ಬರೋಬ್ಬರಿ 4 ದಶಕಗಳ ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಕನಸು ನನಸಾಗೋ ಕಾಲ ಸನ್ನಿಹಿತ, 2028ಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಸೇವೆ ಆರಂಭ!

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉಪನಗರ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯ ಕಾಮಗಾರಿ ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸವಾಲಿನದಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಕಾರಿಡಾರ್ 2 ಮತ್ತು 4ರ ಕೆಲಸಗಳು ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028ರ ವೇಳೆಗೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಸಂಚಾರ ಆರಂಭಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಕೆ-ರೈಡ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ನಗರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಹುದಿನಗಳ ಕನಸಾದ ಉಪನಗರ ರೈಲು ಯೋಜನೆಗೆ (Bengaluru Suburban Rail Project) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1983 ರಲ್ಲೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪನೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯುವಿಕೆಯ ನಂತರ, 2020 ರಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ತದನಂತರ, ಜೂನ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

ಒಟ್ಟು 148 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಈ ಜಾಲವು 4 ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ಇಡೀ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದುವರೆಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾರಿಡಾರ್ ಕೂಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ, 1996 ರ ಬ್ಯಾಚ್‌ನ ‘ಇಂಡಿಯನ್ ರೈಲ್ವೆ ಸರ್ವಿಸ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್’ (IRSE) ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಕೆ-ರೈಡ್ ( ರೈಲ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಂಪನಿ (ಕರ್ನಾಟಕ) ಲಿಮಿಟೆಡ್ - K-RIDE) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಕಾಮಗಾರಿ ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮವೊಂದಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಗತಿ, ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಗಡುವುಗಳ ಕುರಿತು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?

ಪ್ರಸ್ತುತ ಯೋಜನೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಕಾರಿಡಾರ್ 2 ಮತ್ತು ಕಾರಿಡಾರ್ 4 ರ ಮುಖ್ಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಹಾಗೂ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಸದ್ಯ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಭೂಸ್ವಾಧೀನವು ಕೇವಲ ಫ್ಲೈಓವರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆಗಳ (ROB) ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.

ಕಾರಿಡಾರ್ 4 (46 ಕಿ.ಮೀ): ಈ ಮಾರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಸಿವಿಲ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಈಗಾಗಲೇ ಎರಡು ಟೆಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಎರಡು ಟೆಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು.

ಕಾರಿಡಾರ್ 2 (27 ಕಿ.ಮೀ): ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂರು ಸಿವಿಲ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮೂರನೇ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗೆ ಮರು ಟೆಂಡರ್ ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಎರಡೂ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.

ಕಾರಿಡಾರ್ 1 ಮತ್ತು ಕಾರಿಡಾರ್ 3 ರ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಕಾರಿಡಾರ್ 1 (ಕೆಎಸ್ಆರ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ) ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನು ಕಾರಿಡಾರ್ 3 (ಕೆಂಗೇರಿ-ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್) ಮಾರ್ಗದ ಕಾಮಗಾರಿ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ರದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಕೆ-ರೈಡ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.

ಅನುಮೋದಿತ ಡಿಪಿಆರ್ (DPR) ಪ್ರಕಾರ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸದ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಕಾರಿಡಾರ್ 2 ಮತ್ತು 4 ಆಗಿದ್ದು, ನಂತರದ ಗಮನ ಕಾರಿಡಾರ್ 1 ರ ಮೇಲಿರಲಿದೆ. ಕಾರಿಡಾರ್ 3 ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್-ಕೆಂಗೇರಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಬೆಂಗಳೂರು ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್-ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಈಗಾಗಲೇ ಹಳಿಗಳ ಚತುಷ್ಪಥ (ನಾಲ್ಕು ಹಳಿಗಳ) ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ರೈಲು ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಿದೆ. ಚತುಷ್ಪಥ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕೆ-ರೈಡ್ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಓಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ನೈಋತ್ಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.

ಮೆಟ್ರೋಗಿಂತ ಉಪನಗರ ರೈಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸವಾಲಿನದ್ದು?

ಬೃಹತ್ ರೈಲ್ವೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ (Namma Metro) ಕೂಡ ಇಂದಿನ ಹಂತ ತಲುಪಲು ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 96 ಕಿ.ಮೀ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ್ದರೆ, ಕೆ-ರೈಡ್ ಈಗಾಗಲೇ ಕಾರಿಡಾರ್ 2 ಮತ್ತು 4 ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸುಮಾರು 70 ಕಿ.ಮೀ ಮಾರ್ಗದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ರಸ್ತೆಗಳ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಮೆಟ್ರೋಗಿಂತ ಉಪನಗರ ರೈಲು ಯೋಜನೆ ಅತ್ಯಂತ ಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ಸವಾಲಿನದ್ದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ನಡೆಯಬೇಕಿರುತ್ತದೆ. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ರೈಲುಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನಮಗೆ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸಮಯದ ಮಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಕಠಿಣ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ, ಸಕ್ರಿಯ ಹಳಿಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಮೊದಲ ಉಪನಗರ ರೈಲು ಸಂಚಾರ ಯಾವಾಗ ಆರಂಭ?

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028 ರ ವೇಳೆಗೆ ಮೊದಲ ಉಪನಗರ ರೈಲಿನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಗದಿತ ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರಿಡಾರ್ 2 ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಕೆ-ರೈಡ್ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇಡೀ ಕಾರಿಡಾರ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದು ವಿಳಂಬವಾದರೆ, ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರಿಡಾರ್ 2 ಅನ್ನು ಮೂರು ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಬಾಣಾವರ-ಯಶವಂತಪುರ ಆದ್ಯತಾ ವಿಭಾಗವು ಮೊದಲು ಸಿದ್ಧವಾದರೆ, ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಂಚಾರವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಆರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕತೆ

ಉಪನಗರ ರೈಲು ಕೇವಲ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನೇ ಮರುರೂಪಿಸಲಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ಮಾರ್ಗಗಳು ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೆ, ಉಪನಗರ ರೈಲು ನಗರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯ (ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳಿರುವ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಯಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಆಧಾರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (TOD), ಮಲ್ಟಿಮೋಡಲ್ ಹಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿದೆ.

ಇದರೊಂದಿಗೆ, ದೆಹಲಿ-ಮೀರತ್ ಮಾದರಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (RRTS) ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತರುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆ-ರೈಡ್ ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ. ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವೇಗದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರೈಲು ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ETCS) ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಗಂಭೀರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆದಿದೆ.