RBI: 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟು ಅಸಲಿಯೋ ಅಥವಾ ನಕಲಿಯೋ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ನೀಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ!

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ಹಾವಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟು ಅಸಲಿಯೋ ಅಥವಾ ನಕಲಿಯೋ ಎಂಬ ಆತಂಕ ನಿಮಗಿದೆಯೇ? ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಸಲಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ರಹಸ್ಯ ಫೀಚರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ₹500 ನೋಟು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳು ಈ ಮೌಲ್ಯದ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ದಾವಿಸಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಎಂದಾದರೂ ₹500 ನೋಟನ್ನು ಕಂಡರೆ, ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮರೆಯದಿರಿ. ನಿಜವಾದ ₹500 ನೋಟುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು RBI ಹಲವಾರು ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ, ಇದನ್ನು ಯಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಈ ಕುರಿತು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಮೊದಲು ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು ಏನು?

ಪ್ರಸ್ತುತ ₹500 ನೋಟು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ (ಹೊಸ ಸರಣಿ) ಯಲ್ಲಿದೆ. ನೋಟಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಣ್ಣ ಸ್ಟೋನ್ ಗ್ರೇ. ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನದ ಲೋಗೋ ಇದೆ.

1. ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ.

ನೋಟಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಚಿತ್ರವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ, ವಿರೂಪಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಮುದ್ರಣ ಕಳಪೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ನೋಟನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ.

2. ವಾಟರ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ

ನೋಟನ್ನು ಮಂದ ಬೆಳಕಿನವರೆಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಿ. ನೋಟಿನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ವಾಟರ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಟೈಪ್ ಸಂಖ್ಯೆ 500 ಅನ್ನು ನೀವು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಆ ನೋಟು ನಕಲಿಯಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

3. ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಥ್ರೆಡ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ!

ನೋಟಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಥ್ರೆಡ್ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾರತ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಮತ್ತು 500 ಎಂದು ನಮೂದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೋಟನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಓರೆಯಾಗಿಸಿದಾಗ, ಥ್ರೇಡ್ ಕಲರ್ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

4. ಕಲರ್ ಶಿಫ್ಟ್ ಇಂಕ್!

ನೋಟಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ 500 ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸಹ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ಕೋನಗಳಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ನೋಟಿನ ಬಣ್ಣ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

5. ಮುದ್ರಣ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ!

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಿತ್ರ, ಅಶೋಕ ಸ್ತಂಭ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಲಾಂಛನ, ಖಾತರಿ ಷರತ್ತು ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಗುರುತು ಎಲ್ಲವೂ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬೆರಳ ತುದಿಯಿಂದಲೂ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಅಂಗವಿಕಲರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

6. ಪಾರದರ್ಶಕ ನೋಂದಣಿ

ನೋಟಿನ ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ 500 ರ ಅರ್ಧ ಮುದ್ರಣವಿದೆ. ಬೆಳಕಿಗೆ ಹಿಡಿದಾಗ, ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳು ಸೇರಿ ಪೂರ್ಣ 500 ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ನಕಲಿ ನೋಟು ಸಿಕ್ಕರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಯಾರಿಗೂ ನೋಟು ಕೊಡಬೇಡಿ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ₹500 ನೋಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಎಂದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ₹500 ನೋಟು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ (ಹೊಸ) ಸರಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ₹500 ನೋಟಿನ ಗಾತ್ರ 66 ಮಿಮೀ × 150 ಮಿಮೀ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರಂತೆ ನೋಟಿನ ಮುಖ್ಯ ಬಣ್ಣ ಸ್ಟೋನ್ ಗ್ರೇಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ನೋಟಿನ ಹಿಂಭಾಗ ನೋಡಬೇಕಾದದ್ದು ಏನು?

ನೋಟಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತದ ಲೋಗೋ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ರಕಾರ, ₹500 ನೋಟಿನಲ್ಲಿ ವಾಟರ್‌ಮಾರ್ಕ್, ಭದ್ರತಾ ದಾರ, ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಶಾಯಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಕ್ಷರಗಳು, ಪಾರದರ್ಶಕ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಉಬ್ಬಿಸಿದ ಮುದ್ರಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿವೆ.

(ವಿಷಯ ಮೂಲ; ಆರ್‌ಬಿಐ, ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಮಿಂಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಆರ್‌ಬಿಐ ಕ್ಲೀನ್ ನೋಟ್ ಪಾಲಿಸಿ, ಪಿಐಬಿ)