ವಿಜ್ಞಾನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಚಲನ: ಅತಿಯಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಮೀನು ಗಂಡಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ!

ಅತಿಯಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ಮೀನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳ ಜೀನ್‌ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಸಂರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಲಯದ 'ಮುತ್ತಿನ ರೇಜರ್‌ಫಿಶ್'ಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಒತ್ತಡವು ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ 'ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್' ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಪುರಾವೆ ಒದಗಿಸಿದೆ.

ಮಾನವನ ಅತಿಯಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇವಲ ಮೀನಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೀನುಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಚಾರ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೊಸ ಜಾಗತಿಕ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಆಘಾತಕಾರಿ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಸತ್ಯವೊಂದನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದೆ. ತೀವ್ರವಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಒತ್ತಡವು ಕಡಲ ಜೀವಿಗಳ ಆಣ್ವಿಕ (Molecular) ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಜೀನ್‌ಗಳು (Genes) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆಯೇ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆ. ಮೀನುಗಳು ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಜನಿಸಿ ನಂತರ ಗಂಡು ಮೀನುಗಳಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.

ಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನ ಪತ್ರಿಕೆ ‘ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬಿ’ (Philosophical Transactions of the Royal Society B) ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ವರದಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್’ (Epigenetic) ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಲವಾದ ಪುರಾವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ ಎಂದು ‘ಸೈನ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಏನಿದು ಮುತ್ತಿನ ರೇಜರ್‌ಫಿಶ್?

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದು ‘ಮುತ್ತಿನ ರೇಜರ್‌ಫಿಶ್’ (Pearl Razorfish - ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು: Xyrichtys novacula) ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಸಮುದ್ರ ಮೀನನ್ನು. ಮರಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಈ ಮೀನುಗಳು, ಸಮುದ್ರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸೀಗಡಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತವೆ.

ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯಾಗ್ರಫಿಕ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮೀನುಗಳ ಜೈವಿಕ ರಚನೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುತ್ತಿನ ರೇಜರ್‌ಫಿಶ್ ಹುಟ್ಟುವಾಗ ಹೆಣ್ಣಾಗಿಯೇ ಜನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮದಂತೆ ಕೆಲವು ಮೀನುಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಗಂಡು ಮೀನುಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿ ಗಂಡು ಮೀನು, ಹಲವು ಹೆಣ್ಣು ಮೀನುಗಳಿರುವ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಡೀ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಕಿರಿಯ ಹೆಣ್ಣು ಮೀನುಗಳು ಅವಧಿಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಲೈಂಗಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಬಾಲೆರಿಕ್ ದ್ವೀಪ’ಗಳಲ್ಲಿ (Balearic Islands) ಈ ಮೀನನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ‘ರಾರ್’ (Ror) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಮುದ್ರಾಹಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಇದನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಮುಗಿಬೀಳುತ್ತವೆ. ಈ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಈ ಮೀನುಗಳು ತೀವ್ರವಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸಂರಕ್ಷಿತ ವಲಯ vs ಮುಕ್ತ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಲಯ: ಒಂದು ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ

ಅತಿಯಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ಮೀನಿನ ಜೀವರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಆಳವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬಾಲೆರಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ವಲಯಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 120 ಮುತ್ತಿನ ರೇಜರ್‌ಫಿಶ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿದ್ದವು:

ಮುಕ್ತ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶ: ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸಮುದ್ರ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ (Marine Reserve): ಇಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಲಾಗಿತ್ತು.

ಸಂಶೋಧಕರು ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೀನುಗಳಿಂದ ಸಣ್ಣ ರೆಕ್ಕೆಗಳ (Fins) ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಡಿಎನ್‌ಎ (DNA) ಮತ್ತು ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದರು.

ಡಿಎನ್‌ಎ ಮತ್ತು ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?

ನಮಗೆಲ್ಲ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ, ಡಿಎನ್‌ಎ (DNA) ಎಂಬುದು ಒಂದು ತರಹದ ಜೈವಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಕೋಶವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಆನುವಂಶಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ‘ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್’ (Epigenetics) ಎಂಬುದು ಡಿಎನ್‌ಎ ಮೇಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುರುತುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಯಾವ ಜೀನ್‌ಗಳು ಎಷ್ಟು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇವು ಜೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಆನ್ ಅಥವಾ ಆಫ್ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ‘ಸ್ವಿಚ್‌ಗಳ’ಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೆಂದರೆ ‘ಡಿಎನ್‌ಎ ಮೆತಿಲೀಕರಣ’ (DNA Methylation). ಮೀಥೈಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸಣ್ಣ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಂಪು ಡಿಎನ್‌ಎಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಾಗ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀನ್‌ಗಳ ಮೂಲ ರಚನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದೆ, ಅವು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಮಹತ್ವದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶದ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಂಗತಿಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು:

ಡಿಎನ್‌ಎ ಅನುಕ್ರಮ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ: ಭಾರೀ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ಮೀನಿನ ಮೂಲ ಡಿಎನ್‌ಎ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನೇನೂ (DNA Sequence) ಬದಲಾಯಿಸಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಎರಡು ಗುಂಪಿನ ಮೀನುಗಳು ತಳೀಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದವು.

ಕಡಿಮೆ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ: ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶದ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ (Genetic Diversity) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇವು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಆಯುಷ್ಯವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಮೆತಿಲೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಮೂಲ ಡಿಎನ್‌ಎ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಡಿಎನ್‌ಎ ಮೆತಿಲೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬರೋಬ್ಬರಿ 291 ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಸಂರಕ್ಷಿತ ವಲಯದ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಲಯದ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಜೀನ್‌ಗಳು ಬದಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾನವನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ.

ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಒಂದೇ ಕಾರಣವಲ್ಲ, ಇತರ ಅಂಶಗಳೂ ಇರಬಹುದು!

ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಡಿಎನ್‌ಎ ಮೀಥೈಲೇಷನ್ ನಡುವೆ ಬಲವಾದ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರಾದರೂ, ಇದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಮಾನವನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಷ್ಟೇ ನೇರ ಕಾರಣ ಎಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅತಿಯಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಯುವ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಆಹಾರದ ಲಭ್ಯತೆ, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಪರಭಕ್ಷಕ ಜೀವಿಗಳ (Predators) ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾಹ್ಯ ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆಗಳೂ ಸಹ ಮೀನುಗಳ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಶಂಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಡಲ ಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ನೀಡಿದೆ.