ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಕೆಂಪು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೇತರ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಕತ್ತರಿ: ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಶೇ. 58ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ!

ಹೆಬ್ಬಾಳ-ಸರ್ಜಾಪುರ 'ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ' ಕೆಂಪು ಮಾರ್ಗದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಯೋಜನಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಆಸ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಶೇ. 58 ರಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಹೊರತಾದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ₹3,528 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟವಾಗುವ ಅಂದಾಜಿದ್ದು, ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ದರ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು: ಹೆಬ್ಬಾಳ ಮತ್ತು ಸರ್ಜಾಪುರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ 'ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ' ಕೆಂಪು ಮಾರ್ಗ (Red Line) ಯೋಜನೆಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. 2024 ಮತ್ತು 2026 ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿಗಳ (DPR) ಹೋಲಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ (Property Development) ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮೆಟ್ರೋಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಹೊರತಾದ (ನಾನ್-ಫೇರ್‌ಬಾಕ್ಸ್) ಆದಾಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೂ ಶೇ. 58 ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಯೋಜನಾ ವರದಿಯು ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ (BMRCL) ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಸ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಬರಲಿದ್ದ ಭಾರಿ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕಿದೆ.

ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಕಡಿತ

2024 ರ ಆರಂಭಿಕ ಡಿಪಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಕೆಂಪು ಮಾರ್ಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಸ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು 1,33,110 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈಗ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿರುವ 2026 ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಡಿಪಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಕೇವಲ 55,070 ಚದರ ಮೀಟರ್‌ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಆಸ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇ. 58 ರಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಒಟ್ಟು ತಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಸಹ 17 ರಿಂದ 11 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.

ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ₹3,528 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟದ ಅಂದಾಜು

ಯೋಜಿತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಈ ಭಾರಿ ಕಡಿತವು ಮೆಟ್ರೋದ ಅಂದಾಜು ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.

2024 ರ ಡಿಪಿಆರ್ ಅಂದಾಜು: ಆಸ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಮೆಟ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹6,053 ಕೋಟಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿತ್ತು.

2026 ರ ಡಿಪಿಆರ್ ಅಂದಾಜು: ಪರಿಷ್ಕೃತ ನಿಯಮಗಳ ಅನ್ವಯ ಈ ಆದಾಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಕೇವಲ ₹2,525 ಕೋಟಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದೆ.

ಈ ಹಠಾತ್ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೆಟ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಾರಿಗೇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಗಳಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಸುಮಾರು ₹3,528 ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು (ಶೇ. 58 ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ) ಬೃಹತ್ ಆದಾಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗಿದೆ.

ವೆಟರ್ನರಿ ಕಾಲೇಜು ನಿಲ್ದಾಣ ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ!

ಪರಿಷ್ಕೃತ ಡಿಪಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದರೆ, ಈ ಹಿಂದೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ 'ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು' (Veterinary College) ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು ಕೆಂಪು ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15,000 ಚದರ ಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಸ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲು ಬಲವಾದ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಈ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನೇ ಈಗ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ತಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕ್ಷೀಣ:

ಹಳೆಯ ಡಿಪಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ 15,000 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, 2026 ರ ಹೊಸ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಸ್ಥಳಗಳು ಮಾತ್ರ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.

ಕೋರಮಂಗಲ 2 ನೇ ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಗುಟ್ಟಹಳ್ಳಿ ಸದ್ಯ ಈ ಎರಡು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತಲಾ 15,000 ಚದರ ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮೇಲಾಗಲಿದೆಯೇ ಪ್ರಯಾಣ ದರದ ಬರೆ?

ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆಯು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸಲು ಕೇವಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟಿಕೆಟ್ ಆದಾಯವನ್ನು (Fare-box Revenue) ನಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮಳಿಗೆಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಹಾಗೂ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಂತಹ ಸಾರಿಗೇತರ (Non-farebox) ಮೂಲಗಳಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಈ ಹಿಂದೆ ದೇಶದ ಮೆಟ್ರೋ ದರ ನಿಗದಿ ಸಮಿತಿಯು (FFC - Fare Fixation Committee) ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್‌ಗೆ ಮಹತ್ವದ ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು. ಮೆಟ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಸಾರಿಗೇತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಬೇಕು, ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ನಿತ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣ ದರವನ್ನು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ (Affordable) ಇಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಈಗ ಕೆಂಪು ಮಾರ್ಗದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಎರಡೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿರುವುದರಿಂದ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಪ್ರಯಾಣ ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾದರೂ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ. ಇದು ಹೆಬ್ಬಾಳ-ಸರ್ಜಾಪುರ ಮಾರ್ಗದ ನಿತ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಜೇಬಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಬೀಳುವ ಆತಂಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.