ಕೆರೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಂಡೆಗಲ್ಲು ಶಾಸನ ಪತ್ತೆ, ತೆಕ್ಕಲಕೋಟೆಯ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಬೆಳಕು, ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಕಥೆ ಅನಾವರಣ

ತೆಕ್ಕಲಕೋಟೆಯ 'ಗೌಡ್ರ ಮೂಲೆ'ಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಬಂಡೆಗಲ್ಲು ಶಾಸನವೊಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸನವು ತ್ರಿಚಣ ಚನ್ನವಿರಪ ಗೌಡ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೆರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಬಳ್ಳಾರಿ: ತೆಕ್ಕಲಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಪದ ‘ಗೌಡ್ರ ಮೂಲೆ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಪುರಾತತ್ವ ಶೋಧ ಕಾರ್ಯದ ವೇಳೆ ಮಹತ್ವದ ಬಂಡೆಗಲ್ಲು ಶಾಸನ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕ ಮನೋಹರ್ ಸಿ.ಎಂ. ಅವರು ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು, ಇದರ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತೆಕ್ಕಲಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಧಾರವಾಡದ ಖ್ಯಾತ ಲಿಪಿತಜ್ಞ ಮಾರುತಿ ಭಜಂತ್ರಿ ಅವರು ಶಾಸನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅದರ ಲಿಪಿ ಹಾಗೂ ಭಾಷಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಇದು ವಿಜಯನಗರ ಅಥವಾ ವಿಜಯನಗರೋತ್ತರ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ (ಸುಮಾರು 17ರಿಂದ 18ನೇ ಶತಮಾನ) ಸೇರಿದದ್ದಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶಾಸನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು

ಈ ಬಂಡೆಗಲ್ಲು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಆರು ಸಾಲುಗಳಿದ್ದು, ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಶಾಸನದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಆ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ.

ಶಾಸನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೀಗಿದೆ:

ಟೆಕಲಕೊಟೆ ನಾಡಗೌಡಯರೆ ತ್ರಿಜಣ ಗೌಡನ ಮಗ ಮಲಣಗೌಡನ ಮಗ ಚಿಣಗೌಡನ ಮಗ ಪ್ರಜಟನ ಮಗ ಗೌಡಪನ ಮಗ ತ್ರಿಚಣ ಚನ್ನವಿರಪ ಗೌಡನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೆರೆ. ಈ ಬರಹದಿಂದ ತ್ರಿಚಣ ಚನ್ನವಿರಪ ಗೌಡ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಕೆರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಿಚಾರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ವ

ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೌಡ ಸಮುದಾಯದ ಅಧಿಪತ್ಯವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ‘ಗೌಡ್ರ ಮೂಲೆ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಶಾಸನವು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ತೆಕ್ಕಲಕೋಟೆ ಎಂಬ ಸ್ಥಳನಾಮವನ್ನು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ “ಟೆಕಲಕೊಟೆ” ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವುದು ಆ ಕಾಲದ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ನಾಡು’ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂಬುದೂ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತ್ರಿಚಣ ಚನ್ನವಿರಪ ಗೌಡನು ತನ್ನ ವಂಶದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಕೆರೆಯ ಗುರುತುಗಳು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತ

ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮುಂದೆ ಇಂದಿಗೂ ಕೆರೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ‘ಗುನ್ನಯ್ಯನ ಕೆರೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೀರಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಆ ಕಾಲದ ಜನರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಈ ಶಾಸನವು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಶೋಧ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ

ಈ ಮಹತ್ವದ ಶಾಸನ ಪತ್ತೆ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ್ ಅಬಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಎಂ. ನಾಗರಾಜ ಅವರು ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ತೆಕ್ಕಲಕೋಟೆಯ ‘ಗೌಡ್ರ ಮೂಲೆ’ಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ಬಂಡೆಗಲ್ಲು ಶಾಸನವು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಶಾಸನವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆ ಕಾಲದ ಜನರ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.