ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುಲಿಗೆಗೆ BMRCL ಹೊಸ ಮಾರ್ಗ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ದರ ಏರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ!

ಬೆಂಗಳೂರಿನ 'ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ' ದರ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿವೆ. ವಾರ್ಷಿಕ 5% ಹೆಚ್ಚಳದ ಹಳೆಯ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ 12% ಹೆಚ್ಚಳದ ಹೊಸ ಡಿಪಿಆರ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ನಡುವೆ ಗೊಂದಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವು ದರ ನಿರ್ಧಾರ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಂಗಳೂರಿನ ‘ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ’ದ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಪ್ರಯಾಣ ದರ ಹೆಚ್ಚಳದ ನಿರ್ಧಾರವು ಈಗ ಹೊಸದೊಂದು ಚರ್ಚೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ಹಂತ 3ಎ (Phase 3A) ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಸಮಗ್ರ ಯೋಜನಾ ವರದಿಯು (DPR) ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಭಿನ್ನವಾದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಾರ್ಷಿಕ ದರ ಹೆಚ್ಚಳದ ನಿಯಮಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ನಡುವೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಜಟಾಪಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಗಳ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

ಮೆಟ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಮಾದರಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೀಗಿದೆ.

ಮೊದಲ ದರ ನಿರ್ಧಾರ ಸಮಿತಿ (FFC) ಮಾದರಿ

ಈ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮೆಟ್ರೋ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಭಾರಿ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಬಿಸಿ ತಟ್ಟುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಶೇಕಡ 5ರಷ್ಟು (ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವೆಚ್ಚದ ಏರಿಕೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಕಡಿಮೆಯೋ ಅದು) ದರ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.

ಹಂತ 3ಎ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಡಿಪಿಆರ್ ಮಾದರಿ

ಈ ಹೊಸ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರ್ಷಿಕ ಹೆಚ್ಚಳದ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಯಾಣ ದರವನ್ನು ಶೇಕಡ 12ರಷ್ಟು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಲು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ದರದ ಅಂದಾಜು

ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೊಸ ಡಿಪಿಆರ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಹಂತ 3ಎ ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಅಂದಾಜು 2033ರ ವೇಳೆಗೆ ಮೆಟ್ರೋದ ಕನಿಷ್ಠ ದರವು ಈಗಿರುವ ₹10ರಿಂದ ₹14ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗರಿಷ್ಠ ದರವು ₹90ರಿಂದ ₹126ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಹಂತ 3ಎ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಡಿಪಿಆರ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ (BMRCL) ನೇಮಿಸಿದ್ದ ‘ರಿನಾ’ ಸಂಸ್ಥೆಯು 37.8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಸರ್ಜಾಪುರ-ಹೆಬ್ಬಾಳ ಮಾರ್ಗದ (ಹಂತ 3ಎ) ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿಯನ್ನು ಜೂನ್ 2024ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಫೆಬ್ರುವರಿ 2026ರಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ತದನಂತರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವರದಿಯಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಶೇ 12ರಷ್ಟು ದರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸದ್ಯ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಮಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

'ದರ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸೇ ಅಂತಿಮ': ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ಪರಿಷ್ಕೃತ ಯೋಜನಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿದ್ದರೂ, ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್‌ನ ಉನ್ನತ ಮೂಲಗಳು ಈ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿವೆ.

"ಪರಿಷ್ಕೃತ ಯೋಜನಾ ವರದಿಯ (DPR) ಅಂದಾಜುಗಳು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಊಹೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿರುವ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದರ ನಿರ್ಧಾರ ಸಮಿತಿಯ (FFC) ಶಿಫಾರಸುಗಳೇ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ," ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲ್ವೇಸ್ (ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2002'ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಸಮಿತಿಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬದ್ಧತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಇದೇ ವರ್ಷದ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ದರವನ್ನು ₹11ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗರಿಷ್ಠ ದರವನ್ನು ₹95ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸದ್ಯ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ದರ ಏರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ.

ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಆಕ್ಷೇಪ

ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ಈಗಾಗಲೇ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮೆಟ್ರೋ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರುವರಿ 2025ರಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಸರಾಸರಿ ಶೇಕಡ 51.55ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಕಾರಣ ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ತಕ್ಷಣವೇ ಶೇಕಡ 5ರಷ್ಟು ದರ ಇಳಿಕೆ ಮಾಡಿತ್ತಾದರೂ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮೇಲಿನ ಹೊರೆ ತಗ್ಗಿಲ್ಲ. ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ತಜ್ಞರು ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್‌ನ ಈ ದರ ನೀತಿಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

"ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ದರವನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದೇ ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಹೊಸ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಬೇಕು. ನಾವು ದರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಎನ್ನುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗದಂತೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಬೇಕಷ್ಟೇ," ಎಂದು ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಸಹಸ್ರಾರು ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ದರ ಕೈಗೆಟುಕುವಿಕೆಯು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಹಂತ 3ಎ ಯೋಜನೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತೆರೆ ಎಳೆಯಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.