ನಾಲ್ಕೂವರೆ ವರ್ಷದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗೆ ಸಿಗದ ಒಪ್ಪಿಗೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋಗೆ ಗ್ರಹಣ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ 'ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ' ವಿಸ್ತರಣೆ ಯೋಜನೆಗಳು ತೀವ್ರ ವಿಳಂಬ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹಂತ-3 ಮತ್ತು ಹಂತ-3ಎ ಯೋಜನೆಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದು, ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನಂತಹ ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. 

ಬೆಂಗಳೂರು (ಜೂ.19): ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡಬೇಕಾದ 'ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ' ವಿಸ್ತರಣೆ ಯೋಜನೆಗೆ ತೀವ್ರ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕೂವರೆ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದಿಂದ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಹೊಸ ಮೆಟ್ರೋ ಕಾರಿಡಾರ್ ಕೂಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತ ತಲುಪಿಲ್ಲ. ಮೆಟ್ರೋ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ಕೆ.ಆರ್.ಪುರಂನಿಂದ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದವರೆಗಿನ (KIA) ವಿಸ್ತರಿತ ಲೈನ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ. ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಇದಕ್ಕೆ ನವೆಂಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿ, 2022 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಶುರು ಮಾಡಿತ್ತು.

ಅದಾದ ನಂತರ, ಇದುವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತ ತಲುಪದಿರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೆಟ್ರೋದ ಹಂತ-3 (Phase III) ಮತ್ತು ಹಂತ-3ಎ (Phase IIIA) ಯೋಜನೆಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆಯ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ 45 ಕಿ.ಮೀ. 'ಆರೆಂಜ್ ಲೈನ್' (Phase III)

ಹಂತ-3 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೆ.ಪಿ. ನಗರ 4ನೇ ಹಂತದಿಂದ ಕೆಂಪಾಪುರ ಮತ್ತು ಹೊಸಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಕಡಬಗೆರೆವರೆಗಿನ ಒಟ್ಟು 45 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ 'ಆರೆಂಜ್ ಲೈನ್' ಕಾರಿಡಾರ್ ಬರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಇದಕ್ಕೆ ನವೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲೇ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಆಗಸ್ಟ್ 2024 ರಲ್ಲಿ 15,611 ಕೋಟಿ ರೂ. ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಮೆಟ್ರೋ ಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗೆ 37.1 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ 'ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್' (ಲೆವೆಲ್-1 ರಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ ಹಾಗೂ ಲೆವೆಲ್-2 ರಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಮಾರ್ಗ) ಕಾರಿಡಾರ್ ಸೇರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇ ಹೊಸ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಫ್ಲೈಓವರ್‌ನ 9,700 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಮೇ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಮಂಡಳಿ ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತಾದರೂ, ತದನಂತರ ಜನವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಶೀಘ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು 'ರೈಟ್ಸ್' (RITES) ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿತು. ಕೇಂದ್ರ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ (MoHUA) ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮುನ್ನ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಸದ್ಯ ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.

ವೆಚ್ಚ ಕಡಿತದ ಸವಾಲಿನಲ್ಲಿ 37 ಕಿ.ಮೀ. ಸರ್ಜಾಪುರ-ಹೆಬ್ಬಾಳ ಲೈನ್ (Phase IIIA)

ಹಂತ-3ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ 37 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಸರ್ಜಾಪುರ-ಹೆಬ್ಬಾಳ ಕಾರಿಡಾರ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ. 2023 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೊಂಡು, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದ ಈ ಮಾರ್ಗವು 14.3 ಕಿ.ಮೀ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು 23.52 ಕಿ.ಮೀ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ (Elevated) ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು 28,405 ಕೋಟಿ ರೂ. ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿ, ಜನವರಿ 2025 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವಾಗ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗದ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿ ರಸ್ತೆಯ ವೆಟರಿನರಿ ಕಾಲೇಜು ಬಳಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಯೋಜನಾ ವರದಿ (DPR) ಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚ 25,999 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ರಾಜ್ಯದ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಸಮೂಹ ಸಾರಿಗೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಈಗ ಐಐಟಿ ರೂರ್ಕಿ (IIT Roorkee) ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲವು ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳಿಗೆ ಟೆಂಡರ್ ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆ ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿ ಇದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ನವದೆಹಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಮನೋಹರ್ ಲಾಲ್ ಖಟ್ಟರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ, ಆರೆಂಜ್ ಲೈನ್‌ಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಾಗುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಯೋಜನೆಗೆ ಶೀಘ್ರ ವೇಗ ನೀಡುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅನುಮೋದನೆ ವಿಳಂಬದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳೇನು?

ಯೋಜನೆಗಳು ವಿಳಂಬವಾಗುವುದರಿಂದ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ. 5 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಠಿಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಂದೂಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಅನುಮೋದನೆಯ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಸಮಗ್ರ ಚಲನಶೀಲತೆಯ ಯೋಜನೆ (CMP) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಡಿಪಿಆರ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರದ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoHUA) ಇದನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ 'ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅರ್ಬನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್'ಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಂದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವರದಿಯನ್ನು ರೈಲ್ವೆ, ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 9 ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಮಂಡಳಿ (PIB) ಇದನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಇಡೀ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 2 ವರ್ಷ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಬದಲಾಯಿಸಿದರೆ ವಿಳಂಬ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಭಾರಿ ಹೆಚ್ಚಳ; ಮೆಟ್ರೋ ವೇಗ ಮಾತ್ರ ಆಮೆಗತಿ!

ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕೂವರೆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 22.6 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಹೊಸ ವಾಹನಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಆರಂಭವಾಗಿ 15 ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆಯುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದರೂ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮೆಟ್ರೋ ಜಾಲ ಕೇವಲ 98 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮಾತ್ರ! ಅಂದರೆ, ಮೆಟ್ರೋ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸರಾಸರಿ ವೇಗ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 6.5 ಕಿ.ಮೀ ಮಾತ್ರ ಇದೆ.

ಫೇಸ್ 2 ವೆಚ್ಚ ಶೇ. 53 ರಷ್ಟು ದುಬಾರಿ!

ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಳಂಬವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿಯೂ ಭಾರಿ ನಷ್ಟ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ಹಂತ-2 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 72 ಕಿ.ಮೀ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 26,405 ಕೋಟಿ ರೂ. ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸುವ ಗುರಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ, ನಿರಂತರ ವಿಳಂಬದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೆಚ್ಚ ಬರೋಬ್ಬರಿ 40,425 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂಲ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ ಶೇ. 53 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ!