ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ 'ನೋನಿ' ಸಂಭ್ರಮ: ಈ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷನೆ ಏನು ಗೊತ್ತಾ?

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಗೂ ಮುನ್ನ 'ನೋನಿ ಹಬ್ಬ'ವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಜಾತಿ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದಾಗಿ ಊರ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಬಲಿ ನೀಡಿ ಗ್ರಾಮದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶಿವಮೊಗ್ಗ: ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬ ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಇಡೀ ನಾಡು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೂ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ 'ನೋನಿ ಹಬ್ಬ'ದ ಸಡಗರ ಮನೆಮಾಡಿದೆ. ರಿಪ್ಪನ್‌ಪೇಟೆ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಕವಳ್ಳಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವಜರ ಕಾಲದಿಂದ ನಡೆದುಬಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕ 'ನೋನಿ' ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಏನಿದು 'ನೋನಿ' ಹಬ್ಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯ?

ದೀಪಾವಳಿಯ ಮುನ್ನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಊರ ದೇವರುಗಳನ್ನು ತಣಿಸುವುದು ಈ ಹಬ್ಬದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಬರುವೆ ದೊಡ್ಡಿನಕೊಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಕವಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಏಳು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ ಶೀಲವಂತ ಚೌಡಮ್ಮ, ರಣದೇವರು, ಯಕ್ಷಿದೇವತೆ ಹಾಗೂ ಗಡಿ ಭೂತರಾಯ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಈ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಏಳು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ ಶೀಲವಂತ ಚೌಡಮ್ಮನಿಗೆ ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ಕಾಯಿಗಳ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ;
• ಊರ ಗಡಿ ಕಾಯುವ ಉಗ್ರ ದೇವತೆಗಳಾದ ಕಾಟಿಕಾ ದೇವರು, ರಣದೇವರು ಮತ್ತು ಭೂತರಾಯನಿಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿ ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ಹರಕೆ ತೀರಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಅನಾದಿ ಕಾಲದ ಪದ್ಧತಿ.

ಜಾತಿ ಭೇದವಿಲ್ಲದ ಸಾಮರಸ್ಯ – ಮನೆಮನೆ ವರಾಡ:

ಈ ಹಬ್ಬದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಮುಖವೆಂದರೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಒಗ್ಗಟ್ಟು. ಯಾವುದೇ ಜಾತಿ-ಮತ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಗೂ ತೆರಳಿ 'ವರಾಡ' (ಹಬ್ಬದ ವಂತಿಗೆ ಹಣ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಇಡೀ ಊರಿನ ಹಿರಿಯರು-ಕಿರಿಯರು ಒಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಮದೇವತೆಯ 'ಬನ'ವನ್ನು (ಪವಿತ್ರ ವನ) ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾವಿನ ತೋರಣ, ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ಬಾಳೆಯ ದಿಂಡುಗಳಿಂದ ಬನವನ್ನು ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ತಳಿರು-ತೋರಣ ಕಟ್ಟಿ ದೇವರಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರೋಗರುಜಿನಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಮ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ:

"ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಮುನ್ನ ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಊರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗರುಜಿನಗಳು, ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಾಧೆ ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಳೆ-ಬಾಳು ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಕಾಯುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ.

ಆಧುನಿಕತೆಯ ಭರಾಟೆಯ ನಡುವೆಯೂ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ಕಟ್ಟಿಬೆಳೆಸಿದ ಈ ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯುವಜನತೆಗೂ ತಲುಪಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಈ 'ನೋನಿ' ಹಬ್ಬದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.