
ಬೆಂಗಳೂರು: ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡಲು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ 'ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೊ' ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆತಂಕಕಾರಿ ವರದಿಯೊಂದು ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಮೆಟ್ರೊ ಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ (ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ) ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಭಾರಿ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಪರಿಸರದ ಮೇಲೂ ಗಂಭೀರ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IISc) ಸುಸ್ಥಿರ ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಐಐಎಸ್ಸಿಯ ಪ್ರೊ. ಆಶಿಶ್ ವರ್ಮಾ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ 'ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚಲನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಮೆಟ್ರೊ ಡಬಲ್-ಡೆಕ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಎತ್ತರಿಸಿದ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು' ಎಂಬ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಈ ಮಹತ್ವದ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವರದಿಯು ಕೇವಲ ಮೆಟ್ರೊ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ ಏನಾಗಲಿದೆ ಮತ್ತು ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೆ 2041ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಗರದ ಮೇಲೆ ಎಂತಹ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಿದೆ ಎಂಬ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಮೆಟ್ರೊ ಜೊತೆಗೆ ರಸ್ತೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ನಿರ್ಮಾಣವು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. ಕೇವಲ ಮೆಟ್ರೊ ಮಾರ್ಗವಿದ್ದರೆ 2041ರ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 8.09 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಂಚರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 7.98 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯಲಿದೆ. ಅಂದರೆ ಮೆಟ್ರೊ ಬಿಟ್ಟು ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 11 ಸಾವಿರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಬಸ್ ಬಳಕೆ ಶೇ 6.4 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೊ ಬಳಕೆ ಶೇ 1.4 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಸ್ತೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಿಂದ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳತ್ತ ಮುಖಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಜನರು ಓಡಾಡುವುದರಿಂದ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾರುಗಳ ಬಳಕೆ ಶೇ 3.8, ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳು ಶೇ 1.28 ಹಾಗೂ ಆಟೋ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳ ಬಳಕೆ ಶೇ 2.8 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ (Mass Rapid Transit) ಮೂಲ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಲಿದೆ.
ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ನಗರದ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಟ್ಟ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹಂತ ತಲುಪಲಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾಹನಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವರದಿ ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ:
ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ $PM_{2.5}$ ನಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳು ವಿಪರೀತ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದ್ದು, ನಾಗರಿಕರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ 7,000 ಲೀಟರ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಿತ್ಯ 6.45 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಣ ಪೋಲಾಗಲಿದೆ.
ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಯೋಜನೆಯು ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ನಷ್ಟದಾಯಕ ಎಂದು ಐಐಎಸ್ಸಿ ವರದಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಕೇವಲ ಮೆಟ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ಗಾಗಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 2,863 ಕೋಟಿ ರೂ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ. ಬೃಹತ್ ಪಿಲ್ಲರ್ಗಳು, ಎತ್ತರಿಸಿದ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಆಳವಾದ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಹಾಗೂ ಮಲ್ಟಿಮಾಡೆಲ್ ಇಂಟಿಗ್ರೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅತಿ ದುಬಾರಿಯಾಗಿಸಲಿವೆ. ಜತೆಗೆ, ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ನಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನೆಯ ಆಂತರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಆದಾಯವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿತವಾಗಲಿದ್ದು, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2024ರಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೊ 3ನೇ ಹಂತಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದಾಗ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಯೋಜನೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಯೋಜನೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಆಂತರಿಕ ಲಾಭದ ದರವು (EIRR) ಶೇ 9.07 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಸೇರಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಆಂತರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಆದಾಯದ ದರವು ಶೇ 5.43 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಈ ದರ ಇಳಿಕೆಯು ಯೋಜನೆಯು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೆಟ್ರೊ ಮೂರನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜೆ.ಪಿ.ನಗರ 4ನೇ ಹಂತದಿಂದ ಹೆಬ್ಬಾಳವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಹೊಸಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಕಡಬಗೆರೆ ವರೆಗೆ ಮೆಟ್ರೊ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ರಾಗಿಗುಡ್ಡದಿಂದ ಸಿಲ್ಕ್ ಬೋರ್ಡ್ (ಈಗಾಗಲೇ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ), ಸರ್ಜಾಪುರದಿಂದ ಇಬ್ಬಲೂರು, ಮತ್ತು ಅಗರದಿಂದ ಕೋರಮಂಗಲ ನಡುವೆ ಡಬಲ್ ಡೆಕರ್ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಬದಲು ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ರಸ್ತೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಇಂತಹ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ ಯೋಜನೆಗಳು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಮಾರಕವಾಗಲಿವೆ ಎಂದು ಐಐಎಸ್ಸಿ ವರದಿಯು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸರಕಾರ ತನ್ನ ಯೋಜನೆ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.