

ಈ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಜನಪದ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ. ಭಂಡಸಾ ಓಸ್ವಾಲ್ ಅವರು ತುಪ್ಪವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದೆ, ಒಂದು ಹನಿಯನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯೊಬ್ಬರು ಅವರನ್ನು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಬೇಸರಗೊಂಡ ವ್ಯಾಪಾರಿ, "ತುಪ್ಪವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನೇ ಬಳಸಿ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು ಎಂಬುದು ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆ. ನಂತರ ಈ ಘಟನೆ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡು ಇಂದಿಗೂ ಒಂದು ರೋಚಕ ದಂತಕಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

ದೇವಾಲಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಹಲವು ದಶಕಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು

ಭಂಡಸಾ ಓಸ್ವಾಲ್ ಅವರು ದೇವಾಲಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ 1514ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಬಳಿಕವೂ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಪರಿಶ್ರಮದ ಬಳಿಕ ಸುಮಾರು 1554ರ ವೇಳೆಗೆ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಸುಮತಿನಾಥರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಣೆ

ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಐದನೇ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಭಗವಾನ್ ಸುಮತಿನಾಥರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಒಳಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣವು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾ ವೈಭವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಛಾವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಸಿಗುವ ಅದ್ಭುತ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳು, ಕನ್ನಡಿ ಕೆಲಸ ಹಾಗೂ ಚಿನ್ನದ ಎಲೆಯ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತವೆ. 24 ತೀರ್ಥಂಕರರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲದಿಂದ ಬೆಣ್ಣೆ ಸೋರುತ್ತದೆಯೇ?

ಈ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲಿನ ನೆಲದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಬೆಣ್ಣೆಯಂತಹ ಅಂಶ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆ. ಇದು ನಿಜವೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಜನಪದ ಕಥೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಭಂಡಾಸರ್ ಜೈನ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೂಡ ಈ ದಂತಕಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದು ಅಚ್ಚರಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ

ಇತಿಹಾಸ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಕಥೆಗಳ ಅಪರೂಪದ ಸಂಗಮವಾಗಿರುವ ಭಂಡಾಸರ್ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ ಇಂದು ಬಿಕಾನೇರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ 40,000 ಕೆಜಿ ತುಪ್ಪ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತೇ ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಕಥೆಯೇ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ತಾಣಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ.