ಕೊಪ್ಪಳ ತಳಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಪರೂಪದ ಶಾಸನ ಪತ್ತೆ: ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಅಗ್ರಹಾರದ ರಹಸ್ಯ ಬಯಲು!

Published : Jun 01, 2026, 06:06 PM IST
13th century inscription discovered in Talakal

ಸಾರಾಂಶ

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಳಕಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಪರೂಪದ ಶಿಲಾಶಾಸನ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಶಾಸನವು, ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಭೂದಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಭಾವನೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

ಕುಕನೂರು: ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತವರೂರಾದ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಕನೂರು ತಾಲೂಕಿನ ತಳಕಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 13ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಶಿಲಾಶಾಸನವೊಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ತಳಕಲ್ ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಡಚಲಮ್ಮದೇವಿ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದ ಬಳಿ ಈ ಮಹತ್ವದ ಶಾಸನ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗಂಗಾವತಿಯ ಖ್ಯಾತ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕ ಡಾ. ಶರಣಬಸಪ್ಪ ಕೋಲ್ಕಾರ್ ಅವರು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊಸ ದಾರಿಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ.

ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಪರಂಪರೆ ಸಾರುವ ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯ ಶಾಸನ

ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ (Black Stone) ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 20 ಸಾಲುಗಳ ಬರಹವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಶಾಸನದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ (ಅಶ್ವ), ತ್ರಿಶೂಲವಿರುವ ಶಿಬಾರಗಟ್ಟೆ, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಚಾಮರಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೊರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಆಯುಧಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಆ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥವಾಗಿದ್ದ 'ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಪರಂಪರೆ'ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಸನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಗ್ರಹಣ ಕಾಲದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮತ್ತು ಶಾಸನದ ಕಾಲ ನಿರ್ಣಯ

ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಾಸನವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೇವತೆಗಳಾದ ಗಣೇಶ, ಸರಸ್ವತಿ ಹಾಗೂ ಶಿವನ ಸ್ತುತಿಯೊಂದಿಗೆ (ಪ್ರಾರ್ಥನೆ) ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಸನದ ಬರಹದಲ್ಲಿ "ಸ್ವಸ್ತಿ ಶ್ರೀ ಶಕ ವರ್ಷದ 1201 ಪ್ರಮಾದಿ ಸಂವತ್ಸರದ ಚೈತ್ರ ಬಹುಳ ಶುದ್ಧ 15" ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿದ ಸೂರ್ಯ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣದ ಕಾಲವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದಾಗ ಈ ಸಮಯವು ಪ್ರಸಕ್ತ ಶಕ ವರ್ಷ (ಕ್ರಿ.ಶ) 1279ಕ್ಕೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಈ ಶಾಸನವು ಇಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು 740 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ.

ಪಂಡಿತರು ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯದ ದಾನ ಧರ್ಮ

ಈ ಶಾಸನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಾನ್ ಪಂಡಿತರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಕೆಲವು ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ದಾನದ ವಿವರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಕಾಲದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ದಾನ ನೀಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜನ ಅಥವಾ ದಾನಿಯ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ (ಅಳಿಸಿಹೋಗಿದೆ).

ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ತಳಕಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಅಂದು 'ತಳ್ಕಲ್ಲು' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಳ್ಕಲ್ಲು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿರದೆ, ಜ್ಞಾನದ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ 'ಅಗ್ರಹಾರ'ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ವೇದ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಕೋವಿದರಾದ ಪಂಡಿತರಿದ್ದು, ಅವರನ್ನು 'ಮಹಾಜನಗಳು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.

ಗಾಯಕ-ಗಾಯಕಿಯರ ಸಂಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಭೂದಾನದ ರೋಚಕ ವಿವರ

ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಮನ್ನಣೆಗೆ ಈ ಶಾಸನವು ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಹಾರದ ಪಂಡಿತರ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೂ ದಾನ ನೀಡಿದ ವಿವರಗಳಿವೆ. ಅವರ ಪೈಕಿ ಮಹೇಶ್ವರಿ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಗಾಯಕಿಯ ಗಾನಮಧುರ್ಯಕ್ಕೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಆಕೆಗೆ 12 ಪಣ (ಆ ಕಾಲದ ನಾಣ್ಯ) ಸಂಭಾವನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಜೋಗಮ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗಾಯಕನ ಅದ್ಭುತ ಗಾಯನಕ್ಕೆ 12 ಪಣಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಖೇಮಣ್ಣ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಪಣ ಮತ್ತು 12 ಹೊನ್ನುಗಳನ್ನು (ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯ) ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ನಗದು ಬಹುಮಾನದ ಜೊತೆಗೆ, ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಆ ಕಾಲದ 'ಹೊಂನಕಹಾಳ' (ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೊನ್ನಕಹಾಳ) ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಲಾದ ಜಮೀನುಗಳ ನಾಲ್ಕೂ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಗಡಿಗಳು (ಮೇರೆಗಳು) ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ದಿಕ್ಕುಗಳ ನಿಖರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಹ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧಕರಿಂದ ಇತಿಹಾಸದ ಪುನರುತ್ಥಾನ

ನೆಲದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಾರುವ ಈ ಅಪರೂಪದ ಶಾಸನವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ತಳಕಲ್ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾದರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮದ ಮುಖಂಡರಾದ ಉದಯ ಎಸ್. ರಾಯರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಡಾ. ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಮಲ್ಕಂದಿನ್ನಿ, ಡಾ. ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪ್ಪ ಕೊಟ್ನೆಕಲ್, ರಮೇಶ್ ಗಬ್ಬೂರ್, ಡಾ. ಜಾಜಿ ದೇವೇಂದ್ರಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಡಾ. ಬದ್ರಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಒಂದು ಭದ್ರವಾದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಶಾಸನವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

PREV
Read more Articles on
click me!

Recommended Stories

ಹಿರೇಬೆಣಕಲ್ ಮೋರೆರ್ ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡಪ್ರಭ-ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ ಬೆಳಕು: ಎಚ್.ಆರ್.ಶ್ರೀನಾಥ ಪ್ರಶಂಸೆ
ಬೆಂಗಳೂರು-ಫುಕೆಟ್ ನಡುವೆ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ನೇರ ಸೇವೆ, ಸ್ವರ್ಗವೆಂಬ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸೇತುವೆ!