ನಿಮ್ಮ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದೇ? ಅದಕ್ಕೆ ಇರುವ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು ಏನೇನು..?

ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬಂದ ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಲಾಭಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದಾಗ ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆ ತೆರಿಗೆ (Capital Gains Tax) ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲು, ಗಳಿಸಿದ ಲಾಭವನ್ನು ಹೊಸ ವಸತಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ 'ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೇನ್ಸ್ ಅಕೌಂಟ್'ನಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಜಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ಬೆಂಗಳೂರು: ಪೋಷಕರಿಂದ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಉಡುಗೊರೆ ಅಥವಾ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾಟ್, ಚಿನ್ನ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಎಂದಾದರೂ ಆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀವು ಲಾಭಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ ತೆರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಲಾಭದ ಮೇಲಿನ ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು (Capital Gains Tax) ಹೇಗೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ITR ಫೈಲಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳು

ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು (Capital Gains) ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್‌ನ (ITR) 'Schedule CG' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಂಬಳ, ಪಿಂಚಣಿ ಹಾಗೂ ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆಯಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವು ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹1.25 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಐಟಿಆರ್-2 (ITR-2) ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ಸ್ವಂತ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ನೀವು ಐಟಿಆರ್-3 (ITR-3) ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧಾರ?

ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿಗೆ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ಮಾಲೀಕರ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು (Cost of Acquisition) ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಧಾರಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಾರಸುದಾರನು ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ಮಾರಾಟದ ಮೊತ್ತ, ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ, ಸುಧಾರಣಾ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆ ವೆಚ್ಚಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಅವಧಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಹಿಂದಿನ ಮಾಲೀಕರ ಅವಧಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಳಿಕೆಯು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯದ್ದೇ (STCG) ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯದ್ದೇ (LTCG) ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯಿಂದ ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬಂದ ಮನೆಯನ್ನು ನೀವು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ, ಸುಧಾರಣಾ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಅವರು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ 2003 ರಲ್ಲಿ ಮನೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2004 ರ ಆ ಫ್ಲಾಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು (Fair Market Value) ನಿಮ್ಮ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು

ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆ (STCG): ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು 24 ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಲಾಭವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ ದರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆ (LTCG): ಆಸ್ತಿಯನ್ನು 24 ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅವಧಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಡೆಕ್ಸೇಶನ್ (Indexation) ಇಲ್ಲದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ 12.5 ರಷ್ಟು ಫ್ಲಾಟ್ ತೆರಿಗೆ ದರವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದೇ?

ಹೌದು, ವಸತಿ ಆಸ್ತಿಯ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬರುವ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ (LTCG) ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆ ಮಾರಾಟದ ಹಣವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ವಸತಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನುವಂಶಿಕ ಆಸ್ತಿ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹಣದಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ ಇರಲಿ, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಕ್ಷನ್ 54 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ. ಈ ವಿನಾಯಿತಿಯು ಕೇವಲ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಗರಿಷ್ಠ ವಿನಾಯಿತಿ ಮಿತಿ ₹10 ಕೋಟಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆಯು ₹2 ಕೋಟಿ ಮೀರದಿದ್ದರೆ, ತೆರಿಗೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿ ಎರಡು ವಸತಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಇತರ ನಿಯಮಗಳು:

ಮೂಲ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಒಳಗೆ ಹೊಸ ವಸತಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಒಳಗೆ ಹೊಸ ವಸತಿ ಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ವಸತಿ ಆಸ್ತಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಹೊಸ ಮನೆ ಖರೀದಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಮಯ ಬೇಕಾದರೆ ನೀವು ಆ ಹಣವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ 'ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೇನ್ಸ್ ಅಕೌಂಟ್ ಸ್ಕೀಮ್' (CGAS) ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಜಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 54, 54B, 54F ಅಥವಾ 54EC ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಬೆಂಬಲಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.