ರೇಡಿಯೋ ಇಲ್ಲ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಉಪಗ್ರಹವೇ ದಾರಿ; ‘ಗಗನ್’ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಇಂಡಿಗೊ ವಿಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್!

ಇಂಡಿಗೊ ವಿಮಾನವು ಇಸ್ರೋದ 'ಗಗನ್' ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಉದಯಪುರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗುವ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಈ ಸ್ವದೇಶಿ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು GPS ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಯಾವುದೇ ನೆಲದ ಉಪಕರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ವಿಮಾನಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ನವದೆಹಲಿ (ಜೂನ್ 29): ಜೂನ್ 27ರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಇಂಡಿಗೊ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದ ಏರ್‌ಬಸ್ ಎ320 (Airbus A320) ವಿಮಾನವೊಂದು ಉದಯಪುರದ ರನ್‌ವೇ ಕಡೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸರಾಗವಾಗಿ ಇಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಮಾನದ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಯಾರಿಗೇ ಆದರೂ ಅದೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ನಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು! ಏಕೆಂದರೆ, ಆ ವಿಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳ ರನ್‌ವೇಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ರೇಡಿಯೋ ಕಿರಣಗಳ (Ground-based radio beams) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಭಾರತದ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಆ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು!

ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ (DGCA) ನೇರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸ್ವದೇಶಿ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಗಗನ್’ (GAGAN) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರನ್‌ವೇ ಮೇಲೆ ಇಳಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಜೆಟ್ ವಿಮಾನ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಇಂಡಿಗೊದ ಈ ವಿಮಾನ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಟರ್ಬೋಕ್ರಾಪ್ (Turboprop) ವಿಮಾನಗಳು ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದವಾದರೂ, ದೊಡ್ಡದಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ಜೆಟ್ ವಿಮಾನವೊಂದು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲು.

ಏನಿದು ‘ಗಗನ್’? ಇದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದವರು ಯಾರು?

'ಗಗನ್' ಎಂದರೆ GPS Aided GEO Augmented Navigation (ಜಿಪಿಎಸ್ ಏಡೆಡ್ ಜಿಯೋ ಆಗ್ಯುಮೆಂಟೆಡ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್). ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (AAI) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ. ಇಸ್ರೋದ ಜಿಎಸ್ಎಟಿ-8 (GSAT-8) ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್ಎಟಿ-10 (GSAT-10) ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮೂಲಕ 'ಗಗನ್ ಸಿಗ್ನಲ್-ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್' (SIS) ಸೇವೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇದು ಅಮೆರಿಕದ ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ನಂತೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಜಿಪಿಎಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಜಿಪಿಎಸ್ ನೀಡುವ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪುಗಳಿವೆಯೇ ಎಂದು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ, ಪೈಲಟ್‌ಗೆ ತಲುಪುವ ಮುನ್ನವೇ ಆ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಒಂದು 'ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸಹಾಯಕ' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಗಗನ್ ಮತ್ತು ನಾವಿಕ್ (NavIC) ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ:

ಅನೇಕರು ಗಗನ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಅನ್ನು ಭಾರತದ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ 'ನಾವಿಕ್' (NavIC) ಜೊತೆ ಗೊಂದಲ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇವೆರಡೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನ. ನಾವಿಕ್ (Navigation with Indian Constellation) ಇದು ಜಿಪಿಎಸ್‌ನಂತೆಯೇ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಸ್ವದೇಶಿ ಉಪಗ್ರಹ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಆಗಿದ್ದು, ನಿಮ್ಮ ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಳ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗಗನ್ (GAGAN) ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಸುವ ಪೋಲಿಸಿಂಗ್ ಕೆಲಸವನ್ನಷ್ಟೇ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಜಿಪಿಎಸ್ ಬಳಸಿ ವಿಮಾನ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡುವುದು ಅಷ್ಟು ಕಷ್ಟವೇಕೆ?

ನಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವು ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾದ ಲೊಕೇಶನ್ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಫಿ ಶಾಪ್ ಅಥವಾ ಹೋಟೆಲ್ ಹುಡುಕಲು ಈ ನಿಖರತೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ದಟ್ಟವಾದ ಮೋಡಗಳ ನಡುವಿನಿಂದ 70 ಟನ್ ತೂಕದ ಬೃಹತ್ ಜೆಟ್ ವಿಮಾನವನ್ನು ರನ್‌ವೇ ಮೇಲೆ ತಂದು ನಿಖರವಾಗಿ ಇಳಿಸಲು ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ಸಾಲುವುದಿಲ್ಲ.

ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ, ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲಿನ ಪದರವಾದ 'ಅಯಾನುಮಂಡಲ' (Ionosphere) ಅವುಗಳ ವೇಗವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತದ ಭೂಭಾಗವು ಅಯಾನುಮಂಡಲದ ಅತ್ಯಂತ ಅಸ್ಥಿರವಾದ 'ಸಮಭಾಜಕ ಅಯಾನೀಕರಣ ಅಸಂಗತತೆ' (Equatorial Ionisation Anomaly) ವಲಯದ ಕೆಳಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳ ದೋಷಗಳು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೂ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.

ಜಿಪಿಎಸ್ ದೋಷಗಳನ್ನು ‘ಗಗನ್’ ಹೇಗೆ ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ?

ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ 15 ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಗ್ರೌಂಡ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ನಿಖರವಾದ ಲೊಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಅಳೆದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೂಗತ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಜಿಪಿಎಸ್ ತೋರಿಸುವ ಲೊಕೇಶನ್‌ಗೂ ಮತ್ತು ತಮಗೆ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದಿರುವ ತಮ್ಮ ನೈಜ ಲೊಕೇಶನ್‌ಗೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಇವು ಲೆಕ್ಕಹಾಕುತ್ತವೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಚಲಿಸದೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಜಿಪಿಎಸ್‌ನ ದೋಷವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ದೋಷದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗಗನ್ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಖ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರವು (Control Centre) ಈ ದೋಷಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಸುಧಾರಿತ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಮೇಲಿರುವ ಇಸ್ರೋದ GSAT-8 ಮತ್ತು GSAT-10 ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೇರವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅವು ಈ ನಿಖರ ಸಿಗ್ನಲ್ ಅನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹಾರುತ್ತಿರುವ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಬಿತ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.

ವಿಮಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಿಸೀವರ್ ಈ ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲದೆ ರನ್‌ವೇ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಈ ಸಿಗ್ನಲ್ ಅನ್ನು ಎಷ್ಟು ನಂಬಬಹುದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನೂ ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಿಗ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೋಷವಿದ್ದರೆ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್‌ಗೆ ಇದು ವಾರ್ನಿಂಗ್ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದಯಪುರ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಅಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ?

ಇಂಡಿಗೊ ವಿಮಾನವು ಉದಯಪುರದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಲು ಬಳಸಿದ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ LPV (Localiser Performance with Vertical Guidance) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಇದು ಪೈಲಟ್‌ಗೆ ರನ್‌ವೇ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಲು ಎಡ-ಬಲ (Left-Right) ಮತ್ತು ಮೇಲು-ಕೆಳಗಿನ (Up-Down) ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದ ನೆಲದ ಆಧಾರಿತ ಇನ್ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (ILS) ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಇದು ಯಾವುದೇ ನೆಲದ ಉಪಕರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದುಬಾರಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸದೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗೆಲುವಾಗಿದೆ.

ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಾರ, ಗಗನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಎರಡು:

ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ನೀಡುವುದು: ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ದೋಷವಿದ್ದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಅಲರ್ಟ್ ಮಾಡುವುದು.

ಸುಗಮ ವಾಯು ಸಂಚಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ (Air Traffic Management): ಭಾರತದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳು ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೇರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಇತರ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳ ಜೊತೆಯೂ ಇದು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ವಿಮಾನಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿ ದಾಟಿದರೂ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು (Regional Airports) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತದಂತಹ ಬೃಹತ್ ದೇಶಕ್ಕೆ, ಕಳಪೆ ಹವಾಮಾನ ಅಥವಾ ದಟ್ಟ ಮಂಜಿನ ನಡುವೆಯೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಲು, ವಿಮಾನಗಳು ಮಾರ್ಗ ಬದಲಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಸಲು 'ಗಗನ್' ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವೂ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ (Equatorial Sky) ಇದನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ ಏಕೈಕ ದೇಶ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಈಗ ಭಾರತದ್ದಾಗಿದೆ.