ವಿವಾಹಿತ ಪುತ್ರಿಯೂ ಅನುಕಂಪದ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಅರ್ಹಳು: ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್​ ಹೇಳಿದ್ದೇನು

ಅವಲಂಬಿತ ವಿವಾಹಿತ ಮಗಳಿಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೇಮಕಾತಿ ನೀಡುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. 'ಕುಟುಂಬ'ದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಿತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ನೇಮಕಾತಿ ನಿರಾಕರಿಸಲು ಕಾರಣವಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಅವಲಂಬಿತ ವಿವಾಹಿತ ಮಗಳಿಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೇಮಕಾತಿ ನೀಡುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆಕೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ (Compassionate Grounds) ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ನೇಮಕಾತಿಎ ಅರ್ಹಳು ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್​ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ.ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪೂರ್ವ ಎಸ್‌ಟಿ ಬಾಲಕರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಯವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಬ್ಬರ ಪುತ್ರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿರುವ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಸ್.ಜಿ.ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ರಾಜೇಶ್ ರೈ ಕೆ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು, ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. "ಕುಟುಂಬ"ದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಿತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ (ಕರುಣಾಜನಕ ಆಧಾರದ ನೇಮಕಾತಿ) ನಿಯಮಗಳು, 1996 ರ ಬದಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ವಿವಾಹಿತ ಮಗಳಿಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಅರ್ಹತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಏನಿದು ಕೇಸ್​?

ಅರ್ಜಿದಾರರ ತಂದೆ ಗ್ರೂಪ್-ಡಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು 25.02.2014 ರಂದು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ನಿಧನರಾದರು. ನಂತರ, ಅವರ ಮಗಳು ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ (ಕರುಣಾಜನಕ ಆಧಾರದ ನೇಮಕಾತಿ) ನಿಯಮಗಳು, 1996 ವಿವಾಹಿತ ಮಗಳನ್ನು ಅಂತಹ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುವ ಯಾವುದೇ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರ್ಜಿದಾರರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ದಿನಾಂಕದಂದು ಈಗಾಗಲೇ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿವಾದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಎರಡು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ನೇಮಕಾತಿ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತ್ತು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಅವರು ವಿವಾಹಿತ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಅವರ ತಾಯಿ ನಿವೃತ್ತ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದು.

ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಆಡಳಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿ ಕೂಡ ವಜಾಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೂ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಂತರದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳು (ಕರುಣಾಜನಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೇಮಕಾತಿ) ನಿಯಮಗಳು, 1996 ಗೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ವಾದಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಿತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲು ತಾವು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ನಿಯಮ 4 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದ ಆದಾಯವು ಅನುಕಂಪದ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಮೀರಿದೆಯೇ ಎಂದು ಅವರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.  

ವಾದ ಏನು?

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದ ನಿಬಂಧನೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ವಾದಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರ್ಜಿದಾರರ ತಾಯಿ ನಿವೃತ್ತ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವಕಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ ಎಂದು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕೋರ್ಟ್​ ಮಗಳ ವಾದವನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿತು. ಅರ್ಜಿದಾರರು ವಿವಾಹಿತ ಮಗಳು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.

ವಿವಾಹಿತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಇತರ ಅರ್ಹತಾ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಜಿದಾರರ ತಾಯಿ ನಿವೃತ್ತ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವಕಿ ಮತ್ತು ಅವರು ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದಿರುವ ಹೈಕೋರ್ಟ್​, ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅನುಕಂಪದ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಯಿತು.