ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಶಕ್ತಿ: ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯ್ತು ಹೊಸ ತುಳು ಲಿಪಿ ಕೀಬೋರ್ಡ್

ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತುಳು ಲಿಪಿಯಲ್ಲೇ ಸಂದೇಶ ಟೈಪ್ ಮಾಡಲು 'ಕುರಲ್ ತುಳು ಟಚ್' ಎಂಬ ನೂತನ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. 'ಬಾರವು ಸಾರವು' ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಈ ಸೌಲಭ್ಯದಿಂದ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಬಹುದು.

ಮಂಗಳೂರು (ಅ.6): ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ತುಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಯೂಸರ್‌ಗಳು ಇನ್ಮುಂದೆ ನೇರವಾಗಿ ತುಳು ಲಿಪಿಯಲ್ಲೇ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಟೈಪ್ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗುವ ನೂತನ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ನೂತನ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗೆ 'ಕುರಲ್ ತುಳು ಟಚ್' (Kural Tulu Touch) ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳಾದ ಹರ್ಷಿತ್ ದೇವಾಡಿಗ ಹಾಗೂ ಚೈತ್ರಾ ಪೂಜಾರಿ ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ 'ತುಳುನಾಡ ಜಾನಪದ ಸಂಭ್ರಮ' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ 'ಬಾರವು ಸಾರವು' (Baravu Saravu) ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ "ನ್ಯೂ ಕೀಬೋರ್ಡ್" (New Keyboard) ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಬಳಕೆದಾರರು ವಾಟ್ಸಾಪ್ (WhatsApp) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸೋಶಿಯಲ್‌ ಮೀಡಿಯಾ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ತುಳು ಲಿಪಿಯಲ್ಲೇ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಟೈಪ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ತುಳು ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ನಿಂದ ಇತರ ಭಾಷೆಯ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು ಹಾಗೂ ತಾವು ಟೈಪ್ ಮಾಡಿದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್‌ಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ (Shareable Stickers) ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ದೈನಂದಿನ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ತುಳು ಲಿಪಿ ಸರಳೀಕರಣ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೊಬೈಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳಂತೆಯೇ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು 'ಕುರಲ್ ತುಳು ಟಚ್' ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಅಕ್ಷರಗಳು, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಗುಣಿತಾಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತು ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರು ತುಳು ಲಿಪಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪದಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ತುಳು ಲಿಪಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ದೈನಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ್ಯಪ್‌ಗಾಗಿ 'ಫ್ಲಟ್ಟರ್' (Flutter) ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಕ್ಎಂಡ್ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ 'ಫೈರ್‌ಬೇಸ್' (Firebase) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಕೇವಲ ಎರಡೇ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತಾವು ರೂಪಿಸಿದ್ದ 'ತುಳು ಕಲಿಕೆ ಆ್ಯಪ್' ಬಲವಾದ ತಡಿಪಾಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಹರ್ಷಿತ್ ದೇವಾಡಿಗ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಣ್ಣ ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ತುಳು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ಟೈಪ್ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ, ತುಳು ಫಾಂಟ್ (Tulu font) ಅನ್ನು ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಲೇಔಟ್‌ಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಮ್ಯಾಪ್ ಮಾಡುವುದು ತಮಗೆ ಎದುರಾದ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ಜೈ ತುಳುನಾಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ಶರತ್ ಕೊಡವೂರು, "ಕೇಂದ್ರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ (CIIL) ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ತುಳು ಲಿಪಿಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತರುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಅಕ್ಷರಗಳ ಸರಿಯಾದ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ತುಳು ಕಲಿಕೆಗೆ ಸಮಗ್ರ ವೇದಿಕೆ ಆಯಿತು 'ಬಾರವು ಸಾರವು'

ಈ ಆ್ಯಪ್ ಕೇವಲ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗೆಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ತುಳು ಕಲಿಯಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಕಲಿಕಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷ ಫೀಚರ್‌ಗಳು: ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ತುಳು ನಿಘಂಟು (Dictionary), ಮೂಲಭೂತ ವಾಕ್ಯಗಳು, ಆಡಿಯೋ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪಾರಂಪರಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಿವೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ: ಬಳಕೆದಾರರು ನಿಘಂಟಿಗೆ ಹೊಸ ತುಳು ಪದಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು; ಈ ಪದಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ನಿಘಂಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೆರವು: ಆ್ಯಪ್‌ಗೆ ತುಳು ಲಿಪಿ ಕಲಿಕಾ ವಿಷಯಗಳು ಹಾಗೂ ವೀಡಿಯೊ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಬನಶ್ರೀ ಅವಿನಾಶ್, ಪಾರಂಪರಿಕ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ ಈ ವೇದಿಕೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಯೂನಿಕೋಡ್ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಒಲಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 'ತುಳು-ತಿಗಳಾರಿ' (Tulu-Tigalari) ಲಿಪಿಗೆ ಯೂನಿಕೋಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ (Unicode Standard) ಜಾಗತಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತದ್ದು ಈ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ. 2024 ರಲ್ಲಿ ಯೂನಿಕೋಡ್ ಕಾನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ 'ಯೂನಿಕೋಡ್ 16' ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 80 ತುಳು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಹಾಗೂ ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ಫಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಡಿಪಾಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು.

ತುಳು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹಾಗೂ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವರ್ಷಗಳ ಶ್ರಮದ ಫಲವಾಗಿ ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲೇ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ, ಕನ್ನಡ ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ತುಳು ಬರೆಯುವ ಬದಲಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಮೂಲ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೇ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ 'ಕುರಲ್ ತುಳು ಟಚ್' ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಪ್ಲಾಟ್‌‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಪಲ್ (iOS) ಐಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೂ ಇದರ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.