11 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್‌ಗೆ ₹1.3 ಲಕ್ಷ ಬಿಲ್, ಈ ಹಗಲು ದರೋಡೆಗೆ ಏನ್‌ ಹೇಳ್ತೀರಿ? ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀವ್ರ ತರಾಟೆ!

11,000 ರೂ. ಬೆಲೆಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್‌ಗೆ 1.3 ಲಕ್ಷ ಬಿಲ್ ವಿಧಿಸಿದ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದೆ. ಔಷಧಗಳ ದರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಲಾಭದ ಮಿತಿ ನಿಗದಿ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರುವ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ತನ್ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿ (ಅ.28): ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಕೇವಲ ₹11,000 ಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ರಕ್ಷಕ ಕೆಮೊಥೆರಪಿ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್‌ ಒಂದಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೊಂದು ರೋಗಿಯಿಂದ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹1.3 ಲಕ್ಷ ಬಿಲ್ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಔಷಧಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಲಾಭದ (Trade Margins) ಮೇಲಿನ ಮಿತಿ ಕುರಿತ ಭಾರಿ ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯ ಸುದೀರ್ಘ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ದ್ವಿಪೀಠವು, ಮಂಗಳವಾರ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27) ತನ್ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ.

ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂದೀಪ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ಈ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನೈಜ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಬಿಲ್ ನಡುವಿನ ಭಾರಿ ಅಂತರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟರ್‌ ಪತ್ನಿಯ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಬಿಲ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮೆಹ್ತಾ, "ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಹಗಲು ದರೋಡೆಗೆ (Loot) ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಮರ್ಥನೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?" ಎಂದು ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಪರ ವಕೀಲರನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಕ್ರಮ್ ನಾಥ್ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂದೀಪ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು, ನಿಕಟಪೂರ್ವ ನಿಯಮಗಳ ಹೊರತಾದ (Non-scheduled medicines) ಔಷಧಗಳ ದರ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಲಾಭದ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಕಿಶನ್ ಚಂದ್ ಜೈನ್ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯ (PIL) ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು.

ಶೇಕಡಾ 83 ರಷ್ಟು ಔಷಧಗಳು ದರ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಏಕೆ?

ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ 'ಔಷಧಗಳ (ದರ ನಿಯಂತ್ರಣ) ಆದೇಶ, 2013' (DPCO 2013) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ನಿಗದಿತ ಪಟ್ಟಿಗೆ (Scheduled Category) ಸೇರಿದ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ ಗರಿಷ್ಠ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ದರವನ್ನು (Ceiling Price) ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ನಿಗದಿತ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರದ (Non-scheduled) ಉಳಿದ ಶೇ. 83 ರಷ್ಟು ಔಷಧಗಳ ಆರಂಭಿಕ ದರವನ್ನು ತಯಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿಗಳೇ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ (ವಾರ್ಷಿಕ ದರ ಏರಿಕೆಗೆ ಶೇ. 10 ರ ಮಿತಿಯಿರುತ್ತದೆ).

ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಅರ್ಜಿದಾರರು, ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಔಷಧ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 83 ರಷ್ಟು ಭಾಗವು ಈ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ನಿಕಟಪೂರ್ವ ನಿಯಮಗಳ ಹೊರತಾದ ಔಷಧಗಳೇ ಆಗಿವೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ, ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಔಷಧಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆ ಹಾಗೂ ಪರ್ಯಾಯ ಜೆನೆರಿಕ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ದರ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಐಶ್ವರ್ಯ ಭಾಟಿ ಮಾತನಾಡಿ, "ಸರ್ಕಾರದ ಔಷಧ ದರ ನಿಗದಿ ನೀತಿಯು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರ ಒದಗಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಔಷಧ ಉದ್ಯಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದರು.

ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಪರ ವಾದ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್ ಕಟು ಪ್ರಶ್ನೆ

ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಮುಕುಲ್ ರೋಹಟಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ದರ ನೀತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಆಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ತುರ್ತು ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲು ಔಷಧಗಳಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ರೋಗಿಗಳು ಹೊರಗಿನ ಮೆಡಿಕಲ್ ಶಾಪ್‌ಗಳಿಂದ ಔಷಧ ತರಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

ಆದರೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಈ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳು, ಅವರು ಖರೀದಿಸುವ ಮೂಲ ಬೆಲೆ ಹಾಗೂ ರೋಗಿಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಅಗಾಧ ಮೊತ್ತದ ನಡುವಿನ ಭಾರಿ ಅಂತರವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಮರುಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು.

ಅಲ್ಲದೆ, ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಕೇವಲ ₹15 ಗೆ ಸಿಗುವ ಸಲಿನ್ ಡ್ರಿಪ್ ಸೆಟ್‌ಗೆ (Saline Drip Line) ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹250 ಬಿಲ್ ವಿಧಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಸುಲಿಗೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು.

ಔಷಧ ದರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳೇನು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ದರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (NPPA) ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಔಷಧಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪಕರಣಗಳ ದರವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.2026 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ 42 ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿರೋಧಕ ಔಷಧಗಳ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಕಡಿತವಾಗಿದೆ.

ಅಲ್ಲದೆ, ಎನ್‌ಪಿಪಿಎ (NPPA) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27) ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿರೋಧಕ ಔಷಧಗಳ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಗರಿಷ್ಠ ಮಾರಾಟ ದರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಈ ಹೊಸ ನಿಕಟ ನಿಯಮಗಳು ಮುಂಬರುವ ನವೆಂಬರ್ 9 ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಸುದೀರ್ಘ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ್ದು, ಭಾಗೀದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಲಿಖಿತ ವಾದಗಳನ್ನು (Written Submissions) ಎರಡು ವಾರಗಳ ಒಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ ಮಾಡಿಿರುವ ಈ ಮೌಖಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಅಥವಾ ಔಷಧ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ದರ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೇರುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುವ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.