ಈ ಕೋಟೆ ಕಂಡರೆ ಕಣ್ಣು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ: ಆಕಾಶದೇತ್ತರದ ಮೇಹರಾನ್‌ಗಢ್ ಇತಿಹಾಸವೇ ಅದ್ಭುತ!

ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಮೇಹರಾನ್‌ಗಢ್ ಕೋಟೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರಾಜಪೂತ ಇತಿಹಾಸ, ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅದ್ಭುತ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. 1459ರಲ್ಲಿ ರಾವ್ ಜೋಧಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಭವ್ಯ ಕೋಟೆ ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಯ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದೆ.

ರಾಜಸ್ಥಾನದ ನೀಲಿ ನಗರ ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಿರೀಟದಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಿರುವುದು ಈ ಮೇಹರಾನ್‌ಗಢ್ ಕೋಟೆ. ಸುಮಾರು 1459ರಲ್ಲಿ ರಾಥೋಡ್ ವಂಶದ ರಾವ್ ಜೋಧಾ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಮಂಡೋರ್‌ನಿಂದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ದುರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಯ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ಕೋಟೆ ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಸಮತಟ್ಟಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 120–125 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಕೆಲವೆಡೆ ಸುಮಾರು 120 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ 70 ಅಡಿ ದಪ್ಪವಾಗಿವೆ. ಸುಮಾರು 500 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ರಾಥೋಡ್ ಅರಸರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಅರಮನೆಗಳು, ಕೋಟೆಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಕೋಟೆಯೊಳಗಿನ ಮೋತಿ ಮಹಲ್, ಫೂಲ್ ಮಹಲ್ ಮತ್ತು ಶೀಶ್ ಮಹಲ್ ರಾಜಮನೆತನದ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಜಾಲರಿಗಳು, ಅಲಂಕೃತ ಕಿಟಕಿಗಳು, ವಿಶಾಲ ಅಂಗಳಗಳು ಹಾಗೂ ಭವ್ಯ ಸಭಾಂಗಣಗಳು ರಾಜಪೂತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತವೆ. ಕೋಟೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ 17ನೇ, 18ನೇ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ರಕ್ಷಾಕವಚಗಳು, ಜವಳಿ, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಕ ಸಾಕ್ಷಿ

ಕೋಟೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೂ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಅದರ ದ್ವಾರಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳ ಗುರುತುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಕ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಜೈಪೋಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದ್ವಾರಗಳು ರಾಜರ ವಿಜಯಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತವೆ. 1459ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಮೇಹರಾನ್‌ಗಢ್, ಐದು ಶತಮಾನಗಳ ರಾಜಪೂತ ಇತಿಹಾಸ, ಶೌರ್ಯ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಒಂದೇ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಅಪೂರ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ.