100 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಲಿಪ್​ಸ್ಟಿಕ್ ಗಿಡ, ಇದ್ರ ವಿಶೇಷತೆ ತಿಳಿದ್ರೆ ಬೆರಗಾಗ್ತೀರಾ !

ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್ (Lipstick) ಹಚ್ಚೋದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಹುಡುಗೀರು ಇಷ್ಟಪಡ್ತಾರೆ. ಆದ್ರೆ ಈ ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಯಾವುದ್ರಿಂದ ಮಾಡ್ತಾರೆ ಅನ್ನೋದು ಗೊತ್ತಾ ? ಬೇಡ ಬಿಡಿ ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಅಂತ ಒಂದು ಗಿಡ ಇದೆ ಅನ್ನೋ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ಯಾ ? ಅರೆ ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಗಿಡಾನ (Plant) ಅಂತ ಹುಬ್ಬೇರಿಸ್ಬೇಡಿ. ಇಲ್ಲಿದೆ ಇಂಟ್ರೆಸ್ಟಿಂಗ್ ವಿಚಾರ.

ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ (Lipstick) ಮೇಲೆ ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ (Gilrs) ಇರೋ ಪ್ರೀತಿ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ. ಲೈಟ್ ಕಲರ್, ಡಾರ್ಕ್‌ ಕಲರ್‌ (Color), ಮ್ಯಾಟ್ ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್, ನ್ಯೂಡ್ ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಹೀಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಚ್ಯೂಸ್ ಮಾಡಿ ತುಟಿಗೆ ಹಚ್ಚಿ ಖುಷಿಪಡ್ತಾರೆ. ಆದ್ರೆ ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ನ್ನು ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಇಷ್ಟಪಡೋ ಅದೆಷ್ಟೊ ಮಂದಿಗೆ ಗೊತ್ತು ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ ಗಿಡ ಅಂತಾನೂ ಒಂದಿದೆ ಅಂತ. ಹೌದು, ಅಚ್ಚರಿ ಎನಿಸಿದರೂ ಇದು ನಿಜ. ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸಂಶೋಧಕರು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ ಸಸ್ಯ (Lipstick Plant)ವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ ಸಸ್ಯದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಎಸ್ಕಿನಾಂಥಸ್ ಮೊನೆಟೇರಿಯಾ ಡನ್, ಇದರ ಹೂವುಗಳು (Flowers) ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ.

1912ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಸಸ್ಯದ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯ
ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ (Arunachal pradesh) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಐಸಾಕ್ ಹೆನ್ರಿ ಬರ್ಕಿಲ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸಸ್ಯದ ಮಾದರಿಗಳ  (Samples) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 1912ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸ್ಟೀಫನ್ ಟ್ರಾಯ್ಟ್ ಡನ್ ಅವರು ಸಸ್ಯವನ್ನು (ಎಸ್ಕಿನಾಂಥಸ್ ಮೊನೆಟೇರಿಯಾ ಡನ್) ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ ಕೆಂಪು ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ ಸಸ್ಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಚೌಲು ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಸ್ಟಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಚೌಲು ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಅಂಜಾವ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹ್ಯುಲಿಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಚಿಪ್ರು ಅವರಿಂದ ಎಸ್ಕಿನಾಂಥಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಸಂಬಂಧಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ತಾಜಾ ಮಾದರಿಗಳ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನವು ಮಾದರಿಗಳು ಎಸ್ಕಿನಾಂಥಸ್ ಮಾನಿಟೇರಿಯಾ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿತು, ಇದನ್ನು 1912ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕಿಲ್‌ನ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.

ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ ಎಂದು ಬಿಎಸ್ಐ ವಿಜ್ಞಾನಿ (Scientist) ಕೃಷ್ಣ ಚೌಲು ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಸ್ಯವು 543 ರಿಂದ 1134 ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಆರ್ದ್ರ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೂಬಿಡುವ ಮತ್ತು ಫ್ರುಟಿಂಗ್ ಅವಧಿಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ಜನವರಿ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಅಂಜಾವ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ರಸ್ತೆ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಶಾಲೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಹೊಸ ನೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಂತಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಬೆದರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಜ್ಞಾನ ವರದಿಯ ಸಾರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಚೌಲು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಗಿಡವೇ ಅಪರೂಪ 
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಫಾರ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಆಫ್ ನೇಚರ್‌ನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು (Guidelines) ಅನುಸರಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ 'ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ' ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರುಣಾಚಲದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಗಳ ಮರುಶೋಧನೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ನಡೆದಿವೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತಜ್ಞರು (Experts) ಹೇಳುವಂತೆ ಚೌಲು ಪ್ರಕಾರ, ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಪಿತ ಪರಿಶೋಧನೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.