Bharat Mata Painting: ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಹೇಗಿತ್ತು? ಯಾರು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು ಗೊತ್ತಾ?

ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೋಡುವ ಭಾರತ ಮಾತೆ ಅಂದ್ರೆ ತ್ರಿವರ್ಣ ಸೀರೆಯುಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧ್ವಜ ಹಿಡಿದಿರುವ ಚಿತ್ರ. ಆದರೆ ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಹೇಗಿತ್ತು ಗೊತ್ತಾ? ಅದನ್ನು ಯಾರು, ಯಾವಾಗ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದರು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಾಹಿತಿ.

ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಭಾರತ ಮಾತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಸರಿ, ಬಿಳಿ, ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಸೀರೆಯುಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧ್ವಜ ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾಳೆ. ನಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೂಪ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು 'ಭಾರತ ಮಾತೆ' ಎನ್ನುವ ಬದಲು 'ಬಂಗ ಮಾತೆ' ಅಥವಾ 'ಬಂಗಾಳದ ತಾಯಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಈ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವನ್ನು 1905ರಲ್ಲಿ ಅವನೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್ ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು. ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸಲು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಅವನೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್ ಅವರು ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ.

ಅವನೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್ ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಚಿತ್ರವಿದು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಕೇಸರಿ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ, ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ತೆನೆ, ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಜಪಮಾಲೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆ ಇತ್ತು. ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಗೀತೆಯ ಕರ್ತೃ ಬಂಕಿಮ ಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅವನೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್ ಚಿತ್ರರೂಪ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಏನು ಗೊತ್ತಾ?

ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಚಿತ್ರ ರಚನೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಯುರೋಪಿನಿಂದ. 1789ರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಾತೃತ್ವಕ್ಕೆ ರೂಪ ನೀಡಲು 'ಮರಿಯಾನ್ನೆ' ಎಂಬ ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ 'ಜರ್ಮೇನಿಯಾ' ಎಂಬ ವೀರನಾರಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದೇ ರೀತಿ ಭಾರತಕ್ಕೂ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವರೂಪ ನೀಡಲು ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಡಿತು.