ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ 12,900 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಮಾನವನ ಗುಹೆ ಪತ್ತೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಬೆಂಕಿ, ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣ, ಆಭರಣ ಬೆಳಕಿಗೆ

ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ 12,900 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಕೊಸ್ಕಾರ್ಲಿ ಗುಹೆಯು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎಪಿಪಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಅಗ್ನಿಕುಂಡ, ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಭರಣಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದು, ಇದು ಅನಾಟೋಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಕಾಕಸಸ್ ನಡುವಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ 12,900 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಗುಹೆಯೊಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಚೀನ ಬೆಂಕಿ, ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಭರಣಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೇಟೆಗಾರ ಮರೆತುಹೋದ ಸಂಗ್ರಹವು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹೊಸ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದೆ.

2019 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕೊಸ್ಕಾರ್ಲಿ ಗುಹೆ

ಟರ್ಕಿಯ ಪೂರ್ವ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಟ್ರಾಬ್ಜಾನ್ ಬಳಿ ಇರುವ ಕೊಸ್ಕಾರ್ಲಿ ಗುಹೆಯನ್ನು 2019 ರ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಟ್ರಾಬ್ಜಾನ್‌ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 40 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1,030 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಸೊಗ್ಯುಟ್ಲು ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಮಾರ್ಗವಾದ ಸೊಗ್ಯುಟ್ಲು ಕ್ರೀಕ್ ಎಂಬ ತೊರೆಗೆ ಇದು ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.

2024 ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಬ್ಜಾನ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಕರಡೆನಿಜ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜಂಟಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಉತ್ಖನನಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. 'ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ' ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಗುಹೆಯು ಎಪಿಪಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ (Epipaleolithic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ మానವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪೈರೋಕ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಹತ್ವ

ಈ ಗುಹೆಯು ಪೈರೋಕ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ (ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಜನ್ಯ) ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯೊಳಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶವು ಅನಾಟೋಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಕಾಕಸಸ್ ನಡುವಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಜನರ ಚಲನವಲನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಹಾದಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.

2024 ರ ಮೊದಲ ಉತ್ಖನನ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಸಂಶೋಧಕರು ಗುಹೆಯ ಒಳಗಿನ ಹಾಗೂ ಹೊರಗಿನ ಸುಮಾರು 16 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಗೆದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು. ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಕದಲಿದ ಅವಶೇಷಗಳು ಸಿಕ್ಕರೂ, ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಎಪಿಪಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಖಂಡ ಪದರವೊಂದು ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು.

12,900 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಜೀವಂತ ಪದರ

ಈ ಅಖಂಡ ಪದರವು ಸುಮಾರು 20 ರಿಂದ 40 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ದಪ್ಪವಿದ್ದು, ಬೂದಿ, ಇದ್ದಿಲು, ಸುಟ್ಟ ಕೆಸರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಅಗ್ನಿಕುಂಡದ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಬೆಂಕಿಯ ಬಳಕೆಯು ಬೇರೆಡೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಗುಹೆಯೊಳಗೇ ನಡೆದ ಸಜೀವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಇದ್ದಿಲಿನ ರೇಡಿಯೊಕಾರ್ಬನ್ ಡೇಟಿಂಗ್ (Radiocarbon Dating) ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮಾನವ ವಸತಿಯು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 13 ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ (ಸರಿಹೊಂದಿಸಿದಾಗ 12,916–12,070 Cal BC) ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಲೇಟ್ ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್ ಯುಗದ ಮುಕ್ತಾಯ ಹಾಗೂ ಹೋಲೋಸೀನ್ ಯುಗದ ಆರಂಭದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 12,900–12,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಉಪಕರಣಗಳು, ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಬಣ್ಣದ ಫ್ಲಿಂಟ್, ಅಬ್ಸಿಡಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾಸಿಟಿಕ್ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಕುಗಳು (Blades), ಚೂಪಾದ ಮೊನೆಗಳು (Points), ರಂಧ್ರ ಕೊರೆಯುವ ಉಪಕರಣಗಳು (Perforators) ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಉಪಕರಣಗಳು (Lunates) ಸೇರಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಉಪಕರಣ ತಯಾರಿಕೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಗುಹೆಯೊಳಗೇ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಲ್ಲಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅನಾಟೋಲಿಯಾ, ಲೆವಂಟ್ ಮತ್ತು ಕಾಕಸಸ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಎಪಿಪಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಜೀವನಾಧಾರ ಉಪಕರಣಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೊಂಬಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ತೋಡು ತುಣುಕು ಹಾಗೂ ರಂಧ್ರವಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಯ ಹಲ್ಲು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಜನರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಭರಣ ಅಥವಾ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳ (Molluscs) ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಅವಶೇಷಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಈ ಬೇಟೆಗಾರ-ಸಂಗ್ರಹಕಾರರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅವರು ಹೇಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿದೆ.